Chouk Khmer

November 25, 2009

ជ្រើសរើស​ស៊ុត​ពង​តូច​ឬ​ពង​ធំ​ទើប​ល្អ ?

ជ្រើសរើស​ស៊ុត​ពង​តូច​ឬ​ពង​ធំ​ទើប​ល្អ ?

ការ​ជ្រើសរើស​ស៊ុត​គ្រាប់​តូច​ ឬ​គ្រាប់​ធំ​នោះ សំខាន់​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ថា យើង​ត្រូវ​ការ​ប្រើ​ស៊ុត​ស ឬ​ស៊ុត​ក្រហម​ច្រើន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។

បើ​ក្នុង​ករណី​ត្រូវការ​ប្រើ​ស៊ុត​ស​ច្រើន គប្បី​ជ្រើសរើស​គ្រាប់​ស៊ុត​ណា​ដែល​មាន​ទំហំ​ធំ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ករណី​ត្រូវការ​ជ្រើសរើស​ប្រើ​ស៊ុត​ក្រហម​ច្រើន ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ស៊ុត​គ្រាប់​តូច​វិញ ព្រោះ​មាន​បរិមាណ​ស៊ុត​ស​តិច​តែ​គ្រាប់​ក្រហម​ធំ ។

ទោះបី​ជា​យ៉ាងណា ស៊ុត​ទាំងអស់​ពុំ​មាន​លក្ខណៈ​បែប​នេះ​ទាំងស្រុង​ទេ ព្រោះ​ពេល​ខ្លះ​ក៏​មាន​ភាព​ផ្ទុយ​គ្នា​ពី​លក្ខណៈ​ធម្មជាតិ​នេះ​ដែរ ៕

 

November 15, 2009

ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ចំពោះ​ចំណីអាហារ​ និង​វិធាន​ថែរក្សា​សុខភាព

ការ​រីក​លូតលាស់​ខាង​វិទ្យាសាស្ត្រ​បច្ចុប្បន្ន បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​គ្រឿង​ឧបភោគ​បរិភោគ​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​យ៉ាង​សម្បូរ​បែប កំពុង​ផលិត និង​ដាក់​លក់​ប្រជែង​គ្នា​ក្នុង​ទីផ្សារ​។ ទន្ទឹម​នឹង​មាន​ការ​ប្រជែង​គ្នា​នេះ តម្រូវ​ឲ្យ​ផលិតករ​អាជីវករ​ស្វះស្វែង​ផ្សំ​បន្ថែម​នូវ​សារធាតុ​គីមី​ដោយ​រំលោភ​ក្បួនខ្នាត​នៃ​បទដ្ឋាន​ចំណី​អាហារ ដាក់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​គ្រឿង​ឧបភោគ​បរិភោគ ដើម្បី​ទាក់ទាញ​អតិថិជន​ និង​បង្កើន​ប្រាក់​ចំណូល ដោយ​ខិតខំ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឲ្យ​ផលិតផល​ទាំងនោះ​មាន​សម្បុរ​ស​ស្រស់ មាន​ពណ៌​ឆើតឆាយ អាច​រក្សា​ទុក​បាន​យូរ ធ្វើ​ឲ្យ​ស្វិត​ឬ​ផុយ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ញៀន ។ល។

សារធាតុ​គីមី​មួយ​ចំនួន​​ត្រូវ​បាន​ហាមឃាត់​មិន​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​បន្ថែម​លើ​ចំណី​អាហារ និង​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ក៏​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ប្រើ​ក្នុង​ចំណីអាហារ​ ភេសជ្ជៈ​ដោយ​មាន​កម្រិត​ត្រឹមត្រូវ​តាម​បទដ្ឋាន​ច្បាស់លាស់ ដែល​មិន​អាច​នាំ​មក​នូវ​គ្រោះថ្នាក់​ចំពោះ​មុខ​ និង​យូរអង្វែង ឬ​ប៉ះពាល់​សុខភាព​អ្នក​ប្រើប្រាស់​ និង​បរិភោគ​ទេ ។ គេ​ប្រើ​សារធាតុ​គីមី​ទាំងនោះ​ក្នុង​គោលបំណង​ធ្វើ​ឲ្យ​អាហារ​ទាំងនោះ​ទុក​បាន​យូរ​ មិន​ងាយ​ខា​ មើល​ទៅ​ឃើញ​ស្រស់ ថ្មី ស ឬ​រក្សា​ពណ៌​ដើម​របស់​វា ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ នៅ​ពេល​ដែល​គេ​ប្រើប្រាស់​សារធាតុ​ទាំងនោះ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​កម្រិត​កំណត់ ឬ​រំលោភ​ការ​ហាមឃាត់ វា​បណ្ដាល​ឲ្យ​កើត​មាន​ឡើង​នូវ​រោគ​សញ្ញា និង​ជំងឺ​ផ្សេងៗ ឬ​ក៏​អាច​ឲ្យ​សន្លប់​ភ្លាមៗ និង​ត្រូវ​ស្លាប់​ក៏​មាន ។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ វា​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ក្នុង​រយៈពេល​យូរ ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​សុខភាព និង​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រាង​កាយ​ចុះ​ខ្សោយ ។

យោង​តាម​សេចក្ដីជូនដំណឹង​របស់​សមាគម​គ្រូពេទ្យ​ឱសថការី​កម្ពុជា​នៃ​ក្រសួង​សុខាភិបាល​ចុះ​ផ្សាយ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្ដី ស.ឱ.ក. ឆ្នាំ​ទី​៧ លេខ​ពិសេស ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០២ យើង​សូម​លើក​បង្ហាញ​ជូន​ជ្រាប​នូវ​ប្រភេទ​សារធាតុ​គីមី​បន្ថែម និង​សកម្មភាព​ ប្រតិកម្ម​ ឥទ្ធិពល​របស់​វា ជា​ពិសេស​ គ្រោះថ្នាក់ រោគសញ្ញា ជំងឺ និង​ផលវិបាក​ទាំងឡាយ ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​ការ​ប្រើប្រាស់ ឬ​បរិភោគ​វា ។ សារធាតុ​បន្ថែម​ដែល​មាន​ផលវិបាក​ទាំងនោះ​មាន​ជាអាទិ ៖

១. Borax (Na2B4O7, 6H2O) ឬ ទឹក​អន្សា

 

 

ទឹក​អន្សា​ត្រូវ​បាន​ដាក់​លើ​ចំណីអាហារ​ដើម្បី​ឲ្យ​នៅ​ស្រស់​ស្វិត​បាន​យូរ ។ ម្ហូប​អាហារ​ដែល​គេ​និយម​ដាក់​ទឹក​អន្សា​មាន​ដូចជា ត្រីប្រឡាក់ ប្រហិត សាច់​ជ្រូក សាច់ក្រក ប្រហិត​សាច់​គោ គុយទាវ និង​មី​ ជាដើម ។ ឧទាហរណ៍​ចំពោះ​គុយទាវ អ្នក​បរិភោគ​ភាគច្រើន​និយម​គុយទាវ​ដែល​មាន​សរសៃ​ស្វិត ។

ផល​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាពៈ គ្រោះថ្នាក់​ជា​ចៃដន្យ​ដល់​តម្រង​នោម​ រលាក​បំពង់​រំលាយ​អាហារ​។ កម្រិត​ពី​១៥​ក្រាម​ចំពោះ​មនុស្ស​ចាស់ ឬ​៥​ក្រាម​ចំពោះ​កុមារ នាំ​ឲ្យ​ក្អួត​ឈាម រួច​ស្លាប់ ។

២. ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត (Phosphate and Carbonate group)

 

 

ថ្នាំ​សម្លាប់​ស្វត​ល្អិត​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ក្នុង​គោលបំណង​កុំ​ឲ្យ​ស្វត​ល្អិត​ រុយ​រោម និង​មាន​ដង្កូវ ។ ម្ហូប​អាហារ​ដែល​គេ​និយម​ដាក់​ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត​មាន​ដូចជា បន្លែស្រស់ ផ្លែ​ឈើ ត្រីប្រឡាក់ ត្រីងៀត ប្រហុក ផ្អក ជាដើម ។ លក្ខណៈ​សម្គាល់​នៅ​ពេល​ដែល​គេ​បាន​ប្រើ​ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត​លើ​ត្រីប្រឡាក់ ត្រីងៀត ប្រហុក ផ្អក ។ល។ ពេល​នោះ​ទំនិញ​ទាំងនោះ នឹង​គ្មាន​រុយ​រោម ឬ​ដង្កូវ​ចោះ​ឡើយ ។ ចំពោះ​បន្លែ​ផ្លែ​ឈើ​វិញ ដូចជា​ស្ពៃ​ជាដើម វា​នឹង​គ្មាន​ឃើញ​ស្នាម​ដង្កូវ​ចោះ​នៅ​លើ​ស្លឹក​ស្ពៃ​នោះ​ទេ ។

ផលប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាពៈ ការ​បរិភោគ​ជា​ប្រចាំ​នូវ​ចំណីអាហារ​ដែល​មាន​សារធាតុ​ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត​នេះ បណ្ដាល​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រាង​កាយ​ចុះ​ខ្សោយ ។ បើ​ក្នុង​កម្រិត​កំហាប់​ខ្ពស់ បណ្ដាល​ឲ្យ​វិលមុខ ហ៊ឹង​ត្រចៀក ក្អួត ថប់ដង្ហើម និង​ស្ទះ​បេះដូង ។

៣. ហ្វរម៉ុល (Formal)

 

ហ្វរម៉ុល​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​សម្រាប់​រក្សា​អាហារ​ឲ្យ​បាន​យូរ​កុំឲ្យ​ឆាប់​ខូច​ ស្អុយ​ រលួយ ឬ​អន់សាច់ ។ អាហារ​ដែល​គេ​និយម​ដាក់​ហ្វរម៉ុល​មាន​ដូចជា បន្លែស្រស់ ផលិតផល​សមុទ្រ សាច់​ផ្សេងៗ ដែល​ភាគច្រើន​​ដាក់​នៅ​លើ​បន្លែ​ សាច់​ដែល​ត្រូវ​ដឹក​ជញ្ជូន​ នាំ​ចូល​ ស្ដុក​ទុក​រយៈពេល​យូរ ឬ​ផ្លូវ​ឆ្ងាយ ។

ផលប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាពៈ កា​បរិភោគ​អាហារ​ដែល​មាន​សារធាតុ​ហ្វរម៉ុល​នេះ​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​ឈឺក្រពះ ក្អួត រាគ សន្លប់ ឬ​ដល់​ស្លាប់ ។

៤. អ៊ីដ្រូស៊ុលហ្វីត និង​ថ្នាំ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស (Hydrosulfite and bleaching agent)

 

 

 

 

អ៊ីដ្រូស៊ុលហ្វីត និង​ថ្នាំ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ដើម្បី​ឲ្យ​ចំណី​អាហារ​មាន​ពណ៌​ស​ល្អ ។ ម្ហូប​អាហរ​ដែល​គេ​និយម​ដាក់​សារធាតុ​នេះ​មាន​ជា​អាទិ​ ស្លឹកគ្រៃ​ហាន់ សណ្ដែក​បណ្ដុះ ខ្ញី​ហាន់ ដូងខ្ចី ស្ករត្នោត ទំញំង និង​ធូរេន ។ តាម​លក្ខណៈ​ធម្មជាតិ​របស់​វា​ ចំណី​អាហារ​ទាំងនេះ​មិន​អាច​រក្សា​ពណ៌​ស​ស្រស់ បាន​ច្រើន​ម៉ោង​ឡើយ ឧទាហរណ៍ ស្លឹកគ្រៃ ខ្ញី ដូងខ្ចី​ ទំពាំង បន្លែ​កកូរ ។ល។ នៅ​ពេល​គេ​ហាន់ ឬ ចិត​សម្បក​ទុក​សម្រាប់​តាំង​លក់ វា​នឹង​ប្រែ​ពណ៌​ទៅ​ជា​ជាំ​ខ្មៅ មិន​ស​ស្រស់​ដូច​ចិត​ថ្មីៗ​ភ្លាមៗ​ទេ ដូច្នេះ​អ្នកលក់​បាន​ប្រើ​សារជាតិ​គីមី​នេះ​ដើម្បី​រក្សា​ពណ៌​ឲ្យ​នៅ​ដូច​ធម្មជាតិ ។ ម្យ៉ាង​ទៀត ឈ្មួញ​ក៏​ប្រើ​សារជាតិ​គីមី​នេះ​សម្រាប់​ប្រែក្លាយ​ចំណី​អាហារ​ឲ្យ​មាន​ពណ៌​ធម្មជាតិ ឧទាហរណ៍ ស្ករត្នោត​ដែល​បាន​ដាក់​ថ្នាំ​មាន​ពណ៌​ស​ខុស​ពី​ស្ករត្នោត​ដែល​មិន​បាន​ប្រើ​ថ្នាំ ដែល​មាន​ពណ៌​ក្រម៉ៅ​ជាង ។ល។

ផលប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាពៈ សារធាតុ​អ៊ីដ្រូស៊ុលហ្វីត និង​ថ្នាំ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស​នេះ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​សម្ពាធ​ឈាម​ចុះ​ខ្សោយ ពិបាក​ដកដង្ហើម វិលមុខ ហ៊ឹង​ត្រចៀក ឈឺពោះ ក្អួត រាគ ស្ហុក សន្លប់ ឬ​ស្លាប់ ។ ចំពោះ​អ្នក​មាន​ប្រតិកម្ម​ខ្លាំង​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​សភាព​ដូច​មនុស្ស​កើត​ហឺត ។

៥. អាស៊ីត​សាលីស៊ីលីក (Salicylic acid)

អាស៊ីត​សាលីស៊ីលីក​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ក្នុង​គោលបំណង​ការពារ​ចំណីអាហារ​កុំ​ឲ្យ​ដុះ​ផ្សិត ។ ចំណីអាហារ​ដែល​គេ​និយម​ប្រើ​អាស៊ីត​សាលីស៊ីលីក​មាន​ដូចជា ​បន្លែ​ផ្លែ​ឈើ និង​ជ្រក់​គ្រប់មុខ ដើម្បី​ទុក​លក់​បាន​យូរ​ មិន​ងាយ​ខូច​ និង​ដុះ​ផ្សិត ។

ផលប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាពៈ បើ​កំហាប់​អាស៊ីត​សាលិស៊ីលីក​ក្នុង​ឈាម​ឡើង​ខ្លាំង​ពី​២៥-៣០​មីលីក្រាម ក្នុង​១០០​មីលីលីត្រ​ឈាម នឹង​បណ្ដាល​ឲ្យ​ក្អួត ឈឺក្បាល វិលមុខ ក្ដៅខ្លួន និង​អាច​ដល់​ស្លាប់ ។

៦. សារធាតុ​បង្កើន​ពណ៌ (Synthetic colour)

 

 

សារធាតុ​បង្កើន​ពណ៌​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​សម្រាប់​ធ្វើ​ឲ្យ​ចំណី​អាហារ​មាន​ពណ៌​ស្រស់​ឆើត ។ ចំណី​អាហារ​ដែល​គេ​និយម​ប្រើ​សារធាតុ​បង្កើន​ពណ៌​មាន​ដូចជា ទឹកម្ទេស សាច់ក្រក ប្រហិត បង្គា​ក្រៀម សាច់​ខ្វៃ អាំង ចៀន ។ល។ គេ​លាយ ឬ​ជ្រលក់​សារធាតុ​ទាំងនេះ​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ពណ៌​ក្រហម លឿង ស្រស់​ទាក់​ភ្នែក ខុស​ពី​ធម្មតា ។ ចំពោះ​ជ្រក់​បន្លែ​ខៀវ គេ​លាយ​ជាតិ​គីមី ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ពណ៌​ខៀវស្រស់ ។

ផលប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាពៈ ការ​បរិភោគ​អាហារ​ដែល​មាន​សារធាតុ​នេះ​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​សុខភាព​ខ្សោយ (Health hazard) ។

សេចក្ដី​ដូច​បាន​រៀបរាប់​ខាងលើ យើង​គួរ​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ និង​កត់សម្គាល់​ជា​ពិសេស​ក្នុង​ការ​ជ្រើសរើស​ចំណីអាហារ​ដែល​អាច​ជៀស​ផុត​ពី​ការ​បន្ថែម​សារធាតុ​គីមី​ ​និង​គ្មាន​អនាម័យ​ដើម្បី​ថែទាំ​សុខភាព​ឲ្យ​បាន​រឹង​មាំ និង​ការពារ​អាយុជីវិត​ឲ្យ​ជៀស​ផុត​ការ​គំរាមកំហែង​ដែល​បណ្ដាល​ពី​ការ​ប្រើប្រាស់ ឬ​បរិភោគ​ចំណី​អាហារ​ដែល​មាន​ការ​បន្ថែម​សារធាតុ​គីមី​ទាំងនោះ ។ នៅ​ពេល​យើង​មាន​សុខភាព​រឹងម៉ាំ យើង​មាន​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រាងកាយ​ខ្លាំង​ អាច​ប្រឆាំង​ទប់ទល់​ជាមួយនឹង​ការ​ឆ្លង​លុកលុយ​រាតត្បាត​នៃ​មេរោគ​បាក់តេរី ឬ​វីរុស និង​អាច​បង្កើន​ភាព​ជា​សះស្បើយ​នៃ​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​បាន​លឿន​ទៀត​ផង ។

ដូច្នេះ​ដើម្បី​ថែទាំ​សុខភាព​ឲ្យ​បាន​រឹង​មាំ និង​ការពារ​អាយុជីវិត​ឲ្យ​ជៀស​ផុត​ការ​គំរាមកំហែង​បណ្ដាល​ពី​ការ​ប្រើប្រាស់ ឬ​បរិភោគ​ចំណីអាហារ យើង​គប្បី​ត្រូវ​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន និង​ចេះ​ជ្រើសរើស​ចំណី​អាហារ​ណា​ដែល ៖

ក. មាន​អនាម័យៈ មាន​ន័យ​ថា​គ្មាន​មេរោគ ឬ​ដុះ​ផ្សិត ដោយ​យើង​ត្រូវ ៖

  1. ចម្អិន​ឲ្យ​ពុះ​ ឆ្អិន​ត្រឹមត្រូវ ដូចជា ទឹក​បរិភោគ​ត្រូវ​តែ​ដាំ​ឲ្យ​ពុះ
  2. លាង​សម្អាត​ដោយ​ទឹក​ស្អាត ក្នុង​ករណី​បន្លែ​ផ្លែ​ឈើ​ស្រស់
  3. គ្រប​ឲ្យ​បាន​ជិត ការពារ​កុំឲ្យ​ស្វត​ ឬ​រុយ​រោម កុំឲ្យ​មាន​ធូលី​ដី​ចូល
  4. បរិភោគ​ស្រស់ៗ​ថ្មីៗ មិន​រក្សា​ទុក​ ឬ​ផ្អាប់​យូរ​ពេល ដើម្បី​ជៀសវាង​ចំណី​អាហារ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ទៅ​ជា​ជូរ ផ្អូម ឬ​ដុះ​ផ្សិត ។

ខ. មាន​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​ផលិត​ និង​ប្រើប្រាស់​ច្បាស់លាស់ៈ យើង​ត្រូវ​ពិនិត្យ​រក​មើល​ថ្ងៃ​ខែ​ផលិត និង​រយៈពេល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ប្រើ ។

គ. មាន​ពណ៌ និង​គុណភាព​ពី​ធម្មជាតិៈ ដោយ​មិន​ចាំបាច់​កែ​ច្នៃ​ពណ៌​សម្បុរ ​ឬ​លក្ខណៈ​ធម្មជាតិ​ដោយ​ប្រើ​សារធាតុ​បន្ថែម​ផ្សេងៗ ។

ឃ. គ្មាន​ជាតិ​គីមី ដូច​បាន​រៀបរាប់​ខាងលើ ។

ង. មាន​ជីវជាតិ សារធាតុ​រ៉ែ និង​វីតាមីន​គ្រប់គ្រាន់ៈ ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​នៃ​សាច់​សត្វ ពុំ​អាច​ផ្ដល់​ការ​លូតលាស់​ដល់​សរីរាង្គ​បាន​គ្រប់គ្រាន់​ទេ ត្រូវ​មាន​ការ​រួម​ផ្សំ​ជាមួយ​បន្លែ និង​ផ្លែ​ឈើ​ផង ទើប​អាច​បង្កើន​ការ​បឺត​ស្រូបនៃ​ជីវជាតិ​តាម​រយៈ​ការ​បរិភោគ​បាន ។ ពពួក​វីតាមីន​មាន​ឥទ្ធិពល​យ៉ាង​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​ភាព​បង្កើន​ការ​ការពារ​សរីរាង្គ ផ្ដល់​នូវ​ថាមពល​ និង​ជំនួយ​ដល់​ស្មារតី ។

  1. វីតាមីន អា,សេ, អឺ, ជាតិ​ដែក, បេតាការ៉ុតតែន មាន​ឥទ្ធិពល​បំបាត់​ភាព​ចាញ់​ជម្ងឺ​ផ្សេងៗ ។ វា​មាននៅ​ក្នុង​ផ្លែ​ឈើ​បន្លែ ដូចជា ក្រូច ប៉េងប៉ោះ ការ៉ុត ដំឡូងជ្វា សណ្ដែកបាយ សណ្ដែកបារាំង ស្លឹក​ផ្ទីរ ស្លឹក​បាស បន្លែ​ពណ៌​បៃតងចាស់ ល្ពៅ និង​ប្រេងសណ្ដែក សាច់សត្វ ថ្លើម ស៊ុត គ្រុំ ងាវ បង្គា ។ល។
  2. វីតាមីន បេ​៦, បេ​១២, សេ និង ប៉េប៉េ មាន​សារប្រយោជន៍​សម្រាប់​ទប់ទល់​ភាព​ខ្សោយ ស្លេកស្លាំង​ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​កង្វះ​គ្រាប់​ឈាម​ក្រហម ដោយ​បាន​ជួយ​បង្កើន​ការ​បឺត​ស្រូប​ជាតិ​ដែក​ពី​ចំណី​អាហារ​ដែល​យើង​ទទួលទាន ។ យើង​ត្រូវ​បរិភោគ​ដោយ​រួម​ផ្សំ​នូវ​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​សត្វ និង​បន្លែ​ផង​ដែរ​ ដូចជា សណ្ដែក សាច់​គោ ត្រី​សមុទ្រ គ្រុំ ងាវ ស៊ុត ក្រូចឆ្មារ ក្រូចឃ្វិច ។ល។
  3. វីតាមីន បេ​១, បេ​២, បេ​៦, អ៊ីយ៉ូដ, ជាតិ​ដែក និង​សារជាតិ​រ៉ែ​មួយ​ចំនួន​ទៀត មាន​តួនាទី​សំខាន់​ក្នុង​ការ​បម្រើ​ស្មារតី​ប្រឆាំង​នឹង​ភាព​ឆាប់​ខឹង​ ផ្គត់ផ្គង់​ស្មារតី​កុំ​ឲ្យ​ចុះ​ខ្សោយ និង​ជា​ពិសេស​ជំនួយ​បញ្ញា​ស្មារតី​ឲ្យ​ភ្លឺ​ថ្លា ។ វា​មាន​នៅ​ក្នុង​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ត្រី​សម្បូរ​ខ្លាញ់ គ្រុំ ងាវ ថ្លើម នំប៉័ង អំបិល ចេក ។
  4. យើង​ក៏​ត្រូវ​បរិភោគ​ទឹក​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ផង​ដែរ ព្រោះ​កង្វះ​ជាតិ​ទឹក​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​បញ្ញា​ស្មារតី ជា​ពិសេស​យើង​គួរ​បរិភោគ​នៅ​រៀង​រាល់ពេល​ព្រឹក​ព្រលឹម​ភ្ញាក់​ពី​ដំណេក​ឲ្យ​បាន​២​កែវ និង​ឲ្យ​បាន​ពី​២-៤​លីត្រ​ក្នុង​១​ថ្ងៃ ។ យើង​គួរ​ទទួលទាន​កាហ្វេ​បន្ដិច ព្រោះ​វា​អាច​ជំនួយ​ឲ្យ​ស្មារតី​ភ្លឺ​ថ្លា ។ រីឯ​ការ​ទទួលទាន​តែ យើង​គួរ​ទទួលទាន​យ៉ាងតិច​២​ពែង​ក្នុង​១​ថ្ងៃ ​អាច​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​រោគ​គាំងបេះដូង ។ ចំពោះ​ភេសជ្ជៈ​ដែល​ដាស់​ឲ្យ​មាន​កម្លាំង​ផ្សេងៗ ដូចជា សុរា ជាដើម គួរ​ជៀសវាង​ទទួលទាន​ច្រើន​ពេក​ ព្រោះ​ពី​ដំបូង​វា​អាច​បង្កើន​កម្លាំង ប៉ុន្ដែ​ក្រោយមក​វា​បែរជា​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្សោយ​កម្លាំង​ទៅ​វិញ ។

ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ដើម្បី​ថែទាំ​សុខភាព​ឲ្យ​មាំមួន​ និង​មាន​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រាងកាយ​ខ្លាំងក្លា​អាច​ប្រឆាំង​ការ​លុកលុយ​នៃ​មេរោគ​ផ្សេងៗ យើង​ក៏​គួរ​គប្បី​យក​ចិត្ដ​ទុកដាក់​លើ​កត្ដា​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ផង​ដែរ ដូចជា ៖

  1. ត្រូវ​មាន​អនាម័យ​លើ​ខ្លួនប្រាណ សម្លៀក​បំពាក់ និង​ទីកន្លែង​រស់នៅ​ជា​ប្រចាំ
  2. ត្រូវ​គោរព​ពេលវេលា​សម្រាក​ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់ បរិភោគ​ឲ្យ​ទៀង​ពេល​វេលា
  3. ហាត​ប្រាណ ឬ​កីឡា
  4. អនុវត្ត​វិធានការណ៍​ការពារ​ជំងឺឆ្លង​ផ្សេងៗ ៕

 

October 18, 2009

វិធី​ប្រតិបត្តិ​ខ្លួន​ឲ្យ​ឆ្ងាយ​ពី​រោគ​ជំងឺ

បើ​អ្នក​ចង់​ដក​ខ្លួន​ឲ្យ​ឆ្ងាយ​ពី​រោគ​ជំងឺ លោក​អ្នក​អាច​អនុវត្ត​នូវ​វិធី​ដូច​ខាងក្រោម ៖

អាហារ

ជ្រើសរើស​បរិភោគ​អាហារ​ដែល​ផ្ដល់​សារជាតិ​ចាំបាច់​ចំពោះ​រាងកាយ​ មាន​ដូចជា ប្រូតេអ៊ីន ខ្លាញ់ កាបូអ៊ីដ្រាត (Carbohydrate) វីតាមីន ធាតុ​រ៉ែ ទឹក ។ សារធាតុ​អាហារ​ទាំង​នេះ​ផ្ដល់​ការ​ទ្រទ្រង់​រាងកាយ និង​ជួយ​ការពារ​មេរោគ​នានា​បាន​យ៉ាង​ល្អ ។

គួរ​ចងចាំ​ថា ការ​បរិភោគ​អាហារ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ជា​តម្រូវការ​ចាំ​បាច់​របស់​រាងកាយ​ដោយ​ផ្ដល់​ទាំង​កម្លាំង​រាងកាយ​សម្រាប់​ការ​ប្រកប​កិច្ចការងារ និង​សុខភាព​រាងកាយ ។

ការ​ហាត់​ប្រាណ

ការ​ចេញ​ទៅ​ហាត់​ប្រាណ​ជាប់​ជា​ប្រចាំ​ផ្ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​យ៉ាង​ល្អ​ចំពោះ​ប្រព័ន្ធ​រត់​វិលវុល​របស់​ឈាម ឆ្អឹង និង​សាច់​ដុំ​រឹងមាំ ។

ការ​ហាត់ប្រាណ​ជួយ​ព្រឹង​សរីរាង្គកាយ​ស្ទើរ​គ្រប់​ផ្នែក ជួយ​មិន​ឲ្យ​ឆាប់​ហត់ និងថែរក្សា​ទម្ងន់​ខ្លួន​បាន​យ៉ាង​ល្អ ។

កាត់​បន្ថយ​ភាព​តានតឹង

ការ​សម្រាក​ឲ្យ​គ្រប់គ្រាន់​ មិន​តានតឹង​ផ្លូវ​អារម្មណ៍ ហ្វឹក​ហាត់​ផ្លូវ​ចិត្ត​ឲ្យ​ស្រស់​ស្រាយ មិន​មើល​មនុស្ស​ក្នុង​ផ្លូវ​អាក្រក់ និង​ព្រម​ទាំង​ញញឹម​ញញែម​ជា​បច្ច័យ​មួយ​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ដែល​ជួយ​សុខភាព​មាន​ភាព​រឹងមាំ ហើយ​ឈ្នះ​ជំងឺ​ទាំង​ពួង​ចូល​លុកលុយ ។

ចៀសវាង​សេពគប់​របស់​​មាន​ជាតិ​ពុល

ផ្អាក​ប៉ះពាល់​របស់​ញៀន ដូចជា បារី ភេសជ្ជៈ​ដែល​មាន​ជាតិ​អាល់កុល​ រស់​នៅ​ក្នុង​បរិស្ថាន​បរិសុទ្ធ​ គ្មាន​ជាតិ​ពុល ព្រោះ​ថា​របស់​ទាំង​អស់​នេះ​បំផ្លាញ​សុខភាព​របស់​យើង​ឆាប់​រហ័ស​ណាស់ ៕

(សារព័ត៌មាន​រស្មីកម្ពុជា ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០០៩)

 

October 2, 2009

វិធី​ថែរក្សា​សាច់​ត្រី​ឲ្យ​ទុក​បាន​យូរ​និង​មាន​ជីវជាតិ​ច្រើន

សាច់​ត្រី​ដែល​គេ​ដក​ឆ្អឹង​ចេញ​រួច​ ​ហើយ​ជ្រលក់​ក្នុង​ស្រទាប់​ការពារ​ជីតូសាន​ដើម្បី​ទុក​ឲ្យ​បាន​យូរ​ ​និង​បង្កើន​ជីវជាតិ​បំប៉ន

សាច់​ត្រី​ដែល​គេ​ដក​ឆ្អឹង​ចេញ​រួច​ ​ហើយ​ជ្រលក់​ក្នុង​ស្រទាប់​ការពារ​ជីតូសាន​ដើម្បី​ទុក​ឲ្យ​បាន​យូរ​ ​និង​បង្កើន​ជីវជាតិ​បំប៉ន

ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មក​ពី​សាកលវិទ្យាល័យ​រដ្ឋ​អូរីហ្គិន​បាន​បង្កើត​ស្រទាប់​ពិសេស​ដែល​អាច​ឲ្យ​សាច់​ត្រី​នៅ​ល្អ​បាន​យូរ​ ​ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​សាច់​របស់​វា​កាន់​តែ​មាន​ជីវជាតិ​បំប៉ន​ ព្រមទាំង​អាច​ទាក់ទាញ​ឲ្យ​មនុស្ស​មាន​ទម្លាប់​បរិភោគ​សាច់​ត្រី​ទៀត​ផង ។

តាម​រយៈ​ការ​ដាក់​សាច់​ត្រី​តឹកកែ​ជ្រលក់​ចូល​ក្នុង​ស្រទាប់​ការពារ​ដែល​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ជីវជាតិ​ផ្សំ​ជាមួយ​ខ្លាញ់​ត្រី​ ​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​សាច់​ត្រី​ទាំងនោះ​កាន់​តែ​មាន​ជីវជាតិ​ហើយ​កាន់​តែ​ទុក​​បាន​យូរ​ពីព្រោះ​ខ្លាញ់​ត្រី​នោះ​មាន​ផ្ទុក​នូវ​សារធាតុ​ជីតូសាន​ដែល​កកើត​ពី​ពពួក​សិប្បិសត្វ ។

ក្រុម​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ៖ «ខ្លាញ់​អាច​ប្រែក្លាយ​ទៅ​ជា​ស្រទាប់​វេចខ្ចប់​បែប​នេះ​អាច​ការពារ​បាក់តេរី ​និង​ទុក​បាន​យូរ» ។

លោក យ៉ាងយុន ចាវ​ ​(Yanyun​ ​Zhao) សាស្ត្រាចារ្យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ផ្នែក​ចំណី​អាហារ​ ​ព្រមទាំង​ក្រុម​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បាន​បន្ត​ទៀត​ថា ៖​ ​«ជាមួយ​​ស្រទាប់​នេះ ​អ្នក​អាច​រក្សា​ទុក​សាច់​ត្រី​តាំង​លក់​បាន​ពីរ​បី​ថ្ងៃ​បន្ថែម​ទៀត ។»

ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​ក្លាសេ​សាច់​ត្រី​តឹកកែ​គ្មាន​ខ្លាញ់​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ទូរ​ទឹកកក​រយៈ​ពេល​៣​សប្ដាហ៍ ​ហើយ​ក្លាសេ​សាច់​ត្រី​ដទៃ​ទៀត​រយៈ​ពេល​៣​ខែ ។​ ​គេ​សង្គេត​ឃើញ​ថា​ ​នៅ​ពេល​ដែល​ស្រទាប់​ការពារ​នោះ​ស្ងួត ​វា​នឹង​រលាយ​បាត់​ដោយ​ឯកឯង ។

បើ​បៀ្​ប​ធៀប​ជាមួយ​ត្រី​ធម្មតា​ ​សាច់​ត្រី​តឹកកែ​ដោយ​ស្រទាប់​ជីតូសាន​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ថា​ ​មាន​ផ្ទុក​នូវ​សារធាតុ​អាស៊ីត​ក្នុង​ខ្លាញ់​ដល់​ទៅ​៣​ដង​ ​បន្ទាប់​ពី​ក្លាសេ​ក្នុង​ទូរ​ទឹក​កក ។​ ​សារធាតុ​អាស៊ីត​ក្នុង​ខ្លាញ់​មាន​គុណប្រយោជន៍​ដល់​សុខភាព​ ​ដូច​ជា​ ជួយ​កាត់​បន្ថយ​គ្រោះ​ថ្នាក់​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​បេះដូង​ជាដើម ។​ ​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​និយាយថា ៖ «ការ​សិក្សា​នោះ​ក៏​បាន​រក​ឃើញ​ផង​ដែរ​ថា​ ​ស្រទាប់​ការពារ​អាច​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ អុកស៊ីតកម្ម​ខ្លាញ់​លីពីត​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ក្លិន​មិនល្អ​ក្នុង​សាច់​ត្រី ។​ ​មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ ​ស្រទាប់​នេះ​ក៏​ជួយ​ឲ្យ​ត្រី​មាន​សំណើម​ ​និង​រារាំង​ពពួក​មេរោគ​ដែល​មាន​ក្នុង​សាច់​ត្រី​ ក្នុង​ទូរ​ទឹកកក​ ​និង​ត្រី​ក្លាសេ​ទុក​រយៈ​ពេល​យូរ ។

ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​លើ​វិ​ប​សយ​របស់​ទស្សនាវដ្តី​គីមី​ចំណី​អាហារ​ ​(Food​ ​Chemistry) ដែល​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​កាលពី​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០០៩​កន្លង​ទៅ​នេះ ៕

សារព័ត៌មាន​ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍​ ​ថ្ងៃ​ទី​២៨​ ​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០៩

 

September 10, 2009

បរិភោគ​បន្លែ​ផ្លែឈើ​អាច​ជួយ​បង្ការ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម

បរិភោគ​បន្លែ​ផ្លែឈើ​អាច​ជួយ​បង្ការ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម

ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មក​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​នៅ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្តី​សុខភាព​ស្តីពី​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​ ​និង​សង្គម​អាមេរិក​ ​ដោយ​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ ​របប​អាហារ​សម្បូរ​ដោយ​បន្លែ​ ​និង​ ​ផ្លែឈើ​អាច​ជួយ​បង្ការ​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ។​ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មក​ពី​មណ្ឌល​សុខភាព​ម៉េន​ ​(Maine​ ​Medical​ ​Center​) និង​មន្ទីរពេទ្យ​ប្រ៊ីកហេម​ ​និង​ស្ត្រី​ ​(Brigham​ ​and​ ​Women’s​ ​Hospital) នៅ​រដ្ឋ​ម៉ាសាឈូសេត​ ​បាន​សិក្សា​លើ​មនុស្ស​ចំនួន​២៥​ម៉ឺន​នាក់​ ​អស់​រយៈពេល​ជាង​១៨​ឆ្នាំ ​ដើម្បី​រក​ឲ្យ​ឃើញ​ថា​ ​តើ​របប​អាហារ​អាច​កំណត់​ពី​ការ​វិវឌ្ឍ​ទៅ​រក​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​ដែរ​ ​ឬ​យ៉ាងណា ? ការ​ប្រកាន់​ខា្ជប់​នូវ​របប​អាហារ​តាម​ផែនការ​ ​DASH​ ​(វិធីសាស្ត្រ​ទទួលទាន​អាហារ​ដើម្បី​បង្ការ​ជម្ងឺ​លើស​ឈាម) អាច​ទប់ទល់​ទៅ​នឹង​ការ​កកើត​នៃ​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម ។​ ​របប​អាហារ​ DASH​ ​បាន​កំណត់​នូវ​បរិមាណ​អំបិល​សូដ្យូម​ ​សាច់​ក្រហម​ ​សាច់​កែច្នៃ​ ​និង​ភេសជ្ជៈ​រសជាតិ​ផ្អែម ។​ ​ការ​សិក្សា​នេះ​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​ទទួលទាន​បន្លែ​ផ្លែឈើ​ ​គ្រាប់​សណ្ដែក​ ​ផលិតផល​មាន​បរិមាណ​ខា្លញ់​ទាប​ ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ ​និង​សារធាតុ​អាល់កុល​មាន​កម្រិត ។​ លទ្ធផល​ខាងលើ​នេះ​ ​ពិតជា​មាន​សារសំខាន់​ខ្លាំង​ចំពោះ​សុខភាព​ ​ដោយ​សារ​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​ ​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​ជម្ងឺ​លើស​ឈាម​ទឹកនោម​ផ្អែម​ ​ឡើង​ទម្ងន់​ព្រមទាំង​ឱកាស​ប្រឈម​នឹង​ជម្ងឺ​បេះដូង ។​ បុរស​ជិត​៤៦.០០០​នាក់​ ​ស្ត្រី​វ័យ​ចំណាស់​ប្រហែល​ជា​៩៥.០០០​នាក់​ ​និង​ស្ត្រី​វ័យក្មេង​ជាង​១០​ម៉ឺន​នាក់​ ​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ខាងលើ​នេះ ។​ ​អ្នក​ដែល​ប្រកាន់​ខា្ជប់​នូវ​របប​អាហារ​តាម​ផែនការ​ ​DASH​ ​អាច​កាត់​បន្ថយ​ការ​ប្រឈម​នឹង​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​បាន​ជាង​៤០​ភាគរយ ។​ ​ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​ខាងលើ​ ​មាន​តែ​៥.៦៤៥​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​កើត​ជម្ងឺ​​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម ។ អត្រា​នៃ​ការ​កាត់​បន្ថយ​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​ ​គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​អាយុ​ ​ទំហំ​ដងខ្លួន​ ​និង​សារធាតុ​ដែល​រាងកាយ​ស្រូប​យក​ផង​ដែរ ។​ ​របប​អាហារ​ ​DASH​ ​អាច​ព្យាបាល​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​បាន​ ​ជា​ពិសេស​ក្នុង​ករណី​ឱសថ​ព្យាបាល​ជម្ងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​ជា​ច្រើន​ផ្តល់​ផល​រំខាន​ដល់​អ្នកជម្ងឺ​នោះ ៕

ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍​ ថ្ងៃទី​២៥​ ​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០០៩

 

July 31, 2009

ស្វែងយល់​ពាក្យ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍

តើ​ពាក្យ​ ​“ប្រល័យ​ពូជសាសន៍” មាន​ប្រភព​ចេញ​មក​ពី​ណ ?

មុន​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​ពីរ​ (១៩៣៩-១៩៤៥) ពាក្យ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​មិន​ទាន់​មាន​នៅ​ឡើយ​ទេ ។​ ​វា​ជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​ឈ្មោះ ។​ ​ពាក្យ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​មេធាវី​ម្នាក់​ដែល​យល់​ថា​ ​ការ​ប៉ុនប៉ង​កម្ទេច​ជនជាតិ​ជ្វីហ្វ​ដោយ​របប​ណាហ្ស៊ី​អាល្លឺម៉ង់​ ​គឺជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែល​អាក្រក់​ជាង​ការ​សម្លាប់​ទៅ​ទៀត ។

អនុសញ្ញា​ស្ដីពី​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​នៅ​ខែ​ធ្នូ​ ​ឆ្នាំ​១៩៤៨​ ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​បន្ទាប់​ពី​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​ពីរ​បាន​បញ្ចប់​ ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​អនុម័ត​អនុសញ្ញា​ស្ដីពី​ការ​បង្ការ​ និង​ផ្ដន្ទាទោស​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍ ។​ ​កម្ពុជា​ និង​ប្រទេស​ភាគច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​លើ​ពិភពលោក​បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​អនុសញ្ញា​នេះ ។​ ​អនុសញ្ញា​ទទួលស្គាល់​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ថា​ ជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​អន្តរជាតិ​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត ។​ ​គ្រប់​ប្រទេស​ដែល​ចុះហត្ថលេខា​លើ​អនុសញ្ញា​បាន​ធ្វើការ​ការពារ​ និង​ដាក់ទោស​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍ ។

តើ​អ្វី​ជា​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍ ?

ជន​ណា​ម្នាក់​បាន​ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​នៅ​ពេល​ដែល​ជន​នោះ​ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​នោះ​ដោយ​ចេតនា​បំផ្លាញ​ក្រុម​សាសនា​ ពូជសាសន៍​ ​ជាតិពន្ធ​ ​ឬ​ជនជាតិ ។​ ​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​មិន​ចាំបាច់​ថា​ត្រូវ​តែ​សំដៅ​ទៅ​លើ​ការ​បំផ្លាញ​ក្រុម​ទាំងមូល​នោះ​ទេ​ គ្រាន់តែ​ជា​ការ​កំណត់​ទៅ​លើ​ផ្នែក​ណាមួយ​នៃ​ក្រុម​ដែល​ការ​ខូចខាត​របស់​ក្រុម​នោះ​អាច​គម្រាមកំហែង​ដល់​ក្រុម​ទាំងមូល​ ​ក៏​ជា​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ដែរ ។

តើ​អ្វី​ជា​សកម្មភាព​ប្រល័យពូជសាសន៍ ?

សកម្មភាព​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្ដន្ទាទោស​ជា​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​នៅ​ពេល​ដែល​សកម្មភាព​នោះ​ត្រូវ​បាន​ប្រព្រឹត្ដ​ដោយ​ចេតនា​បំផ្លាញ​ក្រុម​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ក្រុម​ដែល​ទទួល​ការ​ការពារ​ដែល​ទាំងនោះ​រួម​មាន ៖

  1. ការ​សម្លាប់​សមាជិក​ទាំងឡាយ​នៅ​ក្នុង​ក្រុម
  2. ការ​បង្ក​ការ​ឈឺចាប់​ ​និង​ខូចខាត​ជា​ដំណំ​ខាង​ផ្នែក​រាង​កាយ​ ​ឬ​ផ្នែក​សតិបញ្ញា​ដល់​សមាជិក​ទាំងឡាយ​នៅ​ក្នុង​ក្រុម ។​ ​ការ​ធ្វើបាប​ទៅ​លើ​ផ្លូវ​កាយ​ និង​ផ្លូវចិត្ដ​បែប​នេះ​រួម​មានៈ​ ​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ ​ការ​ចាប់​រំលោភ​ ​និង​ការ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​លើ​ផ្លូវភេទ ។​
  3. ការ​បង្ក​ឡើង​នូវ​មហន្ដរាយ​ចំពោះ​ស្ថានភាព​រស់នៅ​របស់​ក្រុម​ទាំងមូល​ ឬ​ដោយ​ផ្នែក​ ​ដូចជា​ កាត់​បន្ថយ​ធនធាន​ដែល​ចាំបាច់​សម្រាប់​ការ​រស់រាន​មាន​ជីវិត​របស់​ក្រុម​ ​ដូចជា​ ​ទឹក​ស្អាត​ ​អាហារ​ សម្លៀក​បំពាក់​ ​ជម្រក​ ​ឬ​សេវាកម្ម​សុខាភិបាល ។​ ​ឧទាហរណ៍​ប្រហែលជា​រួម​បញ្ចូល​ការ​ដកហូត​ផល​ស្រូវ​ ​ឬ​អាហារ​ ​រារាំង​មិន​ឱ្យ​ផ្ដល់​អាហារ​ដល់​អ្នក​ដែល​ត្រូវការ​ ឃុំខ្លួន​ប្រជាជន​នៅ​ក្នុង​ជំរំ​ ឬ​ជម្លៀស​ប្រជាជន​ចេញ ។
  4. ការ​ចាត់វិធានការ​ដោយ​ចេតនា​បង្ការ​មិន​ឱ្យ​មាន​កំណើត​ទារក​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ ​ដូច​ជា​បង្ខំ​ប្រជាជន​ធ្វើការ​រហូត​មិន​អាច​មាន​កូន​ បង្ខំ​ស្ដ្រី​ឱ្យ​ពន្លូតកូន​ ​រំលោភ​ស្ដ្រី​ ​ដូច្នេះ​ក្រុម​នេះ​នឹង​មាន​កូន​ជាមួយ​ក្រុម​ផ្សេង​ទៀត​ ​និង​ហាមប្រាម​មិន​ឱ្យ​រៀប​ការ ។
  5. ការ​បញ្ជូន​កូន​ក្មេង​ដោយ​បង្ខិត​បង្ខំ​ចេញពី​ក្រុម​មួយ​ទៅ​ក្រុម​មួយ​ទៀត​ ​ដែល​អាច​អនុវត្ដ​ដោយ​បង្ខំ​ផ្ទាល់​ ​ឬ​បំភ័យ​ក្មេងៗ​ដោយ​អំពើ​ហិង្សា​ ​ឬ​ការ​ធ្វើបាប​ផ្សេង​ទៀត ។

តើ​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ខុស​ពី​ការ​សម្លាប់​ដោយ​របៀប​ណា ?

អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​ការ​សម្លាប់​ពីព្រោះ​វា​តម្រូវ​ថា​ជន​នោះ​ត្រូវ​តែ​មាន​ចេតនា​អ្វី​ផ្សេង​ទៀត​ច្រើន​ជាង​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស ។​ ​ដើម្បី​ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ ជន​នោះ​ត្រូវ​តែ​សម្លាប់​នរណា​ម្នាក់​ដោយ​ចេតនា​បំផ្លាញ​សមាជិក​ក្រុម​ដែល​ទទួល​បានការ​ការពារ ។

ក្រុម​ដែល​ទទួល​បានការ​ការពារ​ពី​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍

នៅ​ពេល​ជន​ណា​ម្នាក់​ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ ​នៅ​ពេល​ដែល​ជន​នោះ​ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​នោះ​ដោយ​ចេតនា​បំផ្លាញ​ក្រុម​មួយ​ ឬ​ច្រើន​នៃ​ក្រុម​ប្រជាជន​ដូច​ខាងក្រោម ៖

ក្រុម​ជនជាតិ​ ​ជា​ក្រុម​បុគ្គល​ដែល​អត្ដសញ្ញាណ​របស់​គេ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ដោយ​ជាតិ​សាសន៍​របស់​ប្រទេស​ ​ឬ​សញ្ជាតិ​ដើម​របស់​ប្រទេស​នោះ ។

ក្រុម​ជាតិ​ពន្ធ​ ​ជា​ក្រុម​បុគ្គល​ដែល​អត្ដសញ្ញាណ​របស់​គេ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ដោយ​វប្បធម៌​ ​ប្រពៃណី​ ​ភាសា​ ​និង​កេរ្ដិ៍មរតក​ជាក់លាក់​ណាមួយ ។​

ក្រុម​ពូជសាសន៍​ ​ជា​ក្រុម​ដែល​មាន​ចរិតលក្ខណៈ​ និង​រូបរាង​ស្រដៀង​គ្នា​ ​ដូច​ជា​ពណ៌​សម្បុរ​ ​ស្បែក​ ​ទម្រង់​ខ្លួន​ ​និង​មុខ ។

ក្រុម​សាសនា​ ​ជា​ក្រុម​បុគ្គល​ដែល​អត្ដសញ្ញាណ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ដោយ​ការ​គោរព​សាសនា​ ​ជំនឿ​ ​ទ្រឹស្ដី​ ​ការ​ប្រតិបត្ដិ​ ​ឬ​ការ​ប្រារឰ​ពិធី​សាសនា ។

អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ ​និង​ខ្មែរក្រហម​

អំពើ​ឃោរឃៅ​ភាគច្រើន​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​ខ្មែរក្រហម​មិន​អាច​ហៅ​ថា​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​បាន​ទេ​ ​ពីព្រោះ​ខ្មែរក្រហម​មាន​ចេតនា​បំផ្លាញ​សត្រូវ​នយោបាយ​ ​អ្នក​មិនមែន​ជាតិ​ពន្ធ​ ពូជសាសន៍​ ​ឬ​សាសនា​ទេ ។​ ​ប៉ុន្ដែ​អំពើ​ខ្លះ​ប្រហែលជា​មាន​ចេតនា​បំផ្លាញ​ក្រុម​ដែល​ទទួល​ការ​ការពារ​ ​ដូច​ជា​ ​ព្រះ​សង្ឃ​ ​ឬ​ជនជាតិ​ចាម​ ដោយសារ​តែ​សាសនា​របស់​គេ​ ​និង​ប្រជាជន​កម្ពុជា-វៀតណាម​ដោយសារ​ជាតិ​ពន្ធ​របស់​ពួក​គេ ។

អាស្រ័យ​ហេតុនេះ​ ​សមាជិក​ខ្លះ​របស់​ខ្មែរក្រហម​ដែល​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​កាត់ក្ដី​នៅ​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា​អាច​ត្រូវ​បាន​កាត់ទោស​ពី​បទ​ប្រព្រឹត្ដ​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍ ។​ ​ការ​ចោទប្រកាន់​បែប​នេះ​ពិបាក​នឹង​លើក​អំណះអំណាង ។

អំពើ​ឃោរឃៅ​របស់​ខ្មែរក្រហម​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ឡើង​ដោយ​ហេតុផល​នយោបាយ​ ​ឬ​ដោយ​ហេតុផល​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​មិន​បាន​រាប់​បញ្ចូល​នៅ​ក្នុង​និយម​ន័យ​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ទំនងជា​អាច​យក​មក​ចោទ​ប្រកាន់​ជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ ។

ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ

ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ​ស្រដៀង​នឹង​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ដែរ​ ​ប៉ុន្ដែ​អំពើ​ទាំងនោះ​មិន​ចាំបាច់​ជា​ការ​បំផ្លាញ​ក្រុម​ដែល​ទទួល​ការ​ការពារ​ដោយ​ចេតនា​ទេ ។​ ​ប៉ុន្ដែ​ ​គេ​ត្រូវ​តែ​ប្រព្រឹត្ដ​សកម្មភាព​ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​វាយប្រហារ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ និង​នៅ​គ្រប់​ទីកន្លែង​ផ្ទាល់​ប្រឆាំង​នឹង​ប្រជាជន​ស៊ីវិល​ ​ដូចដែល​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​អំឡុង​សម័យ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ។​ ​តាម​ផ្លូវច្បាប់​ ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ​មិនសូវ​ជា​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ទេ​ ​ហើយ​តែងតែ​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​លើក​យក​មក​អះអាង ៕

ដោយ អង់ដ្រេ​ ​អូលីវី​ ​និង ​ហៀធឺ​ ​មូវេរូ
ទស្សនាវដ្ដី​ស្វែងរក​ការ​ពិត​ ​លេខ​១១៤​ ​ខែ​មិថុនា​ ​ឆ្នាំ​២០០៩

អដ្ឋិធាតុ​ជនរងគ្រោះ​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ

អដ្ឋិធាតុ​ជនរងគ្រោះ​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ

 

June 24, 2009

ការ​គ្រប់គ្រង​គម្រោង

ការ​គ្រប់គ្រង​គម្រោង​ (Project Management)​ 

១. ការ​គ្រប់គ្រង​គម្រោង​ (Project Management)

១.១ តើ​គម្រោង​ជា​អ្វី ​(What is a project?)​​​​​​

គម្រោង​គឺជា​ការ​ប្រមូលផ្ដុំ​នៃ​សកម្មភាព​ជា​ច្រើន​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​គ្នា​ ​ដែល​នឹង​ត្រូវ​អនុវត្ដ​តាម​បែបបទ​ដែល​បាន​រៀបចំ​រួច​ជា​ស្រេច​ ​ដោយ​មាន​ចំណុច​ចាប់ផ្ដើម​ ​និង​បញ្ចប់​ច្បាស់លាស់ ។​ ​គោលបំណង​របស់​គម្រោង​គឺ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឱ្យ​សម្រេច​បាន​នូវ​លទ្ធផល​ជាក់លាក់​ ​ដើម្បី​បំពេញ​តាម​តម្រូវការ​យុទ្ធសាស្ដ្រ​របស់​អង្គភាព​មួយ ។​ ​ការងារ​របស់​គម្រោង​គឺ​លើស​ពី​សកម្មភាព​អាជីវកម្ម​ធម្មតា​របស់​អង្គភាព​មួយ ។​ ​សកម្មភាព​នានា​របស់​គម្រោង​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជា​លំដាប់​លំដោយ​ ​ពោល​គឺ​ ​សកម្មភាព​ជាក់ស្ដែង​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​រួចរាល់​ ​មុន​នឹង​សកម្មភាព​ថ្មី​មួយទៀត​អាច​ចាប់ផ្ដើម​បាន​ ​ដោយ​ផ្អែក​លើ​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស​ ​ឬ​រដ្ឋបាល ។ ឧទាហរណ៍​សាមញ្ញ​មួយ​ចំនួន​នៃ​គម្រោង​មាន​ដូច​ខាងក្រោម ៖

  • ការ​ស្ថាបនា​ស្ថានីយ៍​ថាមពល​កម្ដៅ​ដែល​មាន​កម្លាំង​៥០០​MW​
  • ការ​ស្ថាបនា​ផ្លូវ​រថភ្លើង​ក្រោម​ដី​
  • ការ​ស្ថាបនា​ស្ពាន​ឆ្លង​ទន្លេ​
  • ការ​ស្ថាបនា​ភោជនីយដ្ឋាន​ ​ឬ​រោងចក្រ​
  • ការ​បោះពុម្ព​សៀវភៅ​/ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​

១.២ ការ​គ្រប់គ្រង​គម្រោង ​(Managing a project)

ការ​គ្រប់គ្រង​គម្រោង​គឺ​ជា​ដំណើរការ​ប្រកបដោយ​ថាមពល​យ៉ាង​សកម្ម​ដែល​ត្រូវ​ប្រើប្រាស់​ធនធាន​របស់​អង្គភាព​ឱ្យ​បាន​សម​ស្រប​តាម​រចនាសម្ព័ន្ធ​គ្រប់គ្រង​ដើម្បី​សម្រេច​គោលបំណង​ច្បាស់លាស់​មួយ​ចំនួន​ដែល​បាន​កំណត់​នៅ​ក្នុង​តម្រូវការ​ជា​យុទ្ធសាស្ដ្រ ។​ ​គម្រោង​ត្រូវ​គ្រប់គ្រង​នៅ​ក្នុង​រង្វង់​នៃ​បញ្ហា​ដែល​ប្រឈម​នឹង​ពេលវេលា​ ​តម្លៃ​ ​ឬ​ធនធាន​មនុស្ស​ដែល​មាន ។​ ​ការ​បញ្ចប់​គម្រោង​តាម​ពេលវេលា​កំណត់​ ​គឺ​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់​ ​ពីព្រោះ​ការ​ពន្យា​ពេល​គម្រោង​នាំ​មាន​បញ្ហា​ដូច​ខាងក្រោម ៖

  • កើន​តម្លៃ​គម្រោង​តាម​រយៈ​ ប្រាក់​ឈ្នួល​ និង​ការ​ចំណាយ​ធនធាន​បន្ថែម​លើ​គម្រោង​
  • ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​ទទួលផល​ខកចិត្ដ​
  • ខាតបង់​ប្រាក់​ចំណេញ​ប្រសិនបើ​គម្រោង​ស្វែងរក​កម្រៃ​ ​(ឧទាហរណ៍​ ​ស្ថានីយ៍​ថាមពល​អគ្គីសនី​ ​ឬ​ការ​បូម​យក​ប្រេង)

ដូច្នេះ​ ​ការ​អនុវត្ដ​គម្រោង​ទាន់​ពេលវេលា​ជា​គោលបំណង​ចម្បង​មួយ​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​គម្រោង ។​ ​គោល​បំណង​នៃ​ការ​កសាង​ផែនការ​គឺ​ដើម្បី​ធានា​ឱ្យ​សកម្មភាព​ទាំងអស់​ ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ ​និង​ដាក់​ចេញ​ជា​កាលវិភាគ​ឱ្យ​គម្រោង​ចប់​តាម​ពេល​កំណត់​នេះ ។​ ​ការ​គ្រប់គ្រង​គម្រោង​រួម​មាន​មុខងារ​គួរ​ឱ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា​ ​ការ​កសាង​ផែនការ​ ​រចនាសម្ព័ន្ធ​តួនាទី​ ​ការ​សម្របសម្រួល​ ​និង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ ។​ ​គម្រោង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុម ការងារ​ ​និង​ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​តាម​ដំណាក់កាល​ផ្សេងៗ​ពី​គ្នា ។​

១.៣ ដំណាក់កាល​គម្រោង​ (Stages of a project)

គម្រោង​ប្រព្រឹត្ដិ​ទៅ​តាម​ដំណាក់កាល​មូលដ្ឋាន​ចំនួន​៤ ៖

១. ទស្សនទាន​ និង​និយមន័យ​គម្រោងៈ​ ​ដំណាក់កាល​នេះ​គឺជា​ការ​កំណត់​នូវ​សេចក្ដី​ត្រូវការ​របស់​គម្រោង​ដែល​បាន​ឯកភាព​គ្នា​ជាមួយ​អ្នក​ដែល​ចាប់អារម្មណ៍​លើ​លទ្ធផល​គម្រោង ។​

២. ការ​កសាង​ផែនការ​គម្រោងៈ​ ​ដំណាក់កាល​នេះ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ដំណើរការ​នៃ​ការ​កសាង​ផែនការ​គម្រោង​ដើម្បី​បង្កើត​កាលវិភាគ​ជាក់ស្ដែង​មួយ​ ​ដែល​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ការ​ប្រឈម​នានា​របស់​គម្រោង ។​

៣. ការ​អនុវត្ដ​គម្រោងៈ​ ​ដំណាក់កាល​នេះ​សំដៅ​លើ​ការ​ចាប់​ផ្ដើម​គម្រោង​ ​និង​ការ​ធានា​ថា​គ្រប់​គ្នា​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​យល់​ច្បាស់លាស់​អំពី​សកម្មភាព​ ​ក៏​ដូច​ជា​ការ​ប្រឈម​នានា ។​ ​សកម្មភាព​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ដ​ដោយ​ពិចារណា​លើ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ណា​ដែល​អាច​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ផែនការ ។​

៤. ការ​បញ្ចប់​គម្រោង​ និង​ប្រគល់​សមិទ្ធិផល​ឱ្យ​អ្នក​ទទួលផលៈ​ ​ដំណាក់កាល​នេះ​គឺ​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​ការ​រៀបចំ​ដើម្បី​ឱ្យ​អ្នក​ទទួលផល​ទទួល​ស្គាល់​ ​និង​ការ​ប្រគល់​ជូន​ ​ដោយ​ធានា​ថា​គម្រោង​ពិតជា​បាន​ផ្ដល់​នូវ​លទ្ធផល​តាម​ការ​ព្រមព្រៀង​ ​និង​ឆ្លង​តាម​ដំណើរការ​វាយតម្លៃ​គម្រោង​ផង​ដែរ ។​

ដំណាក់កាល​ទាំង​៤​នេះ​ ​គឺជា​ចំណាត់ថ្នាក់​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​យល់​អំពី​គម្រោង ។​ ​តាម​ពិត​ ​គម្រោង​ភាគ​ច្រើន​ធ្វើ​ជា​ដដែលៗ​ច្រើន​សារ​គួរ​ឱ្យ​កត់សម្គាល់ ។​ ​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​អនុវត្ដ​គម្រោង​ណាមួយ​ ​អាច​មានការ​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​លើ​និយមន័យ​គម្រោង​ ​ធ្វើ​ផែនការ​ការងារ​ម្ដងទៀត​ ​រៀបចំ​កាលវិភាគ​សកម្មភាព​សា​ជា​ថ្មី ។​ ​ទិដ្ឋភាព​បម្រែបម្រួល​នៃ​គម្រោង​ទាំងនេះ​ ​គឺ​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្វីៗ​គ្រប់យ៉ាង​រៀបរយ​ដើម្បី​សម្រេច​ឱ្យ​បាន​លទ្ធផល​រំពឹង​ទុក ។​

ភាគ​បន្ត

 

June 17, 2009

រឿងរ៉ាវ​ទាក់ទង​នឹង​ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ស្ពាន​ឌូមេ

ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ឌូមេ មើល​ពី​ស្ពាន​ឈួងដួង

មុន​នឹង​លើក​យក​ប្រវត្តិ និង​រឿងរ៉ាវ​ទាក់ទង​នឹង​ស្ពាន​ឌូមេ បច្ចុប្បន្ន​ជា​ស្ពាន​ឡុងបៀន ​មក​អត្ថាធិប្បាយ ខ្ញុំ​សូម​ទាញ​អារម្មណ៍​មិត្ត​អ្នកអាន​ដោយ​រំឮក​រឿង​ពិត​គួរ​ឲ្យ​សោកស្ដាយ​មួយ ។ បង​ស្រី​ម្នាក់ (សូម​រក្សា​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ) ដែល​បាន​ទៅ​ចូល​រួម​វគ្គ​សិក្ខាសាលា​មួយ​នៅ​ទីក្រុង​ហាណូយ ប្រទេស​វៀតណាម​ជាមួយ​ខ្ញុំ​កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០០៧ បាន​ដំណាល​ថា កាលពី​ឪពុក​របស់​គាត់​នៅ​មានជីវិត បាន​មក​លេង​ទីក្រុង​ហាណូយ ហើយ​គាត់​មាន​បំណង​ចង់​ឃើញ​ស្ពាន​ឌូមេ ព្រោះ​ធ្លាប់​បាន​ឮ​រឿងរ៉ាវ​ទាក់ទង​នឹង​ស្ពាន​នេះ ។ ប៉ុន្តែ​ គួរ​ឲ្យ​ស្ដាយ នៅ​ពេល​សួរ​គេឯង​ទៅ គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​ស្គាល់​ស្ពាន​ឈ្មោះ​ថា ឌូមេ ឡើយ ។ លុះ​ដល់​ពេល​ទៅ​ចូល​រួម​សិក្ខាសាលា​នោះ​បាន​ជួប​នឹង​សិក្ខាកាម​ជនជាតិ​វៀតណាម​ដែល​ដឹង​ប្រវត្តិ ទើប​ស្គាល់​ថា ស្ពាន​ឡុងបៀន​បច្ចុប្បន្ន​គឺ​ជា​ស្ពាន​ឌូមេ​នោះ​ឯង ។ ជា​ការ​ហួស​ពេល ! គួរ​ឲ្យ​សោកស្ដាយ​ណាស់​ដែល​ឪពុក​របស់​គាត់​បាន​ទទួល​អនិច្ចកម្ម​បាត់​ទៅ​ហើយ គឺ​ពុំ​មាន​ឱកាស​នឹង​បំពេញ​បំណង​របស់​គាត់​បាន​ឡើយ ។ ខ្ញុំ​ក៏​សូម​ឧទ្ទិស​អត្ថបទ​មួយ​នេះ​ជូន​ដល់​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​របស់​លោកអ៊ំ​ផង​ដែរ ។

ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ស្ពាន​ឌូមេ

ស្ពាន​ឡុងបៀន​ គឺជា​ស្ពាន​ដែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​ ត​ភ្ជាប់​ទន្លេ​ក្រហម​ពី​ត្រើយ​ខាងលិច​ទៅ​ត្រើយ​ខាងកើត​នៃ​រដ្ឋធានី​ហាណូយ ប្រទេស​វៀតណាម ។ ​ស្ពាន​នេះ​មាន​ប្រវែង​២.៥០០​ម៉ែត្រ (ជា​ស្ពាន​វែង​ជាង​គេ​នៅ​ទ្វីបអាស៊ី​កាល​ជំនាន់​នោះ) ​កសាង​ដោយ​លោក Daydé និង​លោក Pillé ទៅ​តាម​គំនូស​ប្លង់​របស់​លោក Gustave Eiffel និង​ប្រើប្រាស់​កម្លាំង​ពលករ​ជាតិ​វៀតណាម​ជាង​៣.០០០​នាក់ ។

ស្ពាន​ឡុងបៀន​ចាប់​ផ្ដើម​សាងសង់​នៅ​ឆ្នាំ​១៨៩៩ និង​ត្រូវ​បាន​សម្ពោធ​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩០២ ដោយ​លោក Joseph Athanase Paul Doumer ដែល​គេ​ស្គាល់​ជាទូទៅ​ថា ប៉ូល​ឌូមេ (Paul Doumer) ដែល​លោក​ជា​អគ្គទេសាភិបាល​នៃ​ឥណ្ឌូចិន​បារាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៨៩៧ ដល់​១៩០២ ។ ស្ពាន​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ថា «ប៉ូល​ឌូមេ» ឬ «ឌូមេ» តាំង​ពីពេល​នោះ​មក រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៥៤ ទើប​ត្រូវ​បាន​ដូរ​ឈ្មោះ​ទៅ​ជា «ឡុងបៀន» វិញ ។

បច្ចុប្បន្ន ស្ពាន​ឡុងបៀន​មាន​ស្ថានភាព​ទ្រុឌទ្រោម​ និង​កំពុង​ទទួល​បាន​ការ​អភិរក្ស ។ ​មាន​ផ្លូវ​រថភ្លើង​មួយ​ខ្សែ​រត់​កាត់​តាម​បណ្ដោយ​ស្ពាន ។ គេ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ធ្វើ​ចរាចរ​តែ​អ្នក​ថ្មើរជើង និង​កង់​ម៉ូតូ​ប៉ុណ្ណោះ ។ រីឯ​ចរាចរ​ផ្សេង​ទៀត​ត្រូវ​បាន​បង្វែរ​ទៅ​ស្ពាន​ឈួងដួង (Chuong Duong) នៅ​ទន្ទឹម​គ្នា​នោះ និង​ស្ពាន​សាងសង់​ថ្មី​មួយ​ចំនួន​ទៀត ។

លោក ប៉ូល ឌូមេ (Paul Doumer) អគ្គទេសាភិបាល​នៃ​ឥណ្ឌូចិន​បារាំង ពី​ឆ្នាំ​១៨៩៧ ដល់ ១៩០២

លោក ប៉ូល ឌូមេ (Paul Doumer) អគ្គទេសាភិបាល​នៃ​ឥណ្ឌូចិន​បារាំង ពី​ឆ្នាំ​១៨៩៧ ដល់ ១៩០២

ចំណែកឯ​រឿង​និទាន​ទាក់ទង​នឹង​ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ស្ពាន​ឌូមេ មិន​ដឹង​ថា​ជា​រឿង​ពិត​ប្រាកដ ឬ​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​និទាន​ដើម្បី​សើចលេង​យ៉ាងណា​មួយ​នោះ​ទេ ។ បើ​តាម​ប្រភព​ខ្លះ​អះអាង​ថា កូន​សិស្ស​ខ្មែរ និង​លាវ​មួយ​ចំនួន​កាល​ពី​ជំនាន់​បារាំង​ពិត​ជា​បាន​ជួប​ផ្ទាល់ និង​ដឹងឮ​ថា​ជា​រឿង​ពិត​ប្រាកដ​មែន ។ ដំណើរ​រឿង​នោះ​មាន​ដូចតទៅ ៖

“នៅ​ក្នុង​សម័យ​អាណានិគម​បារាំង សិស្ស​ខ្មែរ វៀតណាម និង​លាវ រៀន​ក្នុង​ថ្នាក់​ជាមួយ​គ្នា ក្រោម​ការ​បង្ហាត់​បង្រៀន​ពី​សំណាក់​គ្រូ​ជនជាតិ​បារាំង ។ ថ្ងៃ​មួយ​នៅ​ពេល​និយាយ​រៀបរាប់​ដល់​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​ស្នាដៃ​កសាង​សំខាន់ៗ លោកគ្រូ​បាន​សួរ​កូន​សិស្ស​ក្នុង​ថ្នាក់​ថា​ «តើ​ស្ពាន​មួយ​ណា​ដែល​មាន​ចំណាស់​ជាង​គេ និង​មាន​ប្រវែង​វែង​ជាង​គេ​នៅ​ឥណ្ឌូចិន (បារាំង) ?» ពេលនោះ ថ្នាក់​រៀន​ទាំងមូល​ស្ថិត​ក្នុង​សភាព​ស្ងប់​ស្ងៀម គ្មាន​សិស្ស​ណា​មួយ​ក្លាហាន​ឡើង​ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​នេះ​ឡើយ ។ លោកគ្រូ​ក៏​ចង្អុល​ហៅ​សិស្ស​លាវ​ម្នាក់​ឲ្យ​ឡើង​ឆ្លើយ ប៉ុន្តែ​សិស្ស​នោះ​ឆ្លើយ​ពុំ​រួច ។ លោកគ្រូ​រាង​បែប​ក្រហម​ស្លឹក​ត្រចៀក​បន្តិច ក៏​ចង្អុល​សិស្ស​ខ្មែរ​ឲ្យ​ឡើង​ឆ្លើយ ។ ដូច​សិស្ស​លាវ​ដែរ សិស្ស​ខ្មែរ​ម្នាក់​នោះ ពុំ​ដឹង​ថា​ស្ពាន​មួយ​ណា​ទេ ។ ដល់ត្រឹមនេះ លោកគ្រូ​មាន​អាការៈ​ស្ដែង​ឲ្យ​សិស្ស​ក្នុង​ថ្នាក់​ទាំងអស់​ដឹង​ថា គាត់​កំពុង​តែ​ខឹង​ហើយ ។ លោកគ្រូ​ក៏​ស្រែក​ហៅ​សិស្ស​វៀតណាម​ម្នាក់​ឲ្យ​ឆ្លើយ​សំណួរ ដោយ​សង្ឃឹម​ថា​នឹង​បាន​ចម្លើយ​ត្រឹមត្រូវ​គាប់​ចិត្ត​ ព្រោះ​ស្ពាន​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម ប៉ុន្តែ​សិស្ស​នោះ​ក៏​នៅ​តែ​ឆ្លើយ​ពុំ​បាន ។ លោកគ្រូ​បារាំង​នោះ​ក៏​ខឹង​ឆេវ​ឡើង ដាក់​ពិន័យ​ឲ្យ​សិស្ស​វៀតណាម​នោះ​ចេញ​ពី​បន្ទប់​រៀន ។ អេះ​ក្បាល​បន្តិច​មុន​ដើរ​ចេញ និង​ដោយ​អន់ចិត្ត​នឹង​គ្រូ​បណ្ដេញ​ចេញ សិស្ស​នោះ​ក៏​ឧទាន​ឡើង​ថា «ឌូម៊ែ» ដែល​មាន​ន័យ​ផ្សេង​ក្នុង​ភាសា​វៀតណាម ។ ភ្លាមនោះ លោកគ្រូ​បារាំង​ស្រែក​ឡើង​ថា «Bien! Très bien! ត្រូវ​ហើយ ! ល្អណាស់ !» ។”

អាស្រ័យហេតុ​ដូចនេះ​ហើយ​បាន​ជា​សិស្ស​ខ្មែរ និង​លាវ​យក​រឿង​នេះ​មក​ដំណាល​តៗ​គ្នា ហើយ​នៅ​រាល់​ពេល​ដែល​ឮ​ឈ្មោះ​ស្ពាន​ឌូមេ គេ​នាំ​គ្នា​សើច​គឹល​ឡើង​តែ​ម្ដង ។

ស្ពាន​ឡុងបៀន (Long Bien) ឬ​ស្ពាន​ឌូមេ (Doumer) និង​ស្ពាន​ឈួងដួង (Chuong Duong) មើល​ពី​លើ​អាកាស​តាម​រយៈ Google Earth

ស្ពាន​ឡុងបៀន (Long Bien) ឬ​ស្ពាន​ឌូមេ (Doumer) និង​ស្ពាន​ឈួងដួង (Chuong Duong) មើល​ពី​លើ​អាកាស​តាម​រយៈ Google Earth

ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ឌូមេ មើល​ពី​ស្ពាន​ឈួងដួង

ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ឌូមេ មើល​ពី​ស្ពាន​ឈួងដួង

ផ្លូវ​រថភ្លើង​រត់​កាត់​ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ឌូមេ

ផ្លូវ​រថភ្លើង​រត់​កាត់​ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ឌូមេ

ផ្លូវ​ថ្មើរជើង និង​ផ្លូវ​កង់​ម៉ូតូ​នៃ​ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ឌូមេ

ផ្លូវ​ថ្មើរជើង និង​ផ្លូវ​កង់​ម៉ូតូ​នៃ​ស្ពាន​ឡុងបៀន ឬ ឌូមេ

 

June 16, 2009

របស់​៤​យ៉ាង​ដែល​អ្នក​មិន​អាច​ទទួល​បាន​មក​វិញ

កាល​ពី​ប្រហែល​ជាង​១​ឆ្នាំ​មុន​នេះ​ ខ្ញុំ​បាន​ទទួល​ Slide show ពី​មិត្តភក្តិ​ដែល​និយាយ​អំពី​«មាន​របស់​៤​យ៉ាង​ដែល​អ្នក​មិន​អាច​ទទួល​បាន​មក​វិញ (4 things that you can not recover) ហើយ​ដែល​ខ្ញុំ​សូម​ជូន​សេចក្ដី​ប្រែសម្រួល​នៅ​ទីនេះ ​ទុក​ជា​ជំនួយ​ស្មារតី​ និង​ជា​គំនិត​សម្រាប់​ត្រិះរិះ​ពិចារណា ៖

មាន​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ម្នាក់​កំពុង​តែ​រងចាំ​ឡើង​យន្តហោះ​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​រងចាំ​នៃ​អាកាសយានដ្ឋាន​ដ៏​ធំ​មួយ

មាន​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ម្នាក់​កំពុង​តែ​រងចាំ​ឡើង​យន្តហោះ​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​រងចាំ​នៃ​អាកាសយានដ្ឋាន​ដ៏​ធំ​មួយ

ដោយសារ​នាង​ត្រូវ​រងចាំ​ជាច្រើន​ម៉ោង នាង​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ទិញ​សៀវភៅ​មួយ​ក្បាល​ដើម្បី​អាន​បន្លប់​ពេលវេលា ។ នាង​ក៏​បាន​ទិញ​នំ Cookies មួយ​កញ្ចប់​តូច​ផងដែរ

ដោយសារ​នាង​ត្រូវ​រងចាំ​ជាច្រើន​ម៉ោង នាង​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ទិញ​សៀវភៅ​មួយ​ក្បាល​ដើម្បី​អាន​បន្លប់​ពេលវេលា ។ នាង​ក៏​បាន​ទិញ​នំ Cookies មួយ​កញ្ចប់​តូច​ផងដែរ

នាង​បាន​អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​កៅអី​មាន​ដៃ​មួយ​នៅ​បន្ទប់​ពិសេស​នៃ​អាកាសយានដ្ឋាន ដើម្បី​សម្រាក និង​អាន​សៀវភៅ​ដោយ​ស្ងប់​ស្ងាត់

នាង​បាន​អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​កៅអី​មាន​ដៃ​មួយ​នៅ​បន្ទប់​ពិសេស​នៃ​អាកាសយានដ្ឋាន ដើម្បី​សម្រាក និង​អាន​សៀវភៅ​ដោយ​ស្ងប់​ស្ងាត់

នៅ​ក្បែរ​កៅអី​មាន​ដៃ​ដែល​មាន​ដាក់​នំ​Cookies មាន​បុរស​ម្នាក់​អង្គុយ​នៅ​ជាប់​នោះ ដែល​កំពុង​តែ​​ចាប់​ផ្ដើម​អាន​ទស្សនាវដ្ដី​របស់​គាត់​ដែរ

នៅ​ក្បែរ​កៅអី​មាន​ដៃ​ដែល​មាន​ដាក់​នំ​Cookies មាន​បុរស​ម្នាក់​អង្គុយ​នៅ​ជាប់​នោះ ដែល​កំពុង​តែ​​ចាប់​ផ្ដើម​អាន​ទស្សនាវដ្ដី​របស់​គាត់​ដែរ

នៅ​ពេល​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​យក​នំ​មួយ​ដុំ​មក​ញ៉ាំ បុរស​នោះ​ក៏​យក​មួយ​ដែរ ។ នាង​មាន​អារម្មណ៍​ក្ដៅ​ក្រហាយ ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​និយាយ​អ្វី​ទេ ។ នាង​គ្រាន់​តែ​គិត​ក្នុង​ចិត្ត​ថា «មនុស្ស​អី​មិន​ចេះ​ខ្មាស​អៀន ! ប្រសិនបើ​ខ្ញុំ​ទប់​អារម្មណ៍​មិន​បាន ខ្ញុំ​នឹង​ដាល់​គាត់​ឯង​ចំពោះ​ការ​ហ៊ាន​ឥត​ញញើត​ខ្មាស»

នៅ​ពេល​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​យក​នំ​មួយ​ដុំ​មក​ញ៉ាំ បុរស​នោះ​ក៏​យក​មួយ​ដែរ ។ នាង​មាន​អារម្មណ៍​ក្ដៅ​ក្រហាយ ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​និយាយ​អ្វី​ទេ ។ នាង​គ្រាន់​តែ​គិត​ក្នុង​ចិត្ត​ថា «មនុស្ស​អី​មិន​ចេះ​ខ្មាស​អៀន ! ប្រសិនបើ​ខ្ញុំ​ទប់​អារម្មណ៍​មិន​បាន ខ្ញុំ​នឹង​ដាល់​គាត់​ឯង​ចំពោះ​ការ​ហ៊ាន​ឥត​ញញើត​ខ្មាស»

នៅ​រាល់​ពេល​ដែល​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​យក​នំ​មួយ​ដុំ បុរស​ម្នាក់​នោះ​ក៏​យក​មួយ​ដែរ ។ ការណ៍​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​នាង​ក្រោធ​ខឹង​ខ្លាំង​ណាស់ ប៉ុន្តែ​នាង​មិន​ចង់​បង្ក​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​ទេ

នៅ​រាល់​ពេល​ដែល​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​យក​នំ​មួយ​ដុំ បុរស​ម្នាក់​នោះ​ក៏​យក​មួយ​ដែរ ។ ការណ៍​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​នាង​ក្រោធ​ខឹង​ខ្លាំង​ណាស់ ប៉ុន្តែ​នាង​មិន​ចង់​បង្ក​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​ទេ

នៅ​ពេល​ដែល​មាន​សល់​នំ​តែ​មួយ​ដុំ​ចុងក្រោយ ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​គិត​ថា «អ្ហា ! តើ​បុរស​ហួសហេតុ​នេះ​នឹង​ធ្វើ​បែប​ណា​ទៅ​នៅ​ពេល​នេះ ?»  បន្ទាប់​មក​ បុរស​នោះ​ក៏​យក​នំ​មួយ​ដុំ​ដែល​នៅ​សល់​ចុង​ក្រោយ​នោះ​មក​កាច់​ជា​ពីរ រួច​ប្រគល់​ពាក់​កណ្ដាល​ទៅ​ឲ្យ​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង

នៅ​ពេល​ដែល​មាន​សល់​នំ​តែ​មួយ​ដុំ​ចុងក្រោយ ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​គិត​ថា «អ្ហា ! តើ​បុរស​ហួសហេតុ​នេះ​នឹង​ធ្វើ​បែប​ណា​ទៅ​នៅ​ពេល​នេះ ?»

បន្ទាប់​មក​ បុរស​នោះ​ក៏​យក​នំ​មួយ​ដុំ​ដែល​នៅ​សល់​ចុង​ក្រោយ​នោះ​មក​កាច់​ជា​ពីរ រួច​ប្រគល់​ពាក់​កណ្ដាល​ទៅ​ឲ្យ​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង

អ្ហា ! ទ្រាំ​លែង​បាន​ហើយ ! ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ពិត​ជា​ខឹង​រោលរាល​មែន​ទែន​ហើយ​ពេល​នេះ !  ក្នុង​ដំណើរ​ខឹង​ច្រឡោត ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​​បិទ​សៀវភៅ និង​កញ្ឆក់​យក​របស់​របរ​នាង រួច​ដើរ​តម្រង់​ទៅ​កន្លែង​ឡើង​យន្តហោះ

អ្ហា ! ទ្រាំ​លែង​បាន​ហើយ ! ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ពិត​ជា​ខឹង​រោលរាល​មែន​ទែន​ហើយ​ពេល​នេះ !

ក្នុង​ដំណើរ​ខឹង​ច្រឡោត ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​​បិទ​សៀវភៅ និង​កញ្ឆក់​យក​របស់​របរ​នាង រួច​ដើរ​តម្រង់​ទៅ​កន្លែង​ឡើង​យន្តហោះ

នៅ​ពេល​អង្គុយ​លើ​កៅអី​របស់​នាង​លើ​យន្តហោះ ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​បាន​លូក​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កាបូប​របស់​នាង​ដើម្បី​យក​វ៉ែនតា ស្រាប់​តែ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​នឹង​ឃើញ​នំ Cookies របស់​នាង​នៅ​ក្នុង​នោះ មិន​ទាន់​ទាំង​បើក​ញ៉ាំ​អ្វី​បន្តិច​ឡើយ

នៅ​ពេល​អង្គុយ​លើ​កៅអី​របស់​នាង​លើ​យន្តហោះ ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​បាន​លូក​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កាបូប​របស់​នាង​ដើម្បី​យក​វ៉ែនតា ស្រាប់​តែ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​នឹង​ឃើញ​នំ Cookies របស់​នាង​នៅ​ក្នុង​នោះ មិន​ទាន់​ទាំង​បើក​ញ៉ាំ​អ្វី​បន្តិច​ឡើយ

ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​មាន​អារម្មណ៍​ខ្មាស​អៀន​ណាស់ ។ នាង​ដឹង​ខ្លួន​ថា ខុស... នាង​ភ្លេច​ខ្លួន​ថា បាន​ដាក់​នំ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កាបូប

ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​មាន​អារម្មណ៍​ខ្មាស​អៀន​ណាស់ ។ នាង​ដឹង​ខ្លួន​ថា ខុស… នាង​ភ្លេច​ខ្លួន​ថា បាន​ដាក់​នំ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កាបូប

បុរស​ម្នាក់​នោះ​បាន​ចែក​រំលែក​នំ​របស់​គាត់​ជាមួយ​នាង ទាំង​គ្មាន​អារម្មណ៍​ជូរចត់ ឬ​ខឹងសម្បារ...

បុរស​ម្នាក់​នោះ​បាន​ចែក​រំលែក​នំ​របស់​គាត់​ជាមួយ​នាង ទាំង​គ្មាន​អារម្មណ៍​ជូរចត់ ឬ​ខឹងសម្បារ…

...នៅ​អំឡុង​ពេល​ដែល​នាង​កំពុង​តែ​ខឹង​យ៉ាងខ្លាំង ដោយ​គិត​ថា​នាង​កំពុង​តែ​ចែក​រំលែក​នំ​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​បុរស​នោះ ។ ឥឡូវ​នេះ​ នាង​គ្មាន​ឱកាស​នឹង​ពន្យល់​បកស្រាយ ឬ​ក៏​សុំ​ទោស​ទេ

…នៅ​អំឡុង​ពេល​ដែល​នាង​កំពុង​តែ​ខឹង​យ៉ាងខ្លាំង ដោយ​គិត​ថា​នាង​កំពុង​តែ​ចែក​រំលែក​នំ​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​បុរស​នោះ ។ ឥឡូវ​នេះ​ នាង​គ្មាន​ឱកាស​នឹង​ពន្យល់​បកស្រាយ ឬ​ក៏​សុំ​ទោស​ទេ

មាន​របស់​៤​យ៉ាង​ដែល​អ្នក​មិន​អាច​ទទួល​បាន​មក​វិញ

មាន​របស់​៤​យ៉ាង​ដែល​អ្នក​មិន​អាច​ទទួល​បាន​មក​វិញ

ដុំ​ថ្ម....បន្ទាប់​ពី​គប់​គ្រវែង​ចោល​ទៅ​ក្នុង​បឹងបួរ​ស្ទឹង​ទន្លេ

ដុំ​ថ្ម….បន្ទាប់​ពី​គប់​គ្រវែង​ចោល​ទៅ​ក្នុង​បឹងបួរ​ស្ទឹង​ទន្លេ

ពាក្យ​សម្ដី...បន្ទាប់​ពី​និយាយ​ចេញ​រួច

ពាក្យ​សម្ដី…បន្ទាប់​ពី​និយាយ​ចេញ​រួច

ឱកាស...បន្ទាប់​ពី​បាត់បង់

ឱកាស…បន្ទាប់​ពី​បាត់បង់

ពេលវេលា...បន្ទាប់​ពី​កន្លង​ផុត​ទៅ

ពេលវេលា…បន្ទាប់​ពី​កន្លង​ផុត​ទៅ

 

May 28, 2009

អភិវឌ្ឍ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​អ្នក

អភិវឌ្ឍ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​អ្នក

អភិវឌ្ឍ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​អ្នក

នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​នេះ ខ្ញុំ​បាន​រុះរើ រៀប​ចំ​សៀវភៅ​ចាស់ៗ​ឡើង​វិញ ហើយ​ក៏​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​កិច្ចការ​មួយ​ដែល​ចៅហ្វាយនាយ​របស់​ខ្ញុំ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​ធ្វើ​ កាល​នៅ​បម្រើការ​ដោយ​ស្ម័គ្រចិត្ត​នៅ​ក្នុង​អង្គភាព​មួយ​កាលពី​៦​ឆ្នាំ​មុន (ឆ្នាំ​២០០៣) ។ កិច្ចការ​នោះ​ គឺ​បកប្រែ​ជាភាសា​ខ្មែរ​នូវ​ស្នាដៃ​របស់​លោក John C. Maxwell ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា «ការអភិវឌ្ឍ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​អ្នក “Developing The Leader Within You”» ។ កាលនោះ ទាំង​ជំនាញ​ភាសា​អង់គ្លេស និង​កុំព្យូទ័រ​របស់​ខ្ញុំ​​មាន​ការ​ខ្វះខាត​ច្រើន​ណាស់ ។ ដំបូង ខ្ញុំ​ធ្វើ​ការ​បកប្រែ​ដោយ​សរសេរ​ដៃ ផ្ទៀងផ្ទាត់​ពាក្យ​មិន​ចេះ​ជាមួយ​វចនានុក្រម​អង់គ្លេស‑ខ្មែរ​មួយ​ក្បាល ។ បន្ទាប់មក ទើប​អង្គុយ​វាយ​កុំព្យូទ័រ​ប៉ិកប៉ក់ៗ  ។ ការ​អនុវត្ត​កិច្ចការ​បកប្រែ និង​កុំព្យូទ័រ​នេះ ចំណាយ​ពេល​អស់​៦​ខែ​ទើប​បាន​សម្រេច ។

បច្ចុប្បន្ន ខ្ញុំ​ពុំ​មាន​ឯកសារ​កិច្ចការ​នេះ​ជាទម្រង់​អេឡិចត្រូនិច​ទេ គឺ​មាន​សល់​តែ​សៀវភៅ​ថត​ចម្លង​​មួយ​ក្បាល​ប៉ុណ្ណោះ ជា​អនុស្សាវរីយ៍ ។ ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា ឯកសារ​នេះ​មាន​សារៈសំខាន់​សម្រាប់​ប្រិយមិត្ត​ដែល​នឹង​ក្លាយខ្លួន​ទៅ​ជា​អ្នកដឹកនាំ ទោះបី​ការ​បកប្រែ​កាលនោះ​មាន​ការ​ខុសឆ្គង​ខ្លះ​ក៏​ដោយ ក៏​ខ្លឹមសារ​ដើម​ទាំងមូល​ពុំ​បាត់បង់​ទេ​នោះ ខ្ញុំ​សូម​លើក​យក​មក​បង្ហាញ​​ជូន​ប្រិយមិត្ត​ដើម្បី​សិក្សា​ស្វែង​យល់ និង​ផ្ដល់​អនុសាសន៍​កែលម្អ​ដូច​ខាងក្រោម ៖

ស្នាដៃ «ការអភិវឌ្ឍ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​អ្នក» សរុប​ទាំងអស់​មាន​កម្រាស់​២១៩​ទំព័រ ​ជា​ក្បួន​សម្រាប់​ការ​ហ្វឹកហាត់​ដើម្បី​ក្លាយខ្លួន​ជា​អ្នកដឹកនាំ​ក្នុង​រយៈពេល​១០​សប្ដាហ៍ ដែល​ក្នុង​១​សប្ដាហ៍​មាន​៥​មេរៀន​សម្រាប់​៥​ថ្ងៃ ។ ស្នាដៃ​នេះ​ចែកចេញ​ជា​ផ្នែក​ទ្រឹស្ដី និង​ផ្នែក​អនុវត្ត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​នូវ​អ្វី​ដែល​អ្នក​និពន្ធ​ធ្លាប់​បាន​សាកល្បង ហើយ​នៅ​ចុងបញ្ចប់​នៃ​សប្ដាហ៍​នីមួយៗ មាន​សំណួរ​ពិភាក្សា​លើ​ខ្លឹមសារ​រួម​មួយ ។ ខ្ញុំ​សូម​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​អ្វី​ច្រើន​ទេ ដោយ​សូម​ដកស្រង់​សម្ដី​របស់​អ្នក​និពន្ធ​នៅ​ក្នុង​អារម្ភកថា​ដូច​តទៅៈ

««បំណង​របស់​ខ្ញុំ​គឺ​ថា អ្នក​នឹង​អាច​សម្រេច​ការងារ​ជា​អ្នកដឹកនាំ ។ សៀវភៅ​នេះ​មាន​ទិសដៅ​ចំពោះ​គោលបំណង​នេះ ។ ពេញ​១០​សប្ដាហ៍​បន្ទាប់​ទៅ​នេះ អ្នក​នឹង​ឃើញ និង​អភិវឌ្ឍ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​របស់​អ្នក ។ សៀវភៅ​នេះ នឹង​នាំ​អ្នក​ទៅ​កាន់​ភាព​ដឹកនាំ​កំពូល ។ សម្រាប់​ពេលវេលា​១៥​ទៅ​២០​នាទី​នៃ​ថ្ងៃ​នីមួយៗ អ្នក​នឹង​ឃើញ ហើយ​ចាប់​ផ្ដើម​មាន​គោលការណ៍ ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ យ៉ាងស្វាហាប់​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​របស់​អ្នក ។ អាន​សៀវភៅ​របស់​ខ្ញុំ​អំពី​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ គ្រាន់​តែ​ណែនាំ​អ្នក​ពី​ទស្សនៈ​ថ្មីៗ និង​ការ​យល់​ធ្លុះ​ជ្រៅ​ប៉ុណ្ណោះ ។ ប៉ុន្តែ​បើ​អ្នក​អនុវត្ត​តាម​ក្បួន​នេះ វា​នឹង​ផ្ដល់​ឲ្យ​អ្នក​នូវ​ការ​អនុវត្ត​ដើម្បី​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់ ៖

  • ការ​ដឹង​ពី​ទីតាំង​ដែល​អ្នក​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នកដឹកនាំ​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
  • ការបង្ហាញ​ឲ្យ​ដឹង​ពី​ការ​សន្និដ្ឋាន​របស់​អ្នក និង​ដំណើរការ​នៃ​គោលការណ៍​ដែល​អាច​រារាំង​ចំណង់​របស់​អ្នក​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ
  • ការ​រៀន​ពី​គោលការណ៍​ថ្មីៗ​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ
  • ការ​បញ្ចូល​គោលការណ៍​ទាំងនោះ ទៅ​ក្នុង​ឥរិយាបថ និង​សកម្មភាព​របស់​អ្នក ។

សប្ដាហ៍​នីមួយៗ​នឹង​បង្ហាញ​ពី​ទិដ្ឋភាព​ថ្មីៗ​នៃ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ និង​បង្កើន​ពី​លើ​មេរៀន​មុន ។ នៅ​គ្រប់​អាយុ ពេល​វេលា​មក​ដល់ នៅ​ពេល​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំ ត្រូវ​ជួប​នឹង​តម្រូវការ​នៃ​ម៉ោង ។ ដូច្នេះ គ្មាន​អ្នកដឹកនាំ​មាន​សក្ដានុពល​ណា​ម្នាក់​ដែល​មិន​បាន​ស្វែងរក​ពេលវេលា​របស់​គាត់​នោះ​ទេ ។ ចូរ​ប្រើ​សៀវភៅ​នេះ​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ពេលវេលា​របស់​អ្នក​!»»

មាតិកា​រឿង

  1. អារម្ភកថា និង​សប្ដាហ៍​ទី​១ និយមន័យ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ ឥទ្ធិពល (ទំព័រ​១‑២៦)
  2. សប្ដាហ៍​ទី​២ ចំណុច​សំខាន់​នៃ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ អាទិភាព (ទំព័រ​២៧‑៤៩)
  3. សប្ដាហ៍​ទី​៣ ធាតុផ្សំ​សំខាន់​បំផុត​នៃ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ សុចរិត (ទំព័រ​៥០‑៦៨)
  4. សប្ដាហ៍​ទី​៤ តេស្ត​កម្រិត​ខ្ពស់​នៃ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ ការ​បង្កើត​នូវ​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​វិជ្ជមាន (ទំព័រ​៦៩‑៩២)
  5. សប្ដាហ៍​ទី​៥ វិធី​លឿន​បំផុត​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា (ទំព័រ​៩៣‑១១២)
  6. សប្ដាហ៍​ទី​៦ ការ​បន្ថែម​នៅ​ក្នុង​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ ឥរិយាបថ (ទំព័រ​១១៣‑១៣១)
  7. សប្ដាហ៍​ទី​៧ អភិវឌ្ឍ​ទ្រព្យ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​សរសើរ​បំផុត​របស់​អ្នកៈ មនុស្ស (ទំព័រ​១៣២‑១៥៤)
  8. សប្ដាហ៍​ទី​៨ គុណភាព​ដែល​អត់​មិន​បាន​នៃ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ ទស្សនៈវិស័យ (ទំព័រ​១៥៥‑១៧៥)
  9. សប្ដាហ៍​ទី​៩ ស្លាក​តម្លៃ​នៃ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ វិន័យ​ផ្ទាល់ខ្លួន (ទំព័រ​១៧៦‑១៩៧)
  10. សប្ដាហ៍​ទី​១០ មេរៀន​សំខាន់​បំផុត​នៃ​ភាព​ជា​អ្នកដឹកនាំៈ ការ​អភិវឌ្ឍ​បុគ្គលិក (ទំព័រ​១៩៨‑២១៩)

 

«« Older Posts |




















Get free blog up and running in minutes with Blogsome
Theme designed by Helga Cleve