សមាសធាតុម្ទេសក្រហមអាចមានប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងនឹងផ្សិត
ផ្លែផ្ទេសក្រហម និងម្ទេសក្រហមបុក (រូប Wikipedia)
ម្សៅម្ទេសក្រហម (Cayenne peppers) ត្រូវបានគេប្រើជាគ្រឿងផ្សំអាហារ និងប្រើជាថ្នាំកែរោគរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ។ ប៉ុន្តែទើបតែនៅមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះប៉ុណ្ណោះដែលមីក្រូសរីរៈវិទូនៃសេវាស្រាវជ្រាវកសិកម្ម (ARS) លោក Anthony De Lucca និងសហការីបានរាយការណ៍ពីភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ថា ម្សៅម្ទេសក្រហមផ្ទុកនូវសមាសធាតុប្រឆាំងនឹងផ្សិតស្ថិតក្នុងចង្កោមសារធាតុគីមីSaponin (វត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ធ្វើសាប៊ូ) ។
ជាលទ្ធផល នៅឆ្នាំ២០០១ ក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាមេរិចបានផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណដល់សារធាតុចម្រាញ់ Saponin មានឈ្មោះថា “CAY-1” ដែលមានចរិតលក្ខណៈសម្លាប់ផ្សិត ។
លោក De Lucca បម្រើការនៅផ្នែកសុវត្ថិភាពម្ហូប និងចំណីអារហារនៃមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវប្រចាំភូមិភាគខាងត្បូង (SRRC) របស់ ARS នៅទីក្រុង New Orleans រដ្ឋ Louisiana ។ លោក និងសហការីបានបោះពុម្ពផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះអំពីការសិក្សាថ្មីមួយដែលបង្ហាញថា CAY-1 មានជោគជ័យនៅក្នុងការសាកល្បងក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ជាភ្នាក់ងារសម្លាប់ផ្សិតប្រឆាំងនឹងភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺដល់ពូជទំពាំងបាយជូរមួយចំនួន ។ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ២០០៨នៅក្នុងទស្សនាវដ្ដីអាមេរិចកាំងនៃការងារផលិតស្រា និងដាំដុះទំពាំងបាយជូរ (American Journal of Enology and Viticulture) ។
លោក De Lucca មានប្រសាសន៍ថា “សារធាតុចម្រាញ់ CAY-1 គឺជាសមាសធាតុរុក្ខជាតិសកម្មខ្លាំងដែលអាចសម្លាប់មីក្រូសរីរាង្គនានាក្នុងរយៈពេល១០នាទី” ។
សារធាតុ Saponin ត្រូវគេជឿថាភ្ជាប់ខ្លួនទៅនឹងភ្នាសរបស់ផ្សិតធ្វើឲ្យសមាសភាគកោសិកាផ្សិតបែកធ្លាយ និងស្លាប់ ។ សារធាតុ Saponin ក៏ចូលទៅក្នុងកោសិការបស់ផ្សិត និងបង្អាក់ការបញ្ជូនសញ្ញាមួយចំនួន ជាលទ្ធផលគឺបំផ្លាញភ្នាក់ងារដែលបង្កើតថាមពលដល់កោសិកា ។
សម្រាប់ការសិក្សានេះ លោក De Lucca និងសហការីនៅ SRRC បានបំបែកដាច់ពីគេនូវអំបូរផ្សិត១០ប្រភេទពីទំពាំងបាយជូរឆ្លងជំងឺដែលដាំដុះនៅតំបន់ក្ដៅសើម ។ ពូជមួយចំនួនគឺជាភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺចម្បង និងបន្ទាប់បន្សំដល់ទំពាំងបាយជូរ ។ ភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺចម្បងចម្លងជំងឺផ្ទាល់ រីឯភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺបន្ទាប់បន្សំចម្លងជំងឺនៅពេលដែលប្រព័ន្ធការពាររបស់ទំពាំងបាយជូរចុះខ្សោយដោយសារភាពតានតឹង រងរបួស ឬឆ្លងរោគដទៃទៀត ។
អ្នកស្រាវជ្រាវបានសាកល្បងតេស្ត CAY-1 ប្រឆាំងនឹងផ្សិតទាំងនេះនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ។ CAY-1 មានប្រសិទ្ធភាពសម្លាប់ខ្លាំងនៅដំណាក់កាលវដ្ដដំបូងនៃការដុះដាលស្ប៉ររបស់ផ្សិតចំនួន៧ប្រភេទ ប៉ុន្តែអសកម្មប្រឆាំងនឹងស្ប៉រមិនដុះដាល ឬសំងំ (ក្រាំង) ។ ទោះបីជាសារធាតុ CAY-1 អាចសម្លាប់ភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺចម្បង និងបន្ទាប់បន្សំដល់ទំពាំងបាយជូរក៏ដោយក៏តម្រូវឲ្យមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀតដើម្បីកំណត់អំពីវិធីនៃការប្រើប្រាស់សារធាតុនេះប្រកបដោយសុវត្ថិភាពលើដំណាំទំពាំងបាយជូរ ។
CAY-1 ប្រឆាំងទល់នឹងផ្សិតនៅលើស្បែក
ថ្មីៗនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវនៃ SRRC ក៏បានសហការជាមួយរូបសាស្ត្រវិទូ Thomas Walsh និងអ្នករូបសាស្ត្រដទៃទៀតនៅវិទ្យាស្ថានជាតិសុខភាព (NIH) នៅក្រុង Bethesda រដ្ឋ Marylandដើម្បីសិក្សាពីសកម្មភាពសារធាតុCAY-1 ប្រឆាំងទល់នឹង Microsporum canis និង Trichophyton rubrum ជាភ្នាក់ងារចម្លងផ្សិតលើស្បែកដែលចម្លងរោគដល់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ។ ការសិក្សាបង្ហាញថា CAY-1 មានភាពសកម្មនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ប្រឆាំងនឹងភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺដល់ស្បែកទាំងនេះ ។
លោក De Lucca មានប្រសាសន៍ថា “CAY-1 មានប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងនឹងផ្សិតដែលបានដាក់ឲ្យដាច់ពីគេចំនួន១៨នៃប្រភេទផ្សិតទាំងពីរខាងលើនេះ” ។ ការសិក្សានោះត្រូវបានបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ២០០៨នៅក្នុងទស្សនាវដ្ដីវិជ្ជសាស្ត្រផ្នែកកពកសាស្ត្រ (Journal Medical Mycology) ។
ការស្រាវជ្រាវដំបូងដោយអ្នកស្រាវជ្រាវ SRRC និង NIH បង្ហាញថា សារធាតុ CAY-1 មានភាពសកម្មតិចតួចប្រឆាំងនឹងសន្ដានផ្សិត Fusarium ដែលបណ្ដាលឲ្យមនុស្ស និងរុក្ខជាតិកើតជំងឺ ។
ការសិក្សាទាំងឡាយខាងលើបង្ហាញថា សារធាតុ CAY-1 អាចប្រើបានទាំងពីរយ៉ាងគឺ ជាភ្នាក់ងារសម្លាប់ផ្សិតនៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងក្នុងវិស័យវិជ្ជសាស្ត្រ ។ លោក De Lucca និយាយថា “មានប្រសិទ្ធភាពដូចគ្នាក្នុងការកម្ចាត់ភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺបង្កបញ្ហាក្នុងវិស័យកសិកម្ម ឧទាហរណ៍ ពពួកសន្ដានផ្សិត Aspergillus និង Fusarium និងក្នុងការចម្ចាត់ភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺនៅក្នុងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់មនុស្ស” ។ អត្ថបទដោយ Rosalie Marion Bliss
បកប្រែ និងផ្សព្វផ្សាយដោយមានការអនុញ្ញាតពី USDA (Agricultural Research/July 2009)
មីក្រូសរីរៈវិទូ Anthony De Lucca កំពុងសង្កេតពីប្រសិទ្ធភាពសម្លាប់នៃសារធាតុ CAY-1 ប្រឆាំងនឹងផ្សិត Aspergillus japonicus ដែលបានយកចេញពីចម្ការទំពាំងបាយជូរដែលឆ្លងជំងឺ
