Chouk Khmer

December 10, 2009

កូន​ក្រោល​បង្គោល​ស្នឹង

និយមន័យៈ មនោសញ្ចេតនា​លើ​អ្នក​ដែល​នៅ​ជាមួយ​គ្នា​យូរ ។

អត្ថាធិប្បាយ

អត្ថានុរូប

គោ ក្របី ដែល​ម្ចាស់​ចិញ្ចឹម​យូរ​ជាង​គេ ទុក​ដូច​ជា​ម្ចាស់​ក្រោល ។ ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ គេ​ដឹក​វា​ទៅ​បោះ​ស្នឹង​ឲ្យ​ស៊ី​ស្មៅ​នៅ​ឯ​វាល ដោយ​គេ​ចិញ្ចឹម​វា​ទុក​ប្រចាំ​ក្រោល​យូរ​យ៉ាង​នេះ​ហើយ គេ​ក៏​មាន​ចិត្ត​អាណិត​ស្រឡាញ់​វា​ជាង​គេ ។

ដូច្នេះ​ហើយ​ម្ចាស់​ក៏​មិន​លក់ដូរ​វា​ដែរ គឺ​គេ​ទុក​វា​ទ្រព្យ​សម្អប់ ។ គេ​ហៅ​វា​ថា កូន​ក្រោល​បង្គោល​ស្នឹង ។

អត្ថប្បដិរូប

មនុស្ស​ណា​ដែល​រស់​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ភូមិ​យូរ​ជាង​គេ លោក​ហៅ​ថា «ចាស់​ស្រុក» ។ លោក​ប្រៀបធៀប​មនុស្ស​នេះ​ដូច​គោ ក្របី​ប្រចាំ​ក្រោល​ដែរ ។ មនុស្ស​នេះ​បើ​មាន​បញ្ហា​អ្វី​ល្មមៗ គេ​ច្រើន​លើក​អភ័យ​ឲ្យ​ ព្រោះ​គេ​យល់​ថា ជា​ចាស់​ទុំ​ប្រចាំ​ស្រុក​ភូមិ​ទៅ​ហើយ ។

ម្យ៉ាងទៀត មនុស្ស​ណា​ដែល​ធ្វើការ​ក្នុង​អង្គភាព​បាន​យូរ​ជាង​គេ​មិន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ទៅណា​គឺ​យូរ​ជា​ច្រើន​តំណ​ចៅហ្វាយ​នាយ ។ មនុស្ស​នេះ​ក៏​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ប្រចាំ​អង្គភាព​ដែរ ។

ពំនោល​ខាងលើ​នេះ ពុំ​មែន​ជា​ពាក្យ​ប្រៀន​ប្រដៅ​អប់រំ​អ្វី​ទេ គឺ​គ្រាន់​តែ​ចង់​បញ្ជាក់​ថា មនុស្ស​ណា​ដែល​នៅ​យូរ​ក្នុង​កន្លែង​ណាមួយ តែ​មាន​គេ​រាប់អាន​ច្រើន និង​គេ​ស្គាល់​ច្រើន​ពី​សំណាក់​មហាជន​ប៉ុណ្ណោះ ។

 

សុភាសិត​ផ្សេងទៀត

 

ស្វែង​យល់​ពាក្យ «កម្ជី​កម្ជិល»

«កម្ជី​កម្ជិល» ពាក្យ​នេះ​ប្រហែល​ជា​ក្លាយ​មក​ពី​ពាក្យ «កម្ជេញ​កម្ជិល (ខ្ជេញ​ខ្ជិល)» ដែល​មាន​ន័យ​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា ។ ក្មេង​កម្ជី​កម្ជិល ។ បរិវារស័ព្ទ «កម្ជី» អាច​គន្លាស់​បាន​ជា​ពាក្យ «កម្ជី​ពុំ​មាន​ការ​សម្ភឹល» គឺ «កម្ជិល​ពុំ​មាន​ការ​សម្ភី» ពោល​គឺ​ក្មេង​នេះ​ខ្ជិល ពុំ​មាន​សេចក្ដី​កោត​ញញើត​ខ្លាច​ក្រែង​ដល់​មាតា​បិតា ឬ​ចៅហ្វាយ​នាយ​ឡើយ ចំពោះ​ការ​រៀន​សូត្រ ឬ​ចំពោះ​កិច្ច​ប្រកប​មុខ​របរ ។

 

បរិវារស័ព្ទ​ខ្មែរ​ផ្សេងទៀត

 

រឿងរ៉ាវ​ទាក់ទង​នឹង​ស្បែក

កើត​រមាស់​បញ្ជាក់​ថា​មាន​កើត​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​ហើយ

កើត​រមាស់​បញ្ជាក់​ថា​មាន​កើត​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​ហើយពេល​រូប​កាយ​រង​អាការៈកើត​រមាស់​អូស​បន្លាយ​ពេល​រាប់​ខែ​បើ​ទោះ​បីជា​លេបថ្នាំ​ព្យា​បាល​ហើយនៅ​តែ​មិន​បាត់​រមាស់​ពិតជា​កើត​ជំងឺ​អ្វី​ផ្សេងៗ​ប្រចាំកាយ​នោះហើយ ។ មាន​មូលហេតុ​ច្រើន​ណាស់​ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​រូបកាយ​កើត​រមាស់ ។ ជាដំបូង​រឿង​នោះ​គឺ​ករណី​កើត​មាន​ប្រតិកម្ម​អាលែហ្ស៊ី​ដោយ​សារ​ការ​បរិភោគ​សណ្តែកដី ។

ល្អង​ធូលី​ក៏​អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​កើត​ស្កៀប​រមាស់​នៅ​លើ​រូបកាយ​ផងដែរ​ហើយ​អាការៈ​បែប​នេះ​សើ្ទរ​កើត​មាន​ជាទូទៅ​ទៅ​ហើយ ។ នៅ​មាន​ករណី​ផ្សេង​ទៀត​ដូចជា​សារធាតុ​គីមី (អាច​ផលិត​ផល​សម្រាប់​ដុស​លាង​សម្អាត​កម្រាលឥដ្ឋ​ ឬ​ទឹកអប់​ជាដើម) ពេល​អាកាស​ធាតុ​ក្តៅ​ស្អុះ​ស្អាប់​ពេក​ឬ​ត្រជាក់​ពេក​ក៏សុទ្ធ​តែ​ជាមូល​ហេតុ​ដែលនាំ​ឲ្យ​កើត​ទៅ​ជា​រមាស់​ទូទាំង​រូប​កាយ ។

ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណាក្តី​ក៏​អ្នក​ជំងឺ​ដែល​មាន​បញ្ហា​នៅ​ក្នុង​រូបកាយ​ ប៉ុន្តែ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​មួយ​ដែល​អាការៈ​នៃ​ជំងឺ​នៅ​ពុំ​ទាន់​លេច​ចេញ​ជា​រូបរាង​មក​ក៏​អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​កើត​ទៅ​ជា​បញ្ហា​រមាស់​នៅ​ទូទាំង​រូបកាយ​ដែរ​ ដូចជា​ករណី​កើត​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម ជំងឺ​ថ្លើម ជំងឺ​មហារីក ។ ចំពោះ​អ្នក​កើត​ជំងឺ​ថ្លើម​ដោយសារ​វីរុស​ ឬ​ដោយសារ​ការញៀន​នឹង​សុរា​អាការៈ​រមាស់​រូបកាយ​ក៏​កើត​មាន​យ៉ាងខ្លាំង​ក្លា​ ពិបាក​ទ្រាំ​បំផុត ។ សូម្បី​តែ​អ្នក​មាន​បញ្ហា​ខ្សោយ​តម្រង​នោះ​ហើយ​ មិន​អាច​បញេ្ចញ​ជាតិ​ពុល​តាមទឹក​ម៉ូត្រ​បាន​ក៏​បណ្តាល​ឲ្យ​រូប​កាយ​រងអាការៈ​រមាស់​បានដែរ ។

ស្ត្រី​ដែល​មាន​ផ្ទៃពោះ​ក៏​រអែង​កើត​រមាស់ ។ ស្រ្តី​ភាគ​ច្រើន​ដែល​មានគភ៌​ទៅ​ហើយ​បរិមាណ​អ័រម៉ូន​ក៏កើន​ឡើង​ខ្ពស់​ទើប​បណ្តាល​ឲ្យ​ស្បែក​ដណ្តប់​កាយ​ត្រូវ​ទទួល​រង​បញ្ហា ។ ប៉ុន្តែ​អាការៈ​បែប​នេះ​ក៏​នឹង​ស្រាក​ស្រាន្ត​បន្តិច​ទៅ​វិញ​ដែល​កាល​ណា​រូប​កាយ​ស៊ាំ​ទៅនឹង​សភាព​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ទៅ​ហើយ​នោះ ។

ដើម្បី​ព្យាបាល​អាការៈ​កើត​រមាស់​ឲ្យ​បានធូរ​ស្រាល​ចាំបាច់​ត្រូវ​តែ​ពិនិត្យ​រកឲ្យ​ឃើញ​ពីមូលហេតុ​ជាមុនសិន​ ព្រោះ​ថា​មូលហេតុ​នៃ​ជំងឺ​មួយ​ត្រូវ​តែ​បាន​ព្យា​បាលសិន​ទើប​ចាប់​ផ្តើម​ស្វែង​រក​ពីមូលហេតុ​ផ្សេងទៀត​ជាបន្តបន្ទាប់ ។

កម្ដៅ​ថ្ងៃ​ជាមួយនឹង​ស្បែក​លើ​រាងកាយ

កម្ដៅ​ថ្ងៃ​ជាមួយនឹង​ស្បែក​លើ​រាងកាយពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​គឺ​ជា​ថាមពល​រលក​មេដែក​អគ្គិសនី​ថាមពល​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​ដែល​ធ្លាក់​ចុះ​មក​ដល់​ផ្ទៃ​ពិភពលោក​៩៩​ភាគរយ​មាន​រួមផ្សំ​ទៅ​ដោយ​រលក​ប្រវែង​វែង​ក្នុង​អំឡុង​នៃ​អ៊ីនហ្វារ៉េត​ វីហ្ស៊ីប័រលីត​ និង​អុលត្រា​វីយ៉ូឡេត ។

ស្បែក​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​ប្រតិកម្ម​ទៅ​នឹង​ពន្លឺ​ថ្ងៃ​ខុសៗ​គ្នា​ដោយ​អាស្រ័យ​ស្បែក​ឬ​បរិមាណ​នៃ​គ្រាប់​ពណ៌ Melamin Pigment នៅ​លើស្បែក​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ ។ មនុស្ស​ដែល​មាន​បរិមាណ​គ្រាប់​ពណ៌​តិច​ និង​មាន​ស្បែក​ស​ហើយ​ថែម​ទាំង​មាន​តំរុយ ​និង​កើត​អាការៈ​ខ្លោច​ស្បែក​ងាយ​ជាង​មនុស្ស​មាន​ស្បែក​ពណ៌​ខ្មៅ​ស្រអែម ។

អាការៈ​ខ្លោច​ស្បែក​ដោយ​កម្ដៅ​ថ្ងៃ Sunbum Reaction កើត​ចេញ​ពីស្បែក​រង​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​ក្នុង​បរិមាណ​ច្រើន​ហួស​ហេតុ​ពេក​រហូត​លេច​ចេញ​នូវ​អាការៈ​ក្រហម​ដែល​ច្រើន​កើត​មាន​ក្នុង​អំឡុង​២៤​ម៉ោង​ និង​អាច​មាន​អាការៈ​ហើម​ព្រម​ទាំង​ឈឺ​លើ​បរិវេណ​រួមគ្នា​ផង​ដែរ ។​

បន្ទាប់​ពី​នោះ​អាការៈ​ក្រហម​ និង​សន្សឹមៗ​ស្រកចុះ​ហើយ​អាច​លេច​ចេញ​អាការៈ​របក​ស្បែកឡើង​តាម​ក្រោយ ។​ ការ​ខ្លោច​ស្បែក​ដោយ​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​គឺ​កើត​មាន​ក្នុង​អំឡុង​នៃ​ UVB ចំពោះ​ស្បែក​ក្នុង​ស្រទាប់​ក្រៅ​បង្អស់​ធ្វើ​ឲ្យ​កោ​សិកា​ហើម​ហើយ​មាន​បម្រែបម្រួល​នៃ​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​កោសិកា ។ បន្ទាប់​កោសិកា​ក៏​មាន​ការ​ជួសជុល​ឲ្យ​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​សភាព​ដើម​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ប្រសិនបើ​មាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​នៃ​ប្រូតេអ៊ីន​របស់​នុយក្លេអ៊ែរ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​វែង​ឬ​ការ​ជួស​ជុល​មិន​មាន​លក្ខណៈ​គ្រប់គ្រាន់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​កើត​មហារីក​ស្បែក​នា​ពេល​ក្រោយ​បាន ។

វិធី​លុប​លាង​មុខ​ដែល​ត្រឹម​ត្រូវ

វិធី​លុប​លាង​មុខ​ដែល​ត្រឹម​ត្រូវការ​លុប​លាង​មុខ​គឺ​ជា​សកម្មភាព​សម្អាត​ស្បែក​មុខ​ល្អ​បំផុត​ ក៏​ប៉ុន្តែ​អ្នក​ធ្លាប់​ដឹងខ្លះ​ដែរ​ឬ​ទេ​ថា ការ​លុប​លាង​មុខ​ដោយ​ត្រឹម​ត្រូវ​គេ​ធ្វើ​បែប​ណា​ ប្រសិន​បើ​អ្នក​មិន​ទាន់​ដឹង​ទេ​នោះ​ អាច​ពិនិត្យ​មើល​ខ្លឹមសារ​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ ៖

១. ចាប់​ផ្តើម​ពី​ការ​លុបលាង​មុខ​ក្នុង​១​ថ្ងៃ​២​ដង​គឺ​ពេល​ក្រោក​ពីដំណេក​ពេល​ព្រឹក​ និង​ពេល​ងូតទឹក​ពេល​ល្ងាច​ក៏​ចាត់​ទុក​ថា​គ្រប់​គ្រាន់​ទៅ​ហើយ ។ មិន​គួរ​លុបលាង​មុខ​ញឹក​ញាប់​ពេក​ទេ ព្រោះ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​មុខ​ក្រៀម​ស្ងួត​លើកលែង​ថា​ មុខ​របស់​អ្នក​ប្រឡាក់​ច្រើន​ដូចជា​បន្ទាប់​ពី​លេង​កីឡា​ ឬ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​នោះ​អ្នក​អាចនឹងលុបលាង​បានបន្ត​ទៀត ។ អ្នកមិនគួរ​និងប្រើទឹកក្តៅ​ឧណ្ណៗ​ឬទឹកក្តៅ​ខ្លាំង​លុបលាងមុខនោះ​ទេ​ ព្រោះ​នោះ​គឺជាទង្វើ​មួយដែលអាច​ធ្វើឲ្យ​មុខក្រៀម​ស្ងួតមិនស្រស់​ថ្លា ។ នៅ​ពេល​លាង​គួរ​ប្រើ​ដៃ​ឲ្យ​បាន​ថ្នមៗ​បំផុ​ត​មិនជូត​ឬមិនដុសខ្លាំងៗ​ជាដាច់ ​ខា​ត ហើយប្រសិនបើ​​អ្នក​មិនមែន​ជា​មនុស្ស​ដែលឧស្សាហ៍​តុបតែង​មុខទៀត​នោះ​ សម្រាប់គ្លីនសឺរ​ឬអេចធឺរ​ផ្សេងៗក៏មិនចាំ​បាច់​ដែរ ។

២. ក្អែល​មិន​មែន​ជា​វត្ថុ​ស្មោគគ្រោក​ដូច​ដែល​អ្នក​បាន​គិត​នោះទេ ព្រោះ​ជា​ការ​ពិត​ក្អែល​គឺ​ជា​ស្រទាប់​បែក​ដែល​បាន​តោង​ជាប់​ជាមួយ​នឹង​ស្បែក​ខាងលើ​ទន្ទឹម​គ្នា​នឹង​ស្រទាប់​ជាតិ​ទឹក​ស្រោប​ស្បែក​ដែល​ចាំ​ធ្វើ​ជា​អាវក្រោះ​ការពារ​ស្បែក​ពី​កម្ទេច​ធូលី​នៃ​រោគ​ និង​សារជាតិ​គីមី​មិន​ឲ្យ​ជ្រាប​ចូល​ទៅ​បំផ្លាញ​ស្បែក​បាន ។

៣. ប្រសិនថា​អ្នក​ជូត​ដុស​ស្បែក​រហូត​អស់​រលីង​ស្រទាប់​ប្រេង​ស្រទាប់​ក្អែល​មិន​នៅ​សេស​សល់​នេះ​ វា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​មុខ​របស់​អ្នក​បាត់​បង់​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​បែប​ធម្មជាតិ ។ ​យើង​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ មនុស្ស​ដែល​លុប​លាង​មុខ​ញឹកញាប់​ហើយ​ប្រើ​ធូន័រ​ជូត​មុខ​ច្រើន​តែ​មាន​បញ្ហា​ស្បែក​ស្ងួត​ស្បែក​ប្រតិកម្ម​ដោយ​ងាយ ។

៤. វិធី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ស្បែក​មុខ​ដែល​ឆាប់​ប្រតិកម្ម​គឺ​បន្ថយ​កិច្ច​រវល់​ជាមួយ​នឹង​ស្បែក​មុខ​ឲ្យ​បាន​តិច​បំផុត​នោះ​នឹង​បាត់​ទៅ​ដោយ​ឯកឯង ។ ជ្រើស​រើស​ប្រើ​សាប៊ូ​ប្រភេទ​ជែល​ថ្លាៗ​មិន​មាន​ពពុះ​មិន​មាន​ទឹក​អប់​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ក្រហាយ ។

៥. នៅ​ពេល​លាងមុខ​គ្រាន់​តែ​យក​ទឹក​មក​លាបៗ​ដុស​សាប៊ូ​ឬ​ជែល​ថ្លា​ដោយ​ថ្នមៗ​រួចហើយ​លាង​ចេញ​ដោយ​ទឹក​ស្អាត​គឺ​ជា​ការ​ស្រេច ។

៦. ក្រោយ​ពី​លុបលាង​មុខ​រួច​ហើយ​មិន​ចាំបាច់​ត្រូវ​ប្រើ​ធូន័រ​ជូត​មុខ​នោះទេ​ដោយ​គ្រាន់​តែ​ជូត​ផ្តិត​ថើរៗ​តាម​កន្សែង​ពោះគោ​តូច​មួយ​ក៏​គ្រប់គ្រាន់​ណាស់​ទៅ​ហើយ ។

៧. ជា​ធម្មជាតិ​ស្បែក​របស់​មនុស្ស​យើង​នឹង​ជ្រុះ​ចេញ​មក​ដោយ​ឯកឯង​រាល់​ថ្ងៃ​ ហើយ​វា​នឹង​នាំ​យក​កម្ទេច​ធូលី​មក​ជាមួយ​ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ការ​ដុស​ខ្លាំង​ ឬ​ក៏​ប្រើ​ឈុត​លុបលាង​មុខ​តម្លៃ​ថ្លៃ​នាំ​ឲ្យ​ខាត​បង់​ថវិកា​ដោយ​ឥត​ប្រយោជន៍​នោះ​ឡើយ ។

ទឹក​មិន​មែន​ជាវត្ថុ​តែ​មួយមុខ​គត់​ដែល​អាច​រក្សា​ស្ថាន​ភាព​ស្បែក​ឲ្យ​ស្រស់​បាន​ឡើយ

ទឹក​មិន​មែន​ជាវត្ថុ​តែ​មួយមុខ​គត់​ដែល​អាច​រក្សា​ស្ថាន​ភាព​ស្បែក​ឲ្យ​ស្រស់​បាន​ឡើយមូលនិធិ​ចំណី​អាហារ​របស់​ចក្រភព​អង់គេ្លស​បាន​ពោល​កែ​តម្រូវ​ទៅ​លើ​ការ​យល់​ច្រឡំ​ជា​យូរ​មក​ហើយ​ថា​ការ​ទទួល​ទាន​ទឹក​ច្រើន​វា​អាច​ជួយ​ឲ្យ​ស្បែក​បាន​ស្អាត​នោះ ។​ មូលនិធិ​ខាងលើ​នេះ​បាន​បង្ហើប​ប្រាប់​ថា​បណ្តា​អ្នក​វិទ្យា​សាស្រ្ត​សុទ្ធ​តែ​អះអាង​ថា ការ​បរិភោគ​អាហារ​មាន​ចំនួន​ត្រឹមត្រូវ​ និង​ការ​ប្រើ​ឡេ​លាប​ការពារ​កម្ដៅ​ថ្ងៃ ​វា​ជួយ​ការ​ពារ​ស្បែក​ឲ្យ​តឹង​និង​នៅ​វ័យក្មេង​ខ្ចី​បាន​ច្រើន​ជាង​តែ​ក៏​យល់​ស្រប​ផង​ដែរ​ថា​ ការ​ទទួល​ទាន​ទឹក​ច្រើន​វា​ជួយ​រក្សា​សុខភាព​ឲ្យ​បាន​ល្អ​ដែរ ។

អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​លោក ហ៊ីដធី​ យូរ៉េគ័រ​ អ្នក​រៀប​រៀង​របាយការណ៍​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា​ ការ​ទទួល​ទាន​ទឹក​ច្រើន​ពុំ​មាន​ផល​ជួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​កាន់​តែ​ស្រស់​ស្អាត​ឡើង​បាន​នោះ​ឡើយ វា​ជាការ​យល់​ច្រឡំ​មួយ​យ៉ាង​ធ្ងន់​ធ្ងរ ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ការ​បរិភោគ​បន្លែ​ និង​ផ្លែឈើ​ដែល​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​វីតាមីន​ A,B,C,E គឺ​ជា​កត្តា​ចាំ​បាច់​មួយ​ក្នុង​ការ​រក្សា​បាន​នូវ​កោសិកា​ស្បែក​ឲ្យ​បាន​សុខភាព​ល្អ ។

កា​រទទួល​បន្លែ​ និង​ផ្លែឈើ​មិន​បាន​គ្រប់​គ្រាន់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​មាន​អាការៈ​រលាក​ឬ​ក្រៀម​ស្ងួត ។​ ស្បែក​របក​ហុយ ហើយក្លាយ​ទៅ​ជា​រោក​សើ​ស្បែក​ និង​ប្រសិន​បើ​ក្នុង​ករណី​ជក់បារី​ហើយ​រងកម្ដៅ​ថ្ងៃ​ច្រើន​ទៀត​នោះ​កាន់តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​ឆាប់​ខូច​លឿន​បំផុត ។

អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​រូប​នោះ​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា​ បន្លែ​ និងផ្លែឈើ​ជួយ​ឲ្យ​ស្បែក​បំពេញ​តួនាទី​ធម្មតា​ និងធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​មាន​សម្ផស្ស​ស្រស់​ស្អាត ។ ចំណែក​ឡេ​ការពារ​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​ក៏​មិន​គួរ​លាប​មួយ​ថ្ងៃ​ខាន​មួយ​ថ្ងៃ​ផង​ដែរ ព្រោះ​មាន​ហេតុផល​ថា​ភាគច្រើន​នៃ​ស្នាម​ជ្រីវ​ជ្រួញ​ដែល​កើត​មាន​នៅ​លើ​ស្បែក​នោះ​សុទ្ធ​តែ​បណ្តាល​មក​ពី​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​ដុត​រោល​ទាំងអស់ ។

លេប​ឱសថ​ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​ស​បាន​ពិត​ដែរ​ឬ​អត់ ?

លេប​ឱសថ​ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​ស​បាន​ពិត​ដែរ​ឬ​អត់ ?បច្ចុប្បន្ន​ក្រុម​យុវវ័យ​និយម​ទទួល​ទានឱសថ​ និង​អាហារ​ប៉ូវ​ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​ស្បែក​ពួកគេ​កាន់​តែ​ស​ឡើង​ ព្រោះ​មាន​ជំនឿថា ក្រោយ​ពេល​ទទួល​ទានឱសថ​ហើយ​នោះ​វានឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្លួន​មាន​ឯង​មាន​ស្បែក​ស​ និង​មាន​ផ្ទៃ​មុខ​សរលើប​រលោង​ដូចជា​ពួកតារា ។ លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត​បច្ចុប្បន្ន​នេះក៏​មាន​ការ​ឃោសនា​អួត​អាង​អំពី​គុណភាព​នៅ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ឃោសនា​ផ្សេងៗ​មាន​ជាច្រើន​ម៉ូដ​ ច្រើន​យីហោ ដោយ​នៅ​ក្នុង​តួឱសថ​ដូចដែល​បាន​ពោល​មក​ខាងលើ​មាន​កន្លែង​ផ្សំ​ពី​ក្លូតាធីអូន (ជួយ​ធ្វើឲ្យ​ស្បែក​ថ្លា ពណ៌​ស៊ី​ជម្ពូ​បាន​យ៉ាង​រហ័ស​ជាង​ពីរដង) ។

ដោយ​ឡែក​នៅ​មាន​សារជាតិ​មួយ​ទៀត​ឈ្មោះ​ត្រាន់នេសាមិក (វាជួយ​កាត់​បន្ថយ​ការ​សាង​គ្រាប់​ពណ៌​មេឡានីល​ និង​កាត់​បន្ថយ​ពណ៌​ស្បែក​ឲ្យ​កាន់​តែ​ខ្ចី​ កាត់​បន្ថយ​មុន​នៅ​លើ​មុខ អាចម៍រុយ របក​មុខ) ដែល​ការ​ពិត​ខាង​វេជ្ជសាស្រ្ត​បាន​បញ្ជាក់​ថា ពុំ​មាន​ឱសថ​ណា​មួយ​ផលិត​ឡើង​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​ស​បាន​នោះ​ទេ ។

អង្គ​ការ​ឱសថ​ និង​ចំណី​អាហារ​អាមេរិក​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា ពុំ​មាន​ឱសថ​ណា​មួយ​ដែល​ក្រោយ​ពេល​លេប​ហើយ​នោះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​ស​បាន​ឡើយ ។ ចំណែក​ឱសថ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​ស​ដែល​មាន​លាយ​សារជាតិ​ផ្សំ​ពី​ត្រាន់នេសាមិក​នោះ​ខាង​វេជ្ជសាស្រ្ត​គេ​ប្រើ​ក្នុង​ការ​ឃាត់​ឈាម​ធ្វើ​ឲ្យ​ឈាមកក​រឹង ហើយ​ផលប៉ះពាល់​របស់​ឱសថ​នេះ​គឺ​ក្រោយ​ពេល​ទទួល​ទាន​ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​ស​បាន​ត្រឹម​តែ​មួយ​រយៈ​ប៉ុណ្ណោះ​ និង​ក្រោយ​ពេល​ឈប់​ទទួល​ទាន​វា​នឹង​វិល​មក​សភាព​ដូច​ដើម​ដដែល ។

ប្រសិន​បើ​ទទួល​ទានរយៈ​ពេល​យូរ​ពេក​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​រលាក​ដល់​ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ​ដូចជា រមួល​រក​ក្អួត រាករូស​ វិល​មុខ​ សម្ពាធ​ឈាម​ធ្លាក់​ចុះ និង​អ្វី​ដែល​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ជាង​នោះ​ទៅ​ទៀត​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ទះ​សរសៃ​ឈាម​ទៀត​ផង ៕

(សារព័ត៌មាន​កម្ពុជាថ្មី)

 

តើ​ស៊ុតឆៅ​មាន​លទ្ធផល​ល្អ​ចំពោះ​សុខភាព​ពិត​ដែរ​ឬ​អត់ ?

ស៊ុត ​គឺ​ជាអាហារ​កំពុងពេញ​និយម​ក្នុង​នោះ​មិន​ថា​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ជា​ស៊ុត​ចៀន ស៊ុត​ស្ងោរ​ ស៊ុត​ប្រៃ​ សុទ្ធតែ​ទទួល​បាន​រសជាតិ​ឆ្ងាញ់​ដូចៗគ្នា ។តើ​ស៊ុតឆៅ​មាន​លទ្ធផល​ល្អ​ចំពោះ​សុខភាព​ពិត​ដែរ​ឬ​អត់ ?

មនុស្ស​មួយ​ភាគធំ​បាន​នាំគ្នា​ជឿ​ជាក់​ថា​ ការ​ទទួល​ទាន​ស៊ុតឆៅ​វាជួយ​ឲ្យ​រាង​កាយ​បាន​រឹងប៉ឹង​ ក៏ប៉ុន្តែ​ជាការពិត​ការ​ទទួល​ទាន​ស៊ុតឆៅ​ វា​ពុំ​មាន​ លទ្ធផល​ល្អ​ដល់​សុខ​ភាព​សូម្បី​តែ​បន្តិច ព្រោះ​ក្នុងស៊ុត​ឆៅ​មាន​ប្រូតេអ៊ីន​ម្យ៉ាង​ឈ្មោះ​ថា​ អាំវីឌីន ។

នៅ​ក្រោយ​ពេល​យើង​ទទួលទាន​ស៊ុត​ឆៅ​ទៅ​អាវីឌីន​នឹង​ចូល​ទៅ​ចាប់​គ្នា​ជា​មួយ​សារ​ជាតិ​ប៊ីអូឌីន​ ដែល​ជា​វីតាមីន​ម្យ៉ាង​មាន​នៅ​ក្នុង​ពោះវៀន​ធ្វើ​ឲ្យ​រាង​កាយ​មិន​អាច​ស្រូប​យក​វីតាមីន​ទៅ​ប្រើ​ជា​ប្រយោជន៍​បាន ។

ក៏ប៉ុនែ្ត​ប្រសិនបើ​យើង​ចម្អិន​វា​ឲ្យ​ឆ្អិន​ជាមុនសិន​សារជាតិ​អាវីឌីន​នឹង​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ដោយ​កម្ដៅ​ ក្រៅ​ពី​នោះ​ស៊ុត​ឆៅ​ក៏​ពិបាក​ក្នុង​ការ​រលាយ​ ព្រោះ​វា​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ទឹករំអិល​ព្រមទាំង​អាច​មាន​មេរោគ​លាយឡំ​នៅក្នុង​ស៊ុតឆៅ​ដែល​យើង​បាន​ទទួល​ទាន​ចូល​ទៅ​ធ្វើ​ឲ្យ​រាងកាយ​ទទួល​បាន​មេរោគ​រហូត​បង្ក​ជា​គ្រោះថ្នាក់​ទៀត​ផង ។

ដូច្នេះស៊ុត​ដែល​គួរ​ទទួលទាន​គឺស៊ុត​ដែល​ចម្អិន​បាន​ឆ្អិន​ល្អ​មិន​មែន​ឆៅ​ ឬ​ស៊ុត​ជ័រ​ព្នៅ​នោះ​ទេ ។ ជំនឿ​ដែល​គេ​នាំ​គ្នាជឿ​ថា ការ​ទទួលទាន​ស៊ុត​ជ័រព្នៅ​វា​មាន​ប្រយោជន៍​ចំពោះ​រាងកាយ​នោះ​មិនមែន​ជា​ការ​ពិត​នោះ​ឡើយ ។ ប្រសិនបើ​ត្រូវ​ការទទួលទាន​ស៊ុត​ស្ងោរ​ឲ្យ​ទទួល​បាន​ប្រយោជន៍​ គួរ​ស្ងោរ​ឲ្យ​ស៊ុត​ពណ៌​ស​មាន​ពណ៌​ល្អក់​មិនមែន​ស​ថ្លា​ដូច​នៅ​ឆៅ​នោះឡើយ ៕

(សារព័ត៌មាន​កម្ពុជាថ្មី)

 

November 26, 2009

កុំ​តូច​ចិត្ត​នឹង​វាសនា​កុំ​តវ៉ា​នឹង​ព្រហ្មលិខិត

និយមន័យៈ ត្រូវ​ចេះ​តស៊ូ និង​អត់ធ្មត់​នូវ​អ្វី​ដែល​ខ្លួន​បាន​ទទួល ។

អត្ថាធិប្បាយ

វាសនា = សំណាង, សំណាង = ការ​សាង

កុំ​តូច​ចិត្ត​នឹង​វាសនា

វាសនា ជា​បច្ច័យ​បាន​មក​ពី​ការ​កសាង ។ ការ​កសាង​នេះ​ជួន​មាន​មក​ពី​អតីត​ជាតិ ជួន​មាន​ក្នុង​បច្ចុប្បន្ន​ជាតិ ។

តាម​ទ្រឹស្ដី​នៃ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​បាន​បញ្ជាក់​ថា វាសនា​របស់​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​សុទ្ធ​តែ​កើត​មាន​ឡើង​អំពី​អំពើ​របស់​ខ្លួន​ម្នាក់ៗ​ជានិច្ច ។ បើ​ខ្លួន​បាន​សាង​សន្សំ​នូវ​កម្ម​អ្វី កម្ម​នោះ​នឹង​ផ្ដល់​មក​ឲ្យ​ខ្លួន​វិញ ។ ដូចជា បើ​បុគ្គល​សាង​នូវ​សុកល​កម្ម​រមែង​បាន​ទទួល​នូវ​កុសល​ធម៌ (ភាវៈ​ល្អ) ។ បើ​បុគ្គល​សាង​អកុសល​កម្ម​រមែង​បាន​ទទួល​នូវ​អកុសល​ធម៌ (ភាវៈ​អាក្រក់) ។ ន័យ​នេះ​មាន​ការ​ប្រៀបធៀប​ដូច​អ្នក​ដែល​ដាំ​ដើម​ខ្នុរ តែង​ទទួល​បាន​ផ្លែ​ខ្នុរ (ផ្អែម​ល្អ) ។ ឯ​អ្នក​ដែល​ដាំ​ដើម​ស្លែង តែង​បាន​ទទួល​ផ្លែ​ស្លែង (ពុល) ។

បើ​យោល​តាម​ទ្រឹស្ដី​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ខាងលើ​នេះ បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​មិន​ត្រូវ​តូច​ចិត្ត​នឹង​វាសនា​របស់​ខ្លួន​ទេ ។ ព្រោះ​អ្វីៗ​សុទ្ធ​តែ​កើត​ឡើង​អំពី​អំពើ​របស់​ខ្លួន​ទាំងអស់ ។ សម​ដូច​ពុទ្ធភាសិត​ពោល​ថា ៖ សត្តេ កម្មំ វិភជ្ជតិ សត្វ​ទាំងឡាយ​រមែង​ទទួល​នូវ​កម្ម​ដែល​ខ្លួន​បាន​សាង ។

កុំ​តវ៉ា​នឹង​ព្រហ្មលិខិត

ព្រហ្មលិខិត = ចំណារ​ព្រះព្រហ្ម ឬ​ចំណារ​ដ៏​ប្រសើរ

ព្រហ្មលិខិត ដែល​មាន​ន័យ​ថា ចំណារ​របស់​ព្រះព្រហ្ម​នោះ​ តាម​ពិត​ទៅ​ពុំ​មាន​ព្រះព្រហ្ម​ឯណា​មក​ចារ​ឲ្យ​ទេ ។ វា​គឺ​ជា «កម្ម» ដែល​ខ្លួន​បាន​សាង​នោះ​ឯង​ចារ​មក​ឲ្យ ។

ដូច្នេះ ព្រហ្មលិខិត​មាន​ន័យ​ម្យ៉ាងទៀត​ថា «កម្មលិខិត» ។ កម្ម​លិខិត​នេះ គឺ​ជា​ចំណារ ឬ​ជា​កំណត់ហេតុ​នៃ​ទង្វើ​ដែល​សត្វ​លោក​ម្នាក់ៗ​បាន​ធ្វើ​រួច​មក​ហើយ ។

តាម​ទស្សនៈ​ពុទ្ធនិយម​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា ព្រហ្មលិខិត ឬ​កម្មលិខិត​ហ្នឹង​ឯង​ជា​អ្នក​ផ្ដល់​វាសនា ឬ​បែង​ចែក​នូវ​កំណើត​មនុស្ស​លោក​គ្រប់ៗ​គ្នា (កម្ម​យោនី) ។

សុភាសិត​ទាំង​ពីរ​ឃ្លា​ខាងលើ​នេះ គង់​មាន​ន័យ​ប្រហែល​គ្នា ។ បើ​ដូច្នេះ តើ​មាន​អ្វី​ដែល​មនុស្ស​លោក​ត្រូវ​តូច​ចិត្ត ត្រូវ​តវ៉ា បើ​អ្វីៗ​ទាំងអស់​សុទ្ធ​តែ​កើត​ឡើង សម្រេច​ឡើង​ដោយ​ខ្លួនឯង​ជា​អ្នក​ធ្វើ អ្នក​សាង​ទាំងអស់ ។

«ព្រហ្មលិខិត ឬ​កម្មលិខិត» គ្រាន់​តែ​ជា​វិញ្ញាបនបត្រ​បញ្ជាក់​នូវ​កម្រិត​នៃ​ទង្វើ ឬ​ការ​សាង​របស់​មនុស្ស​លោក​ដែល​ធ្វើ​តិច ឬ​ច្រើន​ប៉ុណ្ណោះ ៕

 

សុភាសិត​ផ្សេងទៀត

 

ស្វែង​យល់​ពាក្យ «កន្ធីង​កន្ធាំង»

«កន្ធីង​កន្ធាំង» តាម​វចនានុក្រម​ពាក្យ​នេះ​មាន​ន័យ​ថា ដែល​មាន​លំនាំ​ដំណើរ​កន្ធាំង​ជើង​បន្តិច ។ ដំណើរ​កន្ធីង​កន្ធាំង ។ ដើរ​កន្ធីង​កន្ធាំង គឺ​ដើរ​កន្ធេក​ជើង យោល​ត្រគាក​អ៊ីកអ៊ាក​ចេញ​ក្បាលពោះ​ធំ​ត្រពីងពីង ។ បរិវារស័ព្ទ «កន្ធីង» អាច​គន្លាស់​បាន​ជា​ពាក្យ «កន្ធីង​ត្រគាក​អ៊ីកអ៊ាក​ចេញ​ក្បាល​ពោះ​ត្រពាំង» គឺ «កន្ធាំង​ត្រគាក​អ៊ីកអ៊ាក​ចេញ​ក្បាលពោះ​ត្រពីង» ។

 

បរិវារស័ព្ទ​ខ្មែរ​ផ្សេងទៀត

 

November 25, 2009

ជ្រើសរើស​ស៊ុត​ពង​តូច​ឬ​ពង​ធំ​ទើប​ល្អ ?

ជ្រើសរើស​ស៊ុត​ពង​តូច​ឬ​ពង​ធំ​ទើប​ល្អ ?

ការ​ជ្រើសរើស​ស៊ុត​គ្រាប់​តូច​ ឬ​គ្រាប់​ធំ​នោះ សំខាន់​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ថា យើង​ត្រូវ​ការ​ប្រើ​ស៊ុត​ស ឬ​ស៊ុត​ក្រហម​ច្រើន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។

បើ​ក្នុង​ករណី​ត្រូវការ​ប្រើ​ស៊ុត​ស​ច្រើន គប្បី​ជ្រើសរើស​គ្រាប់​ស៊ុត​ណា​ដែល​មាន​ទំហំ​ធំ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ករណី​ត្រូវការ​ជ្រើសរើស​ប្រើ​ស៊ុត​ក្រហម​ច្រើន ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ស៊ុត​គ្រាប់​តូច​វិញ ព្រោះ​មាន​បរិមាណ​ស៊ុត​ស​តិច​តែ​គ្រាប់​ក្រហម​ធំ ។

ទោះបី​ជា​យ៉ាងណា ស៊ុត​ទាំងអស់​ពុំ​មាន​លក្ខណៈ​បែប​នេះ​ទាំងស្រុង​ទេ ព្រោះ​ពេល​ខ្លះ​ក៏​មាន​ភាព​ផ្ទុយ​គ្នា​ពី​លក្ខណៈ​ធម្មជាតិ​នេះ​ដែរ ៕

 

November 19, 2009

កោកៗ​សឹក​តែ​មាត់​ត្រដោក​ឆ្អែត​តែ​ពោះ​ក្របី

និយមន័យៈ ការ​ទូន្មាន​ប្រៀនប្រដៅ​ដែល​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព ។

អត្ថាធិប្បាយ

អត្ថានុរូប

ត្រដោក ជា​ប្រដាប់​ធ្វើ​ពី​ឈើ ឬ​ឫស្សី និង​មាន​គ្រាប់​នៅ​ខាងក្នុង​សម្រាប់​ចង​នៅ​ក​ក្របី ។ កាលណា​វា​ឱន​ស៊ី​ស្មៅ គ្រាប់​នោះ​ប៉ះទង្គិច​នឹង​មាត់​ត្រដោក​ឮ​សូរ​ប៉ូកៗ ។

ទោះជា​សំឡេង​ត្រដោក​ឮ​សូរ​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ ក៏​ក្របី​នោះ​មិន​រវល់​អើពើ​ដែរ គឺ​វា​គិត​តែ​ពី​ស៊ី​ស្មៅ​តាម​ទម្លាប់​ធម្មតា​របស់​វា ។ គ្រាប់​ត្រដោក​ប៉ះទង្គិច​នឹង​មាត់​ត្រដោក​យូរៗ​ទៅ​ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​សឹក​រេចរឹល​មាត់​ត្រដោក ឯ​ក្របី​ស៊ី​ស្មៅ​យ៉ាង​ឆ្អែត​តឹង​ពោះ ព្រោះ​សំឡេង​ត្រដោក​គ្មាន​អ្វី​ធ្វើ​ឲ្យ​ខាត ឬ​ចំណេញ​ដល់​វា​ទេ ។

អត្ថប្បដិរូប

លោក​បាន​ប្រៀបធៀប​ន័យ​ខាងលើ​នេះ​ទៅ​នឹង​មនុស្ស​ខ្លះ​ដែល​ឪពុក​ម្ដាយ អាណាព្យាបាល ឬ​គ្រូបាអាចារ្យ​ខំប្រឹង​ប្រៀនប្រដៅ​អប់រំ​ទូន្មាន​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ ក៏​គេ​ពុំ​ខ្ចី​ធ្វើ​ដឹង ធ្វើ​ឮ​អ្វី​ដែរ ។ គេ​គិត​តែ​ពី​ធ្វើ​អ្វី​ទៅ​តាម​ចំណង់​ចំណូល​ចិត្ត​របស់​គេ ។ អ្នកទូន្មាន​ខំប្រឹង​និយាយ​ប៉ោចៗ​បាន​ត្រឹមតែ​សឹក​បបូរ​មាត់​ឥត​ប្រយោជន៍ ។ ឯ​កូនចៅ សិស្ស ធ្វើ​ព្រងើយ​ហាក់​ដូច​គ្មាន​បាន​ដឹង​ឮ​អ្វី​ទាំងអស់ ។ ន័យ​នេះ​មិន​ខុស​ពី​សត្វ​ក្របី​ដែល​មិន​រវល់​នឹង​សំឡេង​ត្រដោក​ដូច្នោះ​ដែរ ៕

 

សុភាសិត​ផ្សេងទៀត

 

ស្វែង​យល់​ពាក្យ «កន្ត្រេក​កន្ត្រាក»

«កន្ត្រេក​កន្ត្រាក» ជន​កន្ត្រេក​កន្ត្រាក​ គឺ​ជន​កន្ត្រាក​ពេក រយីករយាក កន្ត្រាក​ខ្លាំង ។ បរិវារស័ព្ទ «កន្ត្រេក» អាច​គន្លាស់​បាន​ជា​ពាក្យ «កន្ត្រេក​ប៉ាក» គឺ «កន្ត្រាក​ពេក» ។

 

បរិវារស័ព្ទ​ខ្មែរ​ផ្សេងទៀត

 

November 18, 2009

ព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា (ស្ដេច​កន)

រូបសំណាក​របស់​ព្រះស្រីជេដ្ឋា (ស្ដេច​កន) សូន​រូប​ដោយ​​លោក ឈា ប៊ុណ្ណា

រូបសំណាក​របស់​ព្រះស្រីជេដ្ឋា (ស្ដេច​កន) សូន​រូប​ដោយ​​លោក ឈា ប៊ុណ្ណា

ព្រឹត្តិការណ៍​ព្រះស្ដេច​កន​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​ដែល​បាន​ដក់ជាប់​ជានិច្ច​ក្នុង​អារម្មណ៍​ខ្មែរ ។ ទោះបី​ជា​គេ​ពុំ​សូវ​បាន​លើក​យក​មក​ធ្វើ​អធិប្បាយ​វែកញែក​ក៏​ដោយ ក៏​គេ​តែងតែ​ចងចាំ​និង​យល់​ថា នេះ​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ក្នុង​សង្គមជាតិ​ខ្មែរ​ដែរ ។

ហ្លួង​ព្រះស្ដេច​កន គឺជា​អ្នក​ធ្វើ​បដិវត្ដ​មួយ​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​១៦ ជា​សម័យ​ដែល​គ្មាន​នរណា​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ព្រះរាជ​តម្រិះ​របស់​ស្ដេច​បាន ។ ការ​ជំរុញ​ឲ្យ​ស្ដេច​កន​តស៊ូ​ធ្វើសង្គ្រាម​ជាមួយ​ស្ដេច គឺ​ដោយសារ​តែ​ស្ដេច​បាន​យក​សុបិន​របស់​ខ្លួន​មក​ចងអាឃាត​សម្លាប់​ស្ដេច​កន​ដែល​គ្មាន​កំហុស​ថា ជា​អ្នក​ជ្រែករាជ្យ ហេតុនេះ​ទើប​មាន​ការ​រត់គេច​ហើយ​បង្ក​ជា​ទ័ព​ធ្វើ​ចម្បាំង​ជាមួយ​ស្ដេច ។ នេះ​ជា​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​មួយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​គ្មាន​នរណា​កាឡៃ​ព្រឹត្ដិការណ៍​ដែល​បាន​កើតឡើង​រួច​ទៅ​ហើយ​នោះ​បាន​ទេ ។

អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ​ជា​ហូរហែ​បាន​លើក​យក​រឿង​ព្រះស្ដេច​កន​មក​សរសេរ​តាក់តែង​ប្រឌិត​ជា​រឿង​ប្រលោមលោម ៖

  1. លោក ឱម ណាគ្រី ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៥៥ បាន​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ប្រលោមលោក​មួយ​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «ឃុនហ្លួង​ព្រះស្ដេច​កន» ។ នេះ​ស្នាដៃ​ដំបូង​ដែល​រៀបរាប់​អធិប្បាយ​ពី​ព្រះស្ដេច​កន ។ តែ​ស្នាដៃ​នេះ​មាន​លំនាំ​ដូច​គ្នា​បេះបិទ​ទៅ​នឹង​អត្ថបទ​បកប្រែ​ជា​ភាសា​បារាំង​របស់​លោក​ Adhémar Leclère ដែល​ដកស្រង់​ចេញ​ពី​ពង្សាវតារ​ខ្មែរ ។ អ្វី​ដែល​ប្លែក​ហើយ​ជា​បន្ថែម​ក្នុង​ស្នាដៃ​នោះ​គឺ​អ្នកនិពន្ធ​បាន​រៀបចំ​ឃ្លា​ប្រយោគ​អធិប្បាយ​កែលម្អ​ឲ្យ​មាន​ផ្នែក​មនោសញ្ចេតនា​ខ្លះៗ ។
  2. លោក សាំង ហ៊ែល ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧២ ក្រោម​របប​សាធារណៈរដ្ឋ​ខ្មែរ បាន​និពន្ធ​ស្នាដៃ​មួយ​ដែល​មាន​ចំណងជើង «អ្នក​បដិវត្ត​ក្លែងក្លាយ» ។ អ្នក​និពន្ធ​បាន​លើក​យក​ស្ដេច​កន​មក​ធ្វើ​ជា​លេស​ប្រដូច​ទៅ​នឹង​លោក​សេនា​ប្រមុខ លន់ នល់ ហើយ​វាយ​ប្រហារ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ជា​ជនក្បត់ ជា​អ្នក​ស្នេហា​ជាតិ​ក្លែងក្លាយ ។ល។
  3. លោក តូច ឈួង ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៥ បាន​លើក​យក​ប្រធានបទ​ដដែល​មក​និពន្ធ​ជាថ្មី​ម្ដងទៀត ។ ស្នាដៃ​នេះ​ត្រូវ​បាន​លោក​រៀបចំ​សរសេរ​ជា​ពាក្យ​ពេចន៍​ជា​កំណាព្យ​ពាក្យ​ប្រាំបី​រចនា​តាម​បែប​បទ​របៀប​ល្ខោន​ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «ស្ដេច​ជ្រែក​រាជ្យ» ។ លោក​បាន​យក​តួអង្គ​ជាច្រើន (ពិត​ប្រាកដ ឬ​ប្រឌិត) មក​ធ្វើ​ជា​ឧទាហរណ៍​ក្នុង​ការ​វែកញែក​សិក្សា​អំពី​ក្រុម​អាមី​អាថោង ។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ គេ​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​មាន​ប្រលោម​លោក​ល្បីល្បាញ​ជាច្រើន​ទៀត​ដែល​មាន​ការ​ទាក់ទង​ជិតស្និទ្ធ​ទៅ​នឹង​ប្រវត្តិ​ព្រះស្ដេច​កន​ដែរ​ដូចជា ៖

  1. «ព្រះ​ចន្ទរាជា» របស់​អ្នកនិពន្ធ ប៊ីវ ឆៃលាង ចេញ​ផ្សាយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៥ ។
  2. «អ្នកតា​ឃ្លាំងមឿង» របស់​លោក គុយ ឡូត ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៧ ។

នៅ​ក្នុង​គ្រប់​ឯកសារ​ពង្សាវតារ​ខ្មែរ ព្រះស្ដេច​កន​ដែល​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​៣៩​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ស្ដេច​ជ្រែក​រាជ្យ ជា​មនុស្ស​អាក្រក់​ក្បត់​ស្ដេច ។ គេ​ច្រើន​តែ​នាំ​គ្នា​បំភ្លេច​សកម្មភាព​ដែល​ស្ដេច​ព្រះស្រីសុគន្ធបទ​ដែល​នាំ​នាម៉ឺន​តូច​ធំ​រៀប​ចំ​គម្រោង​ធ្វើ​ឃាត​ព្រះស្ដេច​កន ។  គេ​ហាក់​បី​ដូច​ជា​នាំ​យល់ និង​មាន​ជំនឿ​ថា ការ​ប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​ឃាត​ស្ដេច​កន​ជា​រឿង​ធម្មតា​ដែល​គ្រប់​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​មាន​សិទ្ធិ​សេរីភាព​គ្រប់​បែប​យ៉ាង អាច​ឲ្យ​មនុស្ស​ម្នាក់​រស់​ ឬ​ស្លាប់​តាម​តែ​ទំនើង​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន ពីព្រោះ​គេ​មាន​ជំនឿ​ថា ព្រះមហាក្សត្រ​ជា​អ្នក​មាន​បុណ្យ ជា​អាទិទេព ជា​មនុស្ស​ល្អ ជា​អ្នក​គ្មាន​កំហុស រួច​ខ្លួន​ជានិច្ច ។ រីឯ​មនុស្ស​ផ្សេង​ទៀត ដូចជា​ព្រះស្ដេច​កន​ដែល​ជា​កូន​រាស្ត្រ ជា​ក្មេង​វត្ត ជា​ពូជ​អ្នក​បម្រើ​ព្រះរតនៈ ត្រូវ​តែ​ស្លាប់​ទៅ​តាម​បំណង​របស់​ស្ដេច ទោះបី​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​យល់សប្ត​ផ្ដេសផ្ដាស​ក៏​ដោយ ។ ចំណុច​នេះ​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ព្រោះ​ថា នៅ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​យើង​យល់​ថា​ការ​សុបិន្ត និង​ការ​ទស្សន៍ទាយ​ពុំ​មាន​មូលដ្ឋាន​វិទ្យាសាស្ត្រ ជា​ជំនឿ​ផ្ដេសផ្ដាស ។ ប៉ុន្តែ តាម​រយៈ​រឿងព្រេង និង​ពង្សាវតារ យើង​ឃើញ​ថា​ ហោរា​​ពិតជា​មាន​តួនាទី​សំខាន់​ណាស់​នៅ​ក្នុង​ការ​សម្រេច​កិច្ចការ​ផែនដី​នគរ​ខ្មែរ​ពី​បុរាណកាល ។

អត្ថបទ​ខាងក្រោម​នេះ​ជា​ការ​ដកស្រង់​តាម​ឯកសារ​មហា​បុរស​ខ្មែរ​ និង​របកគំហើញ​ថ្មី​របស់​សាស្ត្រាចារ្យ​បណ្ឌិត រស់ ចន្ត្រាបុត្រ សម្រាប់​មិត្ត​អ្នកអាន​ស្វែង​យល់​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ព្រះស្ដេច​កន និង​ធ្វើការ​វិនិច្ឆ័យ​តាម​ការ​គួរ ។

១. ឯកសារ​មហា​បុរស​ខ្មែរ

ផែនដី​ព្រះ​ស្រីសុគន្ធបទ ពីគ.ស​១៥០៤ ដល់​គ.ស​១៥១២

ចៅពញា​ដាំខត្តិយ​រាជា ជា​ព្រះរាជបុត្រ​ច្បង ស្ដេច​ឡើង​សោយរាជ្យ​ស្នង​សម្ដេចព្រះ​វរបិតា​ពី​ឆ្នាំជូត ឆស័ក​ព.ស​២០៤៨ គ.ស​១៥០៤ ម.ស​១៥២៦ ច.ស​៨៦៦ ក្នុង​ព្រះ​ជន្មាយុ​២៦​ព្រះ​វស្សា ព្រះ​អង្គ ទ្រង់​ព្រះ​នាម​ថា ព្រះបាទ​សម្ដេចព្រះ​រាជឱង្កា ព្រះ​ស្រីសុគន្ធបទ​ចក្រពត្ដិ​ពង្សរ​វង្ស​ខត្តិយោ មហា​សេដ្ឋោ​វរោ រិទ្ធី​ពិធ្យាស្រ័យ​មហ័យ រាជាធិរាជ​រាមាធិបតី ជា​អម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង​គ្រង​ព្រះ​មហានគរ​កម្ពុជា​សិរី​យសោធរ​បវរ​ឥន្ទបត្ដ​កុរុរដ្ឋ​រាជធានី​បុរីរម្យ​ឧត្ដម​មហា​ស្ថាន ។ ស្ដេច​បាន​តែង​ព្រះ​មេរុ​ថ្វាយ​ព្រះ​ភ្លើង​ព្រះ​បរមសព​សម្ដេចព្រះ​វរបិតា​ស្រេច ស្ដេច​គង់នៅ​ចតុមុខ ស្រុក​ភ្នំពេញ ។

ក្នុង​ឆ្នាំឆ្លូវ សប្ដស័ក ព.ស​២០៤៩ គ.ស​១៥០៥ ម.ស​១៤២៧ ច.ស​៨៦៧ ព្រះ​អង្គ និង​រាជ​សេវកាមាត្យ ហែ​ព្រះ​បរម​អដ្ឋិ​សម្ដេចព្រះ​វរបិតា​ទៅ​សាង​ព្រះ​ចេតិយ​នៅ​ខាង​ព្រះ​ធាតុ ខេត្ដ​អាសន្ទុក ប្រប​ព្រះពុទ្ធ​ចេតិយ​ធ្វើបុណ្យ​ជា​ឱឡារិក​សន្ធឹក​មហិមា​បញ្ចុះ​ព្រះ​បរមអដ្ឋិ​សម្ដេចព្រះ​បិតា​ស្រេច​ស្ដេច​ត្រឡប់​មក​ចតុមុខ​មង្គល​វិញ ។ ព្រះ​អង្គ​សោយរាជ្យ​ជា​សុខ​មក​បាន​៤​ឆ្នាំ ។

ក្នុង​ឆ្នាំរោង សំរឹទ្ធិស័ក ព.ស​១៥០៨ ម.ស​១៤៣០ ច.ស​៨៧០ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ព្រះ​ចិន្ដា​ថា ទីទួល​បាសាន (ស្រុក​ស្រីសន្ធរ) ដែល​សម្ដេចព្រះ​បរម​រាជា​ពញាយ៉ាត ជា​សម្ដេចព្រះ​អយ្យកោ​សាង​មុន​ម្ដង​នោះ​ស្រួល​ណាស់ ។ បើ​យើង​មាន​សឹក​ទ័ព នឹង​ទប់ទល់​សង្គ្រាម​បាន​ដ្បិត​មាន​បឹង​ខណ្ឌ​ខាងកើត មាន​ទន្លេ​ខណ្ឌ​ខាង​អាគ្នេយ៍​ មាន​ព្រៃធំ​ខណ្ឌ​ខាង​ទិសទក្សិណ ។ ទ្រង់​ព្រះ​ចិន្ដា​ហើយ​ស្ដេច​ទ្រង់​ចេញ​ត្រាស់​ប្រឹក្សា​នឹង​អស់​ព្រះរាជ​វង្សានុវង្ស អគ្គ​សេវកាមាត្យ ។ ព្រះរាជ​វង្សានុវង្ស អង្គ​អគ្គ​សេវកាមាត្យ​ក៏​យល់ព្រម​តាម​ព្រះរាជ​តម្រិះ ។ ព្រះបាទ​បរមនាថ​បរមបពិត្រ​កាលបើ​ទ្រង់​យល់​ថា អង្គ​អគ្គ​សេវកាមាត្យ ព្រមព្រៀង​ដូច្នេះ​ហើយ ស្ដេច​ត្រាស់​បង្គាប់​ឲ្យ​មុខងារ​ត្រៀម​ព្រះ​ទីនាំង​នាវា និង​ទូក​ជំនិះ​ខ្លះ​ឲ្យ​ទៅ​កាប់​ឆ្ការ​ធ្វើ​ព្រះរាជវាំង​ព្រះ​ដំណាក់​ដោយ​ខ្ជីខ្ជា​ចាំ​មុន​សិន ។ លុះដល់​បាន​ពិជយឫក្ស (ឫក្ស​=​វេលា​មានជោគ​មាន​មង្គល) ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​នាំ​រាជ​សេវកាមាត្យ ទាំង​ខាងក្នុង​ទាំង​ខាង​ក្រៅ​ចុះ​ព្រះ​ទីនាំង​នាវា​ជលឫទ្ធី​ទៅ​គង់នៅ​ទួល​បាសាន ព្រម​ដោយ​មុខ​មន្ដ្រី​គិត​ត​បន្ទាយ​កំផែង​តែង​ព្រះរាជវាំង តែ​ពេល​នោះ​ពុំ​ទាន់​ស្រេច​នៅឡើយ​ទេ ព្រះ​អង្គ​ប្រថាប់​ដោយ​ព្រះរាជវាំង​ខ្ជីខ្ជា​សិន ។ ព្រះបាទ​អ្នក​អម្ចាស់​អង្គ​នេះ ទ្រង់​សព្វព្រះទ័យ​ប្រពាត​បង់សំណាញ់​នេសាទ​ត្រី​រឿយៗ ។

នេះ​នឹង​និយាយ​អំពី​ព្រះ​ពិជ័យ​នាគ ជា​មន្ត្រី​ធំ​ក្នុង​ខេត្ដ​បាសាន អ្នក​ទៅ​យក​នាង​បាន​ជា​ពលព្រះ​ស្រី​រតនត្រ័យ (ពល​គឺ​ពួក​ជន​ពូជ សូទ្រៈ ជា​វណ្ណៈ​ទី​៤ ឬ​ពលព្រះ​រតនត្រ័យ គឺ​ពល​ដែល​មាន​មុខ​ងារ​ជា​អ្នក​ថែរក្សា​វត្ដ​អារាម) ធ្វើ​ជា​ភរិយា ។ កាល​ក្នុង​ផែនដី​ព្រះបាទ​សម្ដេចព្រះ​ធម្មរាជា​នៅឡើយ នាង​មាន​កូន​ស្រី​មួយ​ឈ្មោះ​  ។ គ្រានោះ​នាង​បាន​មានគភ៌​គ្រប់​ខែ​ទៀត រៀបនឹង​ប្រសូត​ទារក​ហើយ ។ ថ្ងៃមួយ​នាង​ចុះ​ទៅ​ដោះទុក្ខសត្វ​ក្នុង​បង្គន់ ក៏​របូត​ទារក​នោះ​ទៅ​ក្នុង​ទឹក​បាត់ ។ ពេល​នោះ​មាន​ហេតុ​ដ៏​អស្ចារ្យ​នាំ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ទារក​នោះ​មានបុណ្យ​មែន គឺថា​វេលា​នោះ​ស្រាប់តែ​ត្រី​ពោ​ធំ​មួយ​មក​ទទួល​លេប​ទារក​នោះ​ទៅ​ក្នុង​ពោះ​បាត់​ទៅ បន្ទាប់​ពី​នោះ​មក​ព្រាន​ប្រមង់​ម្នាក់​ទៅ​បង់សំណាញ់ ក៏​ត្រូវ​ជាប់​ត្រី​ពោ​នោះ​បាន​មក ។ ជា​កុសល ទារក​មានបុណ្យ​មិន​ស្លាប់​ក្នុង​ថ្ងៃ​នោះ ក៏​មាន​ហេតុ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ស្ដេច​ព្រះ​មហាសង្ឃរាជ (កាល​នៅ​ជា​ព្រះ​សង្ឃ​សត្ថា) យប់​នោះ​ផ្ទុំ​ស្កល់​ទៅ​យល់សប្ដិ​ឃើញ​ថា ៖ ដូច​ជា​មាន​ទេវតា​មក​ទូល​ថា ព្រឹក​នេះ​ឲ្យ​ស្ដេច​យាង​ទៅ​កំពង់ទឹក​ដើម្បី​ឲ្យ​ជួយ​សង្គ្រោះ​ទារក​ម្នាក់​ជា​អ្នកមាន​បុណ្យ មាន​វាសនា​ផង ។ លុះ​តើន​ឡើង សម្ដេច​ក៏​ទ្រង់​នៅ​ត្រ័យចីវរ​ចុះ​គង់​ក្នុង​ទូក​ឲ្យ​សិស្សា​នុសិស្ស​អុំ​ចេញ​ទៅ ។ ទ្រង់​បិណ្ឌបាត​ដូច​សព្វដង តែ​ព្រះនេត្រ​តែង​គន់​រំពៃ​ក្រែង​មាន​ហេតុ​អ្វី​ចម្លែក ដ្បិត​មាន​និម្មិត​ពី​យប់មិញ​នោះ​ដូច​ជា​ច្បាស់​ពេក​ណាស់ ។ លុះ​សិស្ស​អុំ​បាន​បន្ដិច​ទៅ ទូក​ក៏​ទៅ​អែប​ប្រប​ទូក​ព្រាន​ប្រមង់​នោះ ។ សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ​ស្ដេច​ឃើញ​ត្រី​ពោ​ក្នុង​ទូក​ព្រាន​ប្រមង់​នោះ​ធំ​ប្លែក ស្ដេច​ប្រឹង​សង្កេត​ទត​ឲ្យ​ច្បាស់ ។ ព្រាន​ប្រមង់​ឃើញ​សម្ដេចព្រះ​មហាសង្ឃរាជ​ (សង្ឃ​សត្ថា) អើត​ទៅ​ទត​ត្រី​នោះ ក៏​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​សទ្ធា​លើក​ត្រី​ពោ​នោះ​ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​អង្គ ពេល​ទ្រង់​ទទួល​ហើយ​ក៏​ឲ្យ​អុំទូក​បិណ្ឌបាត​ទៅ​ទៀត ។ លុះ​បិណ្ឌបាត​អស់​ពេល​ហើយ ស្ដេច​ឲ្យ​សិស្សានុសិស្ស​ត្រឡប់​មក​អារាម​វិញ ។ ខណៈនោះ​សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ​ស្ដេច​មាន​ព្រះ​ថេរ​វាចា​ថា ត្រី​ពោ​នេះ​ធំ​ប្លែក​ពី​ត្រី​ពោ​សព្វដង ប្រហែលជា​មាន​ហេតុ​អ្វី​ក្នុង​ពោះ​ត្រី​នេះ​ជា​ពុំខាន​ឡើយ ។ អស់​ពួក​សិស្សានុសិស្ស​ឮ​ពុទ្ធដីកា​ហើយ​ក៏​នាំ​គ្នា​យក​កាំបិត​ទៅ​វះ​ត្រី​នោះ វះ​ទៅ​ឃើញ​ទារក​មួយ​នៅ​រស់ ។ ទើប​ស្ដេច​ឲ្យ​កូន​នោះ​ទៅ​អា​បាន​មេ​ទា គឺ​ប្រុស​ឈ្មោះ​ បាន និង​ស្រី​ឈ្មោះ​នាង​ ទា នេះ​ជា​ប្ដី​ប្រពន្ធ​នឹង​គ្នា សម័យ​ពី​ដើម​មនុស្ស​ដែល​ឥត​មាន​បណ្ដា​ស័ក្ដិ ឥត​បាន​បួស​រៀន (បើ​ប្រុស​គេ​ហៅ​អា បើ​ស្រី​គេ​ហៅ​មេ ជា​ខ្ញុំ​របស់​ស្ដេចសង្ឃរាជ) ឲ្យ​យក​ទៅ​ចិញ្ចឹម​រក្សា ។ ព្រះ​ពិជ័យ​នាគ និង​ភរិយា លុះ​បានដឹង​ថា កូន​ខ្លួន​ពុំ​ស្លាប់​ទេ ក៏​ទៅ​ក្រាបថ្វាយបង្គំ​ប្រគេន​ទារក​នោះ​ថា ឲ្យ​នៅ​នឹង​ស្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ​ចុះ ។ សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ​ឲ្យ​ទារក​នោះ​ឈ្មោះ​អា​កៅ តែ​ឪពុក​ម្ដាយ ហៅ​អា​កន​រៀង​មក ។

នេះ​នឹង​និយាយ​ក្នុង​ផែនដី​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​សុគន្ធបទ​វិញ ។ សម័យ​ថ្ងៃមួយ​នោះ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ស្ដេច​ទៅ​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះ​នៅ​វត្ដ ស្ដេច​ទ្រង់​ទតព្រះនេត្រ​ទៅ​ឃើញ​ស្ដ្រី​ស ឈរ​នៅ​លើ​ខឿន​ព្រះ​វិហារ​នោះ ជា​កូន​ព្រះ​ពិជ័យ​នាគ មេ​បាន​ជា​ភរិយា​មាន​រូបរាង​ល្អ​ប្រពៃ ។ ស្ដេច​ទត​ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត ។ ខណៈនោះ​ព្រះ​ពិជ័យ​នាគ​ស្គាល់​ច្បាស់​ព្រះរាជ​ហឫទ័យ ទើប​ក្រោយមក​ក៏​ចូល​ទៅ​ក្រាបថ្វាយបង្គំ​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ថ្វាយ​កូនស្រី​នោះ​ជា​ខ្ញុំបម្រើ​ល្អងធូលី​ព្រះបាទ​តរៀង​ទៅ ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ព្រះ​សោមនស្ស​ណាស់ ស្ដេច​ត្រាស់​សួរ​ថា នាង​នេះ​កូន​ឯង​ឬ ? ព្រះ​ពិជ័យ​នាគ​ក្រាបទូល​ថា ៖ នាង​នេះ​ហើយ​ដែល​ទ្រង់​ទត​ឃើញ ហើយ​មាន​ព្រះ​បន្ទូល​ទៀត​ថា ៖ ស្រី​នេះ​មកពីណា កូនចៅ​អ្នក​ណា​ដែល​ឈរ​នៅ​ខឿន​ព្រះ​វិហារ​នោះ គឺ​នាង​ស​នេះឯង ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ជ្រាប​ហើយ​ទ្រង់​ត្រូវ​ព្រះ​ទ័យ​ពន់ប្រមាណ​តាំង​នាម​នាង​ស​ជា​អ្នក​ព្រះ​ម្នាង កេសរ​បុប្ផា ព្រះ​ស្នំ​ឯក ។ ទ្រង់​ព្រះ​ចិន្ដា​ថា នាង​នេះ​រូប​ក៏​ល្អ​សមសួន ចរិត​ឫកពារ ឥរិយា​ក៏​ថ្លៃថ្លា លើស​ស្រី​ទាំងពួង គួរ​គប្បី​នឹង​យក​នាម​នាង​នេះ​តាង​នាម​ព្រះ​នគរ​កុំឲ្យ​បាត់ឈ្មោះ​តទៅ ។ តាំងពី​ថ្ងៃ​នោះ​រៀង​មក​ទ្រង់​ព្រះ​បញ្ញត្ដ​ឲ្យ​លើកលែង​ហៅ​ស្រុក​បាសាន​ឲ្យ​ហៅ​ថា ស្រុក​ស្រីសឈរ ឬ ខេត្ដ​ស្រីសឈរ​វិញ តែ​ពាក្យ​នេះ​យូរៗ​មក ក៏​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ស្រុក​ស្រីសន្ធរ​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ បិតា​មាតា​ព្រះ​នាង​កេសរ​បុប្ផា​នោះ ក៏​លើក​ឲ្យ​ខ្ពស់​ឡើង ។ បិតា​ឲ្យ​ហៅ​ថា អ្នក​ព្រះ​បិតា​ពិជ័យ​នាគ មាតា​ឲ្យ​ហៅ​ថា អ្នក​ព្រះ​មាតា​មេ​បាន ឯ​ឈ្មោះ​កន​ដែល​ជា​កូន​អ្នក​ព្រះ​ពិជ័យ​នាគ​នោះ លុះ​ចម្រើន​ធំ​ឡើង​មានចំណេះ​ប្រាជ្ញា​ឆ្លៀវឆ្លាត​បម្រើ​គ្រូ គ្រូ​ក៏​ពេញ​ព្រះ​ទ័យ និង​រៀនសូត្រ​អ្វីៗ​ប្រាប់​តែ​ម្ដង​ក៏​ចាំ​ជាប់ ។ សម្ដេច (ព្រះ​មហាសង្ឃរាជ​សត្ថា) ទ្រង់​ប្រិតប្រៀង​ទាំង​អក្សរ​សាស្ដ្រា ទាំង​សិល្ប៍សាស្ដ្រ មន្ដ​វិជ្ជាការ​គាថា កោទណ្ឌ​ក្បួនតម្រា​ផង​ទាំងឡាយ​គ្រប់សព្វ​សារពើ​ឥត​ចន្លោះ​ឡើយ ។ កន​ក៏​ចេះ​ស្ទាត់​លើស​សិស្សានុសិស្ស​ទាំងពួង ។ គ្រូ​បាន​ទំនាយ​ឲ្យ​ថា ៖ កន​នេះ​នឹង​បាន​គ្រង​ស្រុក​ថ្ងៃ​ណាមួយ​ជា​មិន​ខាន ។ អ្នក​ព្រះ​ពិជ័យ​នាគ អ្នក​ម៉ែបាន កាល​ឃើញ​កូនប្រុស​មាន​រូបរាង​ល្អ មានចំណេះ​វិជ្ជា​ប្រាជ្ញា​ក៏​ពូកែ អាយុ​១៦​ឆ្នាំ​ហើយ ក៏​នាំ​ខ្លួន​កូន​ទៅ​ទូល​ព្រះ​បរមបពិត្រ ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា កន​ជា​ប្អូន​ព្រះ​ស្នំ​ឯក ក៏​ទ្រង់​ប្រោសប្រាណ​ឲ្យ​ហៅ​នាយ​កន​នៅ​ក្នុង​តំណែង​មហាតលិក ។ លុះ​យូរ​បន្ដិច​មក ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ប្រោស​តាង​នាយ​កន​ជា​ឧកញ៉ា​ម៉ឺន​ស្នេហា​ចម​ចិត្ដ ។ អស់​រាស្ដ្រប្រជា​កោតខ្លាច​អ្នក​ម៉ឺន​ស្នេហា​ចម​ចិត្ដ ចូល​ពឹង​បុណ្យ​អំណាច​អ្នក​ព្រះ​ពិជ័យ​នាគ អ្នក​ម៉ែបាន​ អ្នក​ម៉ឺន​ស្នេហា​ចម​ចិត្ដ ជា​ច្រើន ។

មាន​ថ្ងៃមួយ​នោះ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ចង់​ទតព្រះនេត្រ​សិល្ប៍​ធ្នូ និង​ចំណេះវិជ្ជា​របស់​ឧកញ៉ា​ម៉ឺន​ស្នេហា​ចម​ចិត្ដ​កន ទើប​ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​សម្ដែង​ពី​ចំណេះ​ទាំងឡាយ​នោះ​ថ្វាយ ។ ឧកញ៉ា​ម៉ឺន​ស្នេហា​ចម​ចិត្ដ​តម្លើង​ធ្នូ​ចាប់​ព្រួញ​ម្ដង​ប្រាំ​បាញ់​ទៅ​ម្ដង ព្រួញ​ចេញ​ទៅ​ត្រូវ​ដើមឈើ​ផ្លែ​ឈើ​ទាំង​ប្រាំ​ទិស ។ ឧកញ៉ា​ម៉ឺន​សូត្រ​គាថា​បាលី និង​ក្បួនតម្រា​អ្វីៗ​ក៏​ឃើញ​ថា ស្ទាត់​ទាំងអស់ ទើប​ទ្រង់​ត្រាស់​សួរ​ថា វិជ្ជាការ​ទាំងនេះ​ចេះ​ពី​គ្រូ​ណា​មក ។ ឧកញ៉ា​ម៉ឺន​ស្នេហា​ចម​ចិត្ដ​ក្រាបទូល​ថា «ទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ រៀន​ពី​សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ​កាល​នៅ​ជា​ព្រះសង្ឃ​សត្ថា» ។ ខណៈនោះ​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ស្ដេច​ត្រាស់​ឲ្យ​និមន្ដ​ព្រះ​សង្ឃរាជ «សង្ឃ​សត្ថា» នោះ​មក ទ្រង់​តាំង​ជា​សម្ដេច ព្រះ​សុគន្ធាធិបតី​សិរី​សង្ឃ​នាយក​លើ​ព្រះសង្ឃ​ទាំងអស់ ។ ឯ​អស់​សេនាបតី មន្ដ្រី​ធំ​តូច​យល់​ថា ព្រះ​នគរ​បាន​ក្សេមក្សាន្ដ​ហើយ ក៏​នាំ​គ្នា​កសាង​ព្រះ​វិហារ​សីមា ព្រះ​ស្ដូប ព្រះ​ចេតិយ​តាម​ធនធាន​តែ​រៀង​រាល់ខ្លួន ។ ព្រះបាទ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​យល់​ថា ៖ អស់​នាហ្មឺន​សព្វ​មន្ដ្រី​កសាង​ព្រះ​វិហារ សីមា​ទុកជា​កេរ​នោះ​ក៏​ជា​ការ​គួរសម​ហើយ ឯការ​នេះ​ពុំ​បាន​ចម្រើន​ទេ​នឹង​រលាយ​បាត់បង់​ទៅ​វិញ ។ ដូច្នេះ​គួរ​អញ​សាង​រូប​អញ និង​ប្រាសាទ​មួយ​ទុក​ក្នុង​ព្រះ​នគរ​បាជ័យ​បានការ បើ​អត់​ពី​ខ្លួន​អញ​ទៅ​គង់​រូប​អញ​នៅ​ឲ្យ​អ្នកផង​ធ្វើ​សក្ការបូជា​នោះ​ឃើញ​ថា នឹង​ស្ថិតស្ថេរ​ជា​ជាង​ការ​ទាំងពួង ។ ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​តែ​ដូច្នេះ​ហើយ ក៏​ចាត់​ជាង និង​កូនជាង​ឲ្យទៅ​កសាង​ប្រាសាទ​មួយ ព្រះ​រូប​ព្រះ​អង្គ​មួយ ទុក​ក្នុង​កំផែង​នគរ​បាជ័យ​បានការ ។ អាស្រ័យ​ហេតុនេះ​ហើយ​បានជា​មាន​រូប​ព្រះបាទ​សម្ដេចព្រះ​ស្រីសុគន្ធបទ​នៅ​ទីនោះ តែ​យូរៗ​មក​អ្នកស្រុក​ហៅ​ថា អ្នកតា​សុគន្ធបទ​រហូត​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ។ លុះ​សាង​ព្រះ​រូប​នោះ​រួច​ស្រេច​ហើយ​ ស្ដេច​ឲ្យ​ធ្វើ​បុណ្យ​ឆ្លង​យ៉ាង​ធំសង្គាយនា​៧​ថ្ងៃ ទើប​ទ្រង់​ត្រឡប់​មក​ក្រុង​ស្រីសឈរ​វិញ ។

ភាគបន្ត     របកគំហើញ​ថ្មី​ដោយ​សាស្ត្រាចារ្យ​ រស់ ចន្ត្រាបុត្រ

 

«« Older Posts | Newer Posts »»




















Get free blog up and running in minutes with Blogsome
Theme designed by Helga Cleve