Chouk Khmer

September 13, 2009

បិណ្ឌ​ទី​៧​នៅ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន

ជារៀងរាល់​ឆ្នាំ កន្លែង​ធ្វើការ​របស់​ខ្ញុំ (គំរោង​អេកូសន) តែងតែ​ស្រាក់​ថវិកា​គ្នា​ធ្វើ​ចង្ហាន់​ទៅ​ដាក់​បិណ្ឌ​មួយ​ថ្ងៃ​ក្នុង​ចំណោម​១៥​ថ្ងៃ​នៃ​ពិធី​កាន់បិណ្ឌ​ប្រពៃណី​ជាតិ ។ ឆ្នាំ​នេះ​យើង​បាន​ចូលរួម​កាន់​បិណ្ឌ​ទី​៧ (ថ្ងៃ​ទី​១១ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០០៩) ​នៅ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិ​បង្កោង សង្កាត់​អំពិល ចម្ងាយ​ប្រមាណ​២០​គម ខាងកើត​ក្រុង​សៀមរាប ។

ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៦​ក្នុង​ទិសដៅ​ពី​សៀមរាប​ឆ្ពោះទៅ​កាន់​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដល់​គីឡូម៉ែត្រ​​ទី​១២​ រួច​បត់​ឆ្វេង​តាម​ផ្លូវ​ក្រាល​ក្រួស​ក្រហម​ទៅ​កាន់​តំបន់​រដ្ឋបាល​ក្រុង​ថ្មី​ប្រហែល​៨​គម​ទៀត យើង​នឹង​ដល់​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ស្ថិត​នៅ​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ ។ វត្ត​នេះ​ បើ​សង្កេត​មើល​ទៅ​ឃើញ​ថា​មាន​ភាព​អត្តខាត់ គ្រប​ដណ្ដប់​ដោយ​ព្រៃរបោះ​ដោយ​ភាគ​ច្រើន ពុំ​ទាន់​មាន​ព្រះវិហារ (ទើប​តែ​ផ្ដួចផ្ដើម​សាងសង់) និង​មាន​សាលាឆាន់​ថ្មី​មួយ​សង់​​ពី​ថ្ម​ ។ វត្ត​នេះ​មាន​ព្រះសង្ឃ​គង់​ចាំ​ព្រះវស្សា​ប្រមាណ​១៥​អង្គ ។

តាម​ការ​រៀបរាប់​របស់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ម្នាក់ ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ត្រូវ​បាន​កសាង​ដំបូង​នៅ​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ទី​៧០ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ដោយ​សង្គ្រាម និង​ទើប​តែ​ចាប់​ផ្ដើម​កសាង​ឡើង​វិញ​នៅ​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ទី​៩០​នេះ ។ ឆ្លើយ​តប​នឹង​ចង្ងល់​របស់​ខ្ញុំ​អំពី​ប្រវត្តិ​ឈ្មោះ​នៃ​ទីតាំង​វត្ត​នេះ លោក​អ៊ំ​បាន​រៀបរាប់​ថា កាល​ដើម​ឡើយ​ទី​នេះ​គឺ​ជា​ព្រៃ​ខ្លា​ដំរី ពុំ​មាន​មនុស្ស​រស់​នៅ​ទេ ។ ក្រោយ​មក​ មាន​ជនជាតិ​ចិន​ចូល​មក​រស់​នៅ​ កាប់​ឆ្ការ​ព្រៃ​ដាំ​បន្លែ​រែក​យក​ទៅ​លក់​នៅ​ភូមិ​ក្បែរខាង ។ គេ​អាច​នៅ​មើល​ឃើញ​ទីដី​ទួល​ដែល​ពីមុន​ជា​សួន​បន្លែ​របស់​ជនជាតិ​ចិន​ទាំងនោះ ។ សម័យ​ថ្ងៃ​មួយ​មាន​ចិន​ម្នាក់​ត្រូវ​ខ្លា​ខាំ​ហែក​ស៊ី​យ៉ាង​សាហាវ​នៅ​កណ្ដាល​ផ្លូវ​ ពេល​កំពុង​រែក​បន្លែ​ទៅ​លក់ ។ គេ​រក​មិន​ឃើញ​ចំណែក​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​ដងខ្លួន​របស់​គាត់​ឡើយ លើកលែង​តែ​ក្បាល​របស់​គាត់​​ប៉ុណ្ណោះ ។ អ្នកភូមិ​ក៏​នាំ​គ្នា​យក​ក្បាល​របស់​ចិន​ម្នាក់​នោះ​ទៅ​តម្កល់​ទុក​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​មួយ ហើយ​ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក គេ​ក៏​ហៅ​ទីកន្លែង​​នោះ​តៗ​រៀង​គ្នា​មក​ថា «បន្ទាយក្បាលចិន» (ប្រហែល​ធ្លាប់​បម្រើ​ជា​បន្ទាយ​ទាហាន​ផង​មើល​ទៅ) ។

ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ស្ថិត​នៅ​ខាងត្បូង​សាលាឆាន់​ថ្មី ដែល​បច្ចុប្បន្ន​រលំ​បាក់​បែក​អស់​ហើយ បន្សល់​ទុក​ត្រឹម​តែ​ខឿន​ពី​ថ្ម​បាយក្រៀម​កម្ពស់​ប្រហែល​១,៥​ម ។ តាម​ការ​សង្កេត​ ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន​ប្រហែល​ជា​ត្រូវ​បាន​គេ​សង់​ផ្ទាល់​ដី និង​មាន​កំពែង​ថ្ម​បាយក្រៀម​មួយ​ព័ទ្ធ​ពីក្រៅ ហើយ​ក្រោយ​មក បន្ទាប់ពី​ប្រាសាទ​រលំ​បាក់បែក​ គេ​ចាក់លុប​បំពេញ​ដី​ដោយ​យក​កំពែង​ព័ទ្ធ​ពីក្រៅ​ធ្វើ​ជា​ជញ្ជាំង និង​សង់​ខ្ទម (បូជនីយដ្ឋាន) ​តម្កល់​ពុទ្ធបដិមា​ពី​លើ​ដូច​ឃើញ​មាន​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ។ មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ប៉ាន់ស្មាន​ដូច​នេះ ព្រោះ​ខ្ញុំ​រក​ពុំ​ឃើញ​បំណែក​ប្រាសាទ​បាក់បែក​រាយប៉ាយ​នៅ​ទីនោះ​ឡើយ ក្រៅ​ពី​សសរ​ពេជ្រ​ធ្វើពី​ថ្មភក់​នៅ​កំពែង​ខាងកើត បំណែក​ទ្វារ​តួប្រាសាទ និង​បំណែក​ថ្មភក់​មាន​ស្នាម​ដាប់​ជា​រង្វង់មូល​ប៉ុន្មាន​ដុំ​ប៉ុណ្ណោះ ។ ប៉ុន្តែ​ប្រសិនបើ​យើង​ពិនិត្យ​មើល​ខឿន​ប្រាសាទ​លលៃ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​បារាយណ៍​ឥន្ទ្រតាដាក ដែល​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន​នេះ​អាច​ឲ្យ​ជឿ​បាន​ថា ខឿន​ខ្ពស់​នេះ​គឺ​ត្រូវ​បាន​គេ​លើក​ពូន​តាំង​ពីពេល​កសាង​ប្រាសាទ​មកម៉្លេះ ។ ទោះជាយ៉ាងណា ខ្ញុំ​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន​ស្ថិត​ក្នុង​ពោះ​បារាយណ៍​ឥន្ទ្រតាដាក​ដូច​លលៃ​ដែរ​ឬ​យ៉ាងណា​ទេ ។ ខ្ញុំ​នឹង​ខំស្វែង​រក​ឯកសារ​បញ្ជាក់​នៅ​ពេល​ខាងមុខ​ទៀត (ប្រសិនបើ​ប្រិយមិត្ត​ដឹង​រឿង​នេះ​ច្បាស់​ សូម​ជួយ​បញ្ជាក់​ផង) ។

ប្លង់​ផែនទី​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន

ប្លង់​ផែនទី​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន

ទិដ្ឋភាព​ព្រៃរបោះ​នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន

ទិដ្ឋភាព​ព្រៃរបោះ​នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន

ទិដ្ឋភាព​មួយ​ជ្រុង​នៃ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន ខាងលិច​សាលាឆាន់​ថ្មី

ទិដ្ឋភាព​មួយ​ជ្រុង​នៃ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន ខាងលិច​សាលាឆាន់​ថ្មី

ទិដ្ឋភាព​មួយ​ជ្រុង​នៃ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន ខាងជើង​សាលាឆាន់​ថ្មី

ទិដ្ឋភាព​មួយ​ជ្រុង​នៃ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន ខាងជើង​សាលាឆាន់​ថ្មី

គ្រឹះវិហារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​កំពុង​សាងសង់ មើល​ពី​សាលាឆាន់​ថ្មី

គ្រឹះវិហារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​កំពុង​សាងសង់ មើល​ពី​សាលាឆាន់​ថ្មី

គ្រឹះវិហារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​កំពុង​សាងសង់ មើល​ពី​ប្រាសាទ (ក្រុម​បុគ្គលិក​កន្លែង​ធ្វើការ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ស្រាក់​ថវិកា​គ្នា​បាន​ប្រមាណ ១០០​ដុល្លា​អាមេរិក ចូលរួម​ចំណែក​កសាង​ព្រះវិហារ​ថ្មី​នេះ​ផងដែរ)

គ្រឹះវិហារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​កំពុង​សាងសង់ មើល​ពី​ប្រាសាទ (ក្រុម​បុគ្គលិក​កន្លែង​ធ្វើការ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ស្រាក់​ថវិកា​គ្នា​បាន​ប្រមាណ ១០០​ដុល្លា​អាមេរិក ចូលរួម​ចំណែក​កសាង​ព្រះវិហារ​ថ្មី​នេះ​ផងដែរ)

ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន មើល​ពី​ខាងកើត

ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន មើល​ពី​ខាងកើត

ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន មើល​ពី​ខាងជើង

ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន មើល​ពី​ខាងជើង

ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ជ្រុង​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងកើត ។ ដោយសារ​ដុំ​ថ្ម​បាយក្រៀម​បន្តុប​ពី​លើ​មាន​រាង​ត្រីកោណ​ដូច​នៅ​កំពែង​ ប្រាសាទ​ដទៃ​ទៀត ដែល​ជា​មូលហេតុ​ធ្វើ​យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​ថា ខឿន​ខ្ពស់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ចាក់​បំពេញ​ដី​លុប​លើ​ប្រាសាទ​ បាក់បែក ដោយ​យក​កំពែង​ប្រាសាទ​ធ្វើ​ជា​ជញ្ជាំង

ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ជ្រុង​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងកើត ។ ដោយសារ​ដុំ​ថ្ម​បាយក្រៀម​បន្តុប​ពី​លើ​មាន​រាង​ត្រីកោណ​ដូច​នៅ​កំពែង​ប្រាសាទ​ដទៃ​ទៀត ដែល​ជា​មូលហេតុ​ធ្វើ​យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​ថា ខឿន​ខ្ពស់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ចាក់​បំពេញ​ដី​លុប​លើ​ប្រាសាទ​បាក់បែក ដោយ​យក​កំពែង​ប្រាសាទ​ធ្វើ​ជា​ជញ្ជាំង

ខឿន​ប្រាសាទ​លលៃ​នៅ​ក្នុង​ពោះ​បារាយណ៍​ឥន្ទ្រតាដាក

ខឿន​ប្រាសាទ​លលៃ​នៅ​ក្នុង​ពោះ​បារាយណ៍​ឥន្ទ្រតាដាក

ជណ្ដើរ​ឡើង​ខឿន​ប្រាសាទ ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ខ្ទម​តម្កល់​ពុទ្ធបដិមា​ដែល​គេ​បាន​សង់​ពី​លើ​នៅ​សម័យ​ក្រោយ​មក

ជណ្ដើរ​ឡើង​ខឿន​ប្រាសាទ ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ខ្ទម​តម្កល់​ពុទ្ធបដិមា​ដែល​គេ​បាន​សង់​ពី​លើ​នៅ​សម័យ​ក្រោយ​មក

សំណល់​សសរពេជ្រ​នៅ​ជើង​ជណ្ដើរ​ឡើង​ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន

សំណល់​សសរពេជ្រ​នៅ​ជើង​ជណ្ដើរ​ឡើង​ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន

បំណែក​ថ្មភក់​ឃើញ​មាន​សល់​នៅ​លើ​ខឿន​ប្រាសាទ​ បន្ទាយក្បាលចិន ។ ដោយសារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ពុំ​ទាន់​មាន​ព្រះវិហារ ទីទួល​នេះ​បម្រើ​ជា​ព្រះវិហារ​បណ្ដោះអាសន្ន ។ គេឃើញ​មាន​ពំនូត​បាយបិណ្ឌ​នៅ​រាយប៉ាយ​ពាសពេញ

បំណែក​ថ្មភក់​ឃើញ​មាន​សល់​នៅ​លើ​ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ ដោយសារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ពុំ​ទាន់​មាន​ព្រះវិហារ ទីទួល​នេះ​បម្រើ​ជា​ព្រះវិហារ​បណ្ដោះអាសន្ន ។ គេឃើញ​មាន​ពំនូត​បាយបិណ្ឌ​នៅ​រាយប៉ាយ​ពាសពេញ

បំណែក​ថ្មភក់​ឃើញ​មាន​សល់​នៅ​លើ​ខឿន​ប្រាសាទ​ បន្ទាយក្បាលចិន ។ ដោយសារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ពុំ​ទាន់​មាន​ព្រះវិហារ ទីតាំង​ខឿន​ប្រាសាទ​នេះ​បម្រើ​ជា​ព្រះវិហារ​បណ្ដោះអាសន្ន ។ គេឃើញ​មាន​ពំនូត​បាយបិណ្ឌ​នៅ​រាយប៉ាយ​ពាសពេញ

បំណែក​ថ្មភក់​ឃើញ​មាន​សល់​នៅ​លើ​ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ ដោយសារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ពុំ​ទាន់​មាន​ព្រះវិហារ ទីតាំង​ខឿន​ប្រាសាទ​នេះ​បម្រើ​ជា​ព្រះវិហារ​បណ្ដោះអាសន្ន ។ គេឃើញ​មាន​ពំនូត​បាយបិណ្ឌ​នៅ​រាយប៉ាយ​ពាសពេញ

អាសនៈ​បាសី​នៅ​ភាគ​ខាងជើង​ឆៀង​ខាងកើត​នៃ​ខឿន​ប្រាសាទ ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ ដោយសារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ពុំ​ទាន់​ព្រះវិហារ ទីតាំង​នេះ​បម្រើ​ជា​ព្រះវិហារ​បណ្ដោះអាសន្ន ។ គេឃើញ​មាន​ពំនូត​បាយបិណ្ឌ​នៅ​រាយប៉ាយ​ពាសពេញ

អាសនៈ​បាសី​នៅ​ភាគ​ខាងជើង​ឆៀង​ខាងកើត​នៃ​ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ ដោយសារ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ពុំ​ទាន់​ព្រះវិហារ ទីតាំង​នេះ​បម្រើ​ជា​ព្រះវិហារ​បណ្ដោះអាសន្ន ។ គេឃើញ​មាន​ពំនូត​បាយបិណ្ឌ​នៅ​រាយប៉ាយ​ពាសពេញ

ពុទ្ធបដិមា​តម្កល់​ក្នុង​ខ្ទម​សង់​ពី​លើ​ខឿន​ប្រាសាទ ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ យើង​អាច​មើល​ឃើញ​បំណែក​ខ្លោងទ្វារ​ប្រាសាទ​នៅ​ពី​មុខ​ពុទ្ធបដិមា

ពុទ្ធបដិមា​តម្កល់​ក្នុង​ខ្ទម​សង់​ពី​លើ​ខឿន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ យើង​អាច​មើល​ឃើញ​បំណែក​ខ្លោងទ្វារ​ប្រាសាទ​នៅ​ពី​មុខ​ពុទ្ធបដិមា

បំណែក​ខ្លោង​ទ្វារ​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាល​ចិន

បំណែក​ខ្លោង​ទ្វារ​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាល​ចិន

សាលាឆាន់​ចាស់​នៅ​ទិសឥសាន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន

សាលាឆាន់​ចាស់​នៅ​ទិសឥសាន​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន

ស្រះ​ទឹក​នៅ​ខាងកើត​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ តាម​ការ​សង្កេត​ ស្រះ​ទឹក​នេះ​ប្រហែល​ជា​ត្រូវ​បាន​គេ​ជីក​នៅ​ពេល​ក្រោយ​មក​ គឺ​មិន​មែន​ដំណាល​គ្នា​នឹង​ពេល​កសាង​ប្រាសាទ​ទេ

ស្រះ​ទឹក​នៅ​ខាងកើត​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ តាម​ការ​សង្កេត​ ស្រះ​ទឹក​នេះ​ប្រហែល​ជា​ត្រូវ​បាន​គេ​ជីក​នៅ​ពេល​ក្រោយ​មក​ គឺ​មិន​មែន​ដំណាល​គ្នា​នឹង​ពេល​កសាង​ប្រាសាទ​ទេ

រូប​ចម្លាក់​មួយ​នេះ​តម្កល់​នៅ​សាលាឆាន់​ថ្មី ។ ខ្ញុំ​រក​ចម្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ចម្ងល់​របស់​ខ្ញុំ​មិន​ឃើញ​សោះ ។ ចាស់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​បាន​ត្រឹម​តែ​ពន្យល់​ថា គឺ​រូប​សំណាក​របស់​អ្នកសច្ចំ​ធុតង្គ​ធម្មតា​ប៉ុណ្ណោះ គ្មាន​អ្វី​ពិសេស​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​មិន​អស់​ចិត្ត​សោះ ព្រោះ​ខ្ញុំ​មើល​ឃើញ​រូប​នេះ​តុបតែង​របៀប​ជា​ស្ត្រី​ម្នាក់ ហើយ​ដំបង​កាន់​នៅ​ដៃ​ឆ្វេង គឺ​មិន​មែន​ជា​ដំបង​ធម្មតា​ឡើយ ពីព្រោះ​វា​មាន​រូបរាង​ដូចជា​លិង្គ

រូប​ចម្លាក់​មួយ​នេះ​តម្កល់​នៅ​សាលាឆាន់​ថ្មី ។ ខ្ញុំ​រក​ចម្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ចម្ងល់​របស់​ខ្ញុំ​មិន​ឃើញ​សោះ ។ ចាស់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​បាន​ត្រឹម​តែ​ពន្យល់​ថា គឺ​រូប​សំណាក​របស់​អ្នកសច្ចំ​ធុតង្គ​ធម្មតា​ប៉ុណ្ណោះ គ្មាន​អ្វី​ពិសេស​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​មិន​អស់​ចិត្ត​សោះ ព្រោះ​ខ្ញុំ​មើល​ឃើញ​រូប​នេះ​តុបតែង​របៀប​ជា​ស្ត្រី​ម្នាក់ ហើយ​ដំបង​កាន់​នៅ​ដៃ​ឆ្វេង គឺ​មិន​មែន​ជា​ដំបង​ធម្មតា​ឡើយ ពីព្រោះ​វា​មាន​រូបរាង​ដូចជា​លិង្គ

រូប​សំណាក​នៅ​ខ្ទម​អ្នកតា​ពី​មុខ​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ រូប​ទាំង​នេះ​សុទ្ធ​តែ​មាន​រចនាបថ​របៀប​ចិនៗ

រូប​សំណាក​នៅ​ខ្ទម​អ្នកតា​ពី​មុខ​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន ។ រូប​ទាំង​នេះ​សុទ្ធ​តែ​មាន​រចនាបថ​របៀប​ចិនៗ

រូប​សំណាក​នៅ​ខ្ទម​អ្នកតា​ខាងកើត​សាលាឆាន់​ថ្មី ។ រូប​ខាងមុខ​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយ​បំបាក់​ក ។ ឱ! អ្នកតា​ដ៏​មាន​ឫទ្ធ​ជាទី​គោរព​របស់​មនុស្ស​ភាគច្រើន ក៏​នៅ​តែ​មាន​អ្នក​មិន​ខ្លាច​ហ៊ាន​វាយ​បំបាក់​ក​ដែរ​ហ្ន៎!

រូប​សំណាក​នៅ​ខ្ទម​អ្នកតា​ខាងកើត​សាលាឆាន់​ថ្មី ។ រូប​ខាងមុខ​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយ​បំបាក់​ក ។ ឱ! អ្នកតា​ដ៏​មាន​ឫទ្ធ​ជាទី​គោរព​របស់​មនុស្ស​ភាគច្រើន ក៏​នៅ​តែ​មាន​អ្នក​មិន​ខ្លាច​ហ៊ាន​វាយ​បំបាក់​ក​ដែរ​ហ្ន៎!

ទិដ្ឋភាព​កាន់​បិណ្ឌ​វេន​ទី​៧​នៅ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន ។ នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ឃើញ​ថា​មិន​សូវ​មាន​ពុទ្ធបរិស័ទ​មក​អ៊ូអរ​ប៉ុន្មាន​ទេ

ទិដ្ឋភាព​កាន់​បិណ្ឌ​វេន​ទី​៧​នៅ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន ។ នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ឃើញ​ថា​មិន​សូវ​មាន​ពុទ្ធបរិស័ទ​មក​អ៊ូអរ​ប៉ុន្មាន​ទេ

ព្រះសង្ឃ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ក្នុង​ឱកាស​សូត្រ​ធម៌​​ឆាន់​ត្រង់​នៅ​ថ្ងៃ​កាន់បិណ្ឌ​ទី​៧

ព្រះសង្ឃ​វត្ត​បន្ទាយក្បាលចិន​ក្នុង​ឱកាស​សូត្រ​ធម៌​​ឆាន់​ត្រង់​នៅ​ថ្ងៃ​កាន់បិណ្ឌ​ទី​៧

ចាន​បាយ​រាប់​បាត្រ​​របស់​ខ្ញុំ

ចាន​បាយ​រាប់​បាត្រ​​របស់​ខ្ញុំ

ទិដ្ឋភាព​រាប់​បាត្រ​ដោយ​បុគ្គលិក​កន្លែង​ធ្វើការ​របស់​ខ្ញុំ

ទិដ្ឋភាព​រាប់​បាត្រ​ដោយ​បុគ្គលិក​កន្លែង​ធ្វើការ​របស់​ខ្ញុំ

ទិដ្ឋភាព​រាប់​បាត្រ​ដោយ​បុគ្គលិក​កន្លែង​ធ្វើការ​របស់​ខ្ញុំ

ទិដ្ឋភាព​រាប់​បាត្រ​ដោយ​បុគ្គលិក​កន្លែង​ធ្វើការ​របស់​ខ្ញុំ

ទិដ្ឋភាព​រៀបចំ​វង់​បាយ​សាមគ្គី​បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​ ពិធីកាន់​បិណ្ឌ​រួច ។ បាយ​សាមគ្គី​ត្រូវ​បាន​រៀប​ចំ​នៅ​ក្រោម​ម្លប់​ស្វាយ​ពី​មុខ​ប្រាសាទ​ បន្ទាយក្បាលចិន

ទិដ្ឋភាព​រៀបចំ​វង់​បាយ​សាមគ្គី​បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​ពិធីកាន់​បិណ្ឌ​រួច ។ បាយ​សាមគ្គី​ត្រូវ​បាន​រៀប​ចំ​នៅ​ក្រោម​ម្លប់​ស្វាយ​ពី​មុខ​ប្រាសាទ​បន្ទាយក្បាលចិន

ជារួម ក្រៅ​ពី​ជួបជុំ​មិត្ត​រួម​ការងារ​ប្រារព្ធ​ពិធីបុណ្យ​តាម​គន្លង​ប្រពៃណី ការ​និយាយ​ចំអែ​ចំអន់​សប្បាយ​រីករាយ ខ្ញុំ​មាន​ឱកាស​បាន​ស្គាល់​ទីតាំង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​ថ្មី​ទៀត ដែល​ពីមុន​មក​មិន​ដែល​ទាំង​ឮ​ឈ្មោះ​ «បន្ទាយក្បាលចិន» នេះ​ផង ។

សូម​ជូន​កុសល​ផល​បុណ្យ​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​ពី​ការ​កាន់​បិណ្ឌ​វេន​ទី​៧​នេះ ដល់​បងប្អូន​ជន​រួម​ជាតិ​នៅ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​នៃ​ភពផែនដី ។ សូម​អនុមោទនា !

 

August 27, 2009

ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​មាន​រូបចម្លាក់​ចម្រុះ​ស្ដែង​ពី​កិច្ចការ​សក្ការៈ​រហូត​ដល់​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​រាស្ដ្រ

ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​កសាង​ចុង​សតវត្ស​ទី​១២​ និង​ដើម​សតវត្ស​ទី​១៣​ ស្ថិត​នៅ​ឃុំ​បន្ទាយឆ្មារ​ ស្រុក​ថ្មពួក​ខេត្ដ​បន្ទាយមានជ័យ​ គេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ នៅ​លើ​ជញ្ជាំង​ ឬ​របង​ខាងក្នុង​ទី​១​ ឬ​ខាងក្រៅ​បន្ទាប់​ពី​រោងទង​ គឺ​គ្មាន​ផ្ទាំង​ថ្ម​មួយ​ដុំ​ណា​ដែល​គ្មាន​ចម្លាក់​នោះ​ទេ ។​

ក្រុម​អ្នកប្រាជ្ញ​អ្នក​ជំនាញការ​ សាស្ដ្រាចារ្យ​ និង​វាគ្មិន​អន្ដរជាតិ​ និង​ជាតិ​សំខាន់ៗ​ដែល​បាន​ទៅ​ពិនិត្យ​ និង​វាយតម្លៃ​ផ្ទាល់​ដល់​ប្រាសាទ​នេះ​កាលពីដើម​សប្ដាហ៍​ទី​២​នៃ​ខែសីហា​ ឆ្នាំ​២០០៩​កន្លង​មក​ បង្ហាញ​ការ​ចាប់អារម្មណ៍​ថា​ គ្រាន់តែ​លើ​ជញ្ជាំង​ ឬ​ថែវ​ ឬ​របង​ទី​១​ក្នុង​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​គឺ​មាន​រូបចម្លាក់​ចម្រុះ​យ៉ាង​សន្ធឹកសន្ធាប់​ដែល​ពណ៌នា​តាំងពី​ទេវរូប​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា​ មាន​រូប​ព្រះព្រហ្ម​ ព្រះ​នារាយណ៍​ ឬ​ព្រះ​វិស្ណុ​ ​និង​ព្រះ​សិវៈ​ ​ឬ​ព្រះ​ឥសូរ​ និង​តួអង្គ​សំខាន់​ទៀត​នៃ​សាសនា​នេះ ។ ហើយ​ចម្លាក់​សំខាន់​ជាងគេ​គឺ​រូប​អវតា​លោកេស្វរៈ​ព្រះហស្ថ​៣២​ជា​ពោធិសត្វ​នៃ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​អម​ដោយ​ចម្លាក់​រូប​អវតា​ព្រះហស្ថ​១៦​ដែល​សល់​តែ​១​រូប​ ត្បិត​រូបចម្លាក់​ដូច​គ្នា​នៅ​ជ្រុង​ត្រូវ​ជន​ទុច្ចរិត​គាស់​យក​បាត់ ។ គឺ​សល់​តែ​រូបថត​អនុស្សាវរីយ៍​ប៉ុណ្ណោះ ។

គេ​ក៏​រក​ឃើញ​រូប​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ​ដ៏​ខ្លាំងពូកែ​ល្បីល្បាញ​កំពូល​នៃ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរ ​ទ្រង់​ពស្ដ្រា​ជា​ព្រះរាជវាំង​បំពេញ​រាជកិច្ច​ ​ឬ​ផ្ដល់​សវនាការ​ដល់​មន្ដ្រី​រាស្ដ្រ​ និង​ភ្ញៀវ​បរទេស​ទ្រង់​ប្រដាប់​ព្រះ​កាយ​ដោយ​ពស្ដ្រា​ទ័ព​ និង​អាវុធ ។

រូបចម្លាក់​បង្ហាញ​ពី​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ទ្រង់មាន​ព្រះបាទ​ព្រះហស្ថ​មាន​ព្រះ​កាយ​ និង​ព្រះ​កម្លាំង​ពលំ​មាំមួន​ណាស់ ។ មាន​រូបចម្លាក់​និយាយ​ពី​ចម្បាំង​នៃ​កងទ័ព​ដំរី​ ​ទ័ព​ជើងទឹក​ (ទូក) ។ មាន​រូបចម្លាក់​បង្ហាញ​ពី​ទ័ព​ក្បត់​ ឬ​ទ័ព​បច្ចាមិត្ដ​ដែល​មេទ័ព​ចាប់​បាន​រួច​កាត់​ក្បាល​មក​ជូន​មេទ័ព​ ឬ​ថ្វាយ​ស្ដេច​ជា​ភ័ស្ដុតាង ។ មាន​រូបចម្លាក់​ផ្កា​ភ្ញី​សក្ការៈ​ ​ផ្កា​ភ្ញី​ និង​រុក្ខជាតិ​ព្រៃ​ ​រុក្ខជាតិ​ឱសថ​ ​និង​ដំណាំ​ផ្សេងៗ ។​ ​មាន​បង្ហាញ​ពី​ការ​អភិរក្ស​សត្វព្រៃ​ និង​ព្រៃឈើ ។

គេ​រក​ឃើញ​ផង​ដែរ​នូវ​ចម្លាក់​រូប​សត្វ​ម្រឹគីម្រឹគា​ ​សត្វ​ស្លាប​ ​សត្វ​ល្មូន​ ​មច្ឆជាតិ​ ដែល​ជា​សត្វព្រៃ​រហូត​ដល់​សត្វស្រុក​ ​មាន​សត្វពាហនៈ​ ​សត្វ​ចិញ្ចឹម​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ ​ឬ​ធ្វើ​ម្ហូប​រហូត​ដល់​សត្វ​ចិញ្ចឹម​កម្សាន្ដ​ក្នុងផ្ទះ ។

ពួក​ទេសចរ​ និង​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​រក​ឃើញ​រូបចម្លាក់​នៃ​មនុស្ស​ចូល​ចិត្ដ​ពាក់​យ័ន្ដ​គាថា​ ​ពាក់​សង្វារ​ និង​ការ​តុបតែង​ខ្លួន​ផ្សេងៗ​ទៀត ។​ ​មាន​រូបចម្លាក់​ស្ដីពី​ការ​សង្គ្រោះ​មនុស្ស​ដោយ​សែង​នឹង​អង្រឹង​ ​ឬ​ជិះ​រទេះគោ ។

ទាក់ទិន​ដល់​ជីវភាព​ប្រជាជន​ គេ​រក​ឃើញ​រូបចម្លាក់​ស្ដីពី​ការ​ប្រកប​របរ​ត្បាញ​ ​របរ​កសិកម្ម​ ​ការ​គាំពារ​មាតា​ និង​ទារក​ ​ការ​សម្រាលកូន​ កីឡា​ប្រជល់​មាន់​ ​កីឡា​ចំបាប់​ដ៏​ខ្លាំងពូកែ​ (ស្រដៀង​កីឡា​ចំបាប់​សូម៉ូ​របស់​ជប៉ុន) ។

បន្ថែម​លើ​នោះ​ គេ​រក​ឃើញ​ពី​ចម្លាក់​ទាក់ទិន​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ប្រាសាទ​នេះ​ និង​ការ​ច្បាំង​រវាង​ទ័ព​នៃ​មេទ័ព​ស្រីឥន្ទ្រកុមារ​ ព្រះរាជបុត្រ​ឆ្នើម​ និង​សំណព្វ​ព្រះ​ទ័យ​នៃ​ព្រះ​នាង​ជ័យទេវី​ និង​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ ​និង​មេទ័ព​ជំនិត​ដែល​ច្បាំង​តទល់​នឹង​សត្វ​រាហ៊ូ​ ​ឬ​យក្ស​មុខ​ក្រវេមក្រវាម​ (តំណាង​ជន​អាក្រក់​ ឬ​ជន​បះបោរ​នៃ​សម័យ​មហានគរ) ។ រូប​នោះ​គេ​ឃើញ​គោ​អូស​រទេះ​ត្រូវ​សត្វ​ចម្លែក​ដ៏​ធំ​មួយ​ ​ឬ​ខ្លះ​ហៅ​ថា​រាហ៊ូ​លេប​ចូល​អស់​មួយ​កំណាត់​ខ្លួន​ទៅ​ហើយ ។​ ​ឯកសារ​ស្រាវជ្រាវ​ដែល​រស្មីកម្ពុជា​មាន​ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ជា​និមិត្ដ​នៃ​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​រវាង​ព្រះរាជបុត្រ​ជា​មេទ័ព​ និង​សេនា​តទល់​នឹង​សត្រូវ​គឺ​រវាង​កងទ័ព​មហានគរ​ ​កម្ចាត់​ពួក​ក្បត់​បះបោរ​ទៅ​លពបុរី​ (នៅ​ប្រទេស​សៀម​បច្ចុប្បន្ន) ឬ​រវាង​ទ័ព​មហានគរ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ទ័ព​ក្បត់​នៅ​នគរ​ចម្ប៉ា​កាល​នគរ​នោះ​ជា​ចំណុះ​ខ្មែរ ។

ពោល​គឺ​នៅ​ជញ្ជាំង​ ​ឬ​ថែវ​ ​ឬ​របង​ទី​១​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​ និង​ទីកន្លែង​ដទៃ​ទៀត​ពាសពេញ​ប្រាសាទ​ ​មាន​រូបចម្លាក់​ក្នុង​អត្ថន័យ​ អត្ថរូប​ និង​អត្ថរស​សម្បូរ​បែប​ណាស់ ៕

ដកស្រង់​ពី​សារព័ត៌មាន​រស្មី​កម្ពុជា

រូបចម្លាក់​រាហ៊ូ​លេប​គោ​ចូល​ជា​និមិត្ដរូប​សភាវៈ​អាក្រក់​ ​និង​ល្អ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៃ​ប្រវត្ដិ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ

រូបចម្លាក់​រាហ៊ូ​លេប​គោ​ចូល​ជា​និមិត្ដរូប​សភាវៈ​អាក្រក់​ ​និង​ល្អ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៃ​ប្រវត្ដិ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ

 

June 25, 2009

ភស្តុតាង​ថ្មី​បញ្ជាក់​ពី​ចំណាស់​នៃ​​រាជធានី​ភ្នំពេញ

ក្រោយ​ការ​លុកលុយ​ទន្ទ្រាន​មិន​ឈប់​ឈរ​ពី​សំណាក់​កងទ័ព​សៀម

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៤៣១​ទីក្រុង​សៀមរាប​អង្គរ​ត្រូវ​បាន​បោះបង់​ចោល​ក្រោយ​ពី​ការ​លុកលុយ​ទន្ទ្រាន​មិន​ឈប់​ឈរ​ពី​សំណាក់​កងទ័ព​សៀម​ ហើយ​ព្រះរាជា​ខ្មែរ​ព្រះបាទ​ចៅ​ពញាយ៉ាត​ចាប់ពី​ឆ្នាំ​១៤៣៤​បាន​សាងសង់​ព្រះ​រាជធានី​ថ្មី​មួយទៀត​គឺ​ “រាជធានី​ភ្នំពេញ”​ បច្ចុប្បន្ន ។

វឌ្ឍនភាព​នៃ​ទីក្រុង ឬ​បុរី​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​គេ​ភ្លេច​គិត​ថា​ ភូមិភាគ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​មុន​សតវត្សរ៍​ទី​១៥​មិន​មែន​ជា​តំបន់​ស្វយ័ត​ទេ ក៏​ប៉ុន្ដែ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ចក្រភព​ចេនឡា​ អង្គរ​ និង​ក្រោយ​អង្គរ ។

ដោយសារ​ភាព​រីក​ចម្រើន​រុងរឿង​ថ្កើងថ្កាន​លូតលាស់​នៃ​ភូមិភាគ​នេះ​ (រាជធានី​ភ្នំពេញ) លោក​បណ្ឌិត​សាស្ដ្រាចារ្យ​បុរាណវិទ្យា​ឯកទេស​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា​ តាម​រយៈ​វិស័យ​ស្ថាបត្យកម្ម​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​នៅ​វត្ដ​ជើងឯក​ ឧស្សាហកម្ម​កុលាលភាជន៍​ (គ្រឿង​ស្មូន​ដី​ដុត) និង​ផ្លូវ​គមនាគមន៍​ទាំង​ទឹក​ និង​គោក​ខ្វាត់ខ្វែង​ជាដើម​នោះ គឺ​គួរ​ឱ្យ​ខ្មែរ​យើង​មាន​មោទនៈ​ជាទី​បំផុត ។ លោក​បណ្ឌិត​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា​ដោយសារ​កត្ដា​សង្គ្រាម​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​មិន​ឈប់​ឈរ​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​មុខមាត់​នៃ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​នេះ​បាន​ប្រែប្រួល​មិន​ឈប់​ឈរ​មួយ​ភាគ​ធំ​ ស្លាកស្នាម​វប្បធម៌​បុរាណ​ត្រូវ​បាន​លុប​បំបាត់​ ឬ​ត្រូវ​គេ​បំភ្លេច​ចោល ។ លោក​បណ្ឌិត​គិត​ថា កត្ដា​អវិជ្ជមាន​ធំ​មួយទៀត​គឺ​មក​ពី​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ឱ្យ​ស៊ី​ជម្រៅ​ណាមួយ​ទាក់ទិន​ទៅ​នឹង​អតីតភាព​នៃ​រាជធានី​នេះ​នៅឡើយ ។

ក្រោយ​ពី​ការ​រក​ឃើញ​នូវ​បុរាណដ្ឋាន​មួយ​ចំនួន​ ដោយ​ឡែក​ឡ​ដុត​ចាន ឆ្នាំង​បុរាណ​នា​សម័យ​អង្គរ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ពី​ខាង​ត្បូង​វត្ដ​ជើងឯក​ ភូមិ​ជើងឯក​ សង្កាត់​ជើងឯក ខណ្ឌ​ដង្កោ​ រាជធានី​ភ្នំពេញ បុរាណ​វិទូ​យើង​យល់​ឃើញ​ថា​ ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ដ៏​យូរលង់​នៃ​ទឹកដី​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ក៏​បាន​លេចធ្លោ​ឡើង​គួរ​ឱ្យ​មោទនភាព​ជាទី​បំផុត​សម្រាប់​ខ្មែរ​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ទូទៅ ។

បញ្ហា​ចម្បង​ដែល​កំពុង​តែ​ចោទ​ឡើង​នា​ពេល​សព្វថ្ងៃ​គឺ​ស្លាកស្នាម​មរតក​សម្បត្ដិ​វប្បធម៌​បុរាណ​ខ្មែរ​ទាំងនោះ​ថ្វី​ត្បិត​តែ​មាន​ចំនួន​តិចតួច​ក្ដី​បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​តំបន់​សៀមរាប​អង្គរ ក៏​ប៉ុន្ដែ​វា​ត្រូវការ​ទាមទារ​នូវ​ការ​ថែរក្សា​អភិរក្ស​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់ ។

តាម​រយៈ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នា​ពេល​ថ្មីៗ​កន្លង​មក​ បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ បាន​លើក​ឡើង​អំពី​កេរដំណែល​សម័យ​បុរាណ​បាន​បន្សល់​ទុក​ថា​ ការ​ដែល​គេ​ចាត់​ទុក​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជា​តំបន់​ស គ្មាន​វប្បធម៌​នោះ គឺជា​ការ​ខុសឆ្គង​មួយ ហើយ​តម្រូវ​ឱ្យ​មានការ​កែតម្រូវ​ឡើង​វិញ​សម​ស្រប ។ ដូច្នេះ​របកគំហើញ​ថ្មី​នេះ​វា​បាន​ពង្រីក​ការ​ចេះ​ដឹង​ថ្មី​ស្ដី​អំពី​ប្រវត្ដិ​នៃ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ។

ដូច​ពោល​ខាងលើ​ស្ថានីយ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ដទៃៗ​ទៀត ឡ​ដុត​បុរាណ​ទាំងនោះ​របស់​ខ្មែរ​យើង​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន ដោយ​ការ​ជីក​គាស់​ឈូស​ឆាយ​សម្រាប់​កាន់កាប់​ដីធ្លី​នៅ​ជើងឯក​វា​ជា​ហេតុ​នាំ​ឱ្យ​បំផ្លាញ​ចោល​អ្វីៗ​ដែល​ជា​អត្ដសញ្ញាណ​ជាតិ​ខ្មែរ​ដោយសារ​បំបាត់​ឫស​កែវ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ ។ ដើម្បី​បញ្ឈប់​ការ​រំលោភ​ដីធ្លី​ឬ​ការ​រាវ​រុករក​វត្ថុ​បុរាណ​យក​ទៅ​លក់ដូរ​នៅ​តាម​ទីផ្សារ​សេរី​នានា​ដូចដែល​បាន​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់​ការពារ​បេតិកភណ្ឌ​របស់​ក្រសួង​វប្បធម៌​ និង​វិចិត្រសិល្បៈ​នោះ រាល់​ការ​បំផ្លាញ​ជួញដូរ​វត្ថុ​បុរាណ​ដែល​កំពុង​បន្ដ​យ៉ាង​សកម្ម​ត្រូវ​ហាម​ឃាត់​ជា​បន្ទាន់ ។

លោក​ មីសែល ត្រាណេ ជឿ​ថា​វត្ថុ​បុរាណ​មួយ​ចំនួន​ធំ​ដូច​ជា​កុលាលភាជន៍​សម័យ​បុរេប្រវត្ដិសាស្ដ្រ និង​សម័យ​បុរេអង្គរ ព្រមទាំង​អង្គរ​ដែល​គេ​ជួញដូរ​នៅ​ទីផ្សារ​ទួលទំពូង​មក​ពី​ខេត្ដ​សៀមរាប តែ​ក្រោយ​ពី​ការ​ស៊ើបអង្កេត​យ៉ាង​ល្អិតល្អន់​លោក​ក៏​ដឹង​ថា​មក​ពី​ស្ថានីយ​មួយ​ចំនួន​ក្បែរ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​តែ​ម្ដង ហើយ​ក្នុង​ចំណោម​ស្ថានីយ​ទាំងនោះ​ពិតជា​មាន​បុរាណ​ដ្ឋាន​វត្ដ​ជើងឯក​យ៉ាង​ប្រាកដ ។ ពីព្រោះ​ចង់​ឬ​មិន​ចង់ ឡ​ដុត​កុលាលភាជន៍​បុរាណ​ទាំងនោះ​មាន​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំធេង​សម្បើម​ណាស់ ហើយ​បើ​តាម​ការ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​របស់​លោក​មីសែល ត្រាណេ បរិវេណ​ឡ​ទាំងនោះ​អាច​មាន​ទំហំ​ដល់​៨​ទៅ​១០​ហិកតា​ឯណោះ​យ៉ាងតិច ។

តាំងពី​សម័យ​បុរេ​អង្គរ​មក​ម្ល៉េះ​តំបន់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ដែល​មាន​ទន្លេ​៤​មុខ​ជា​សរសៃ​ឈាម​សេដ្ឋកិច្ច ពីព្រោះ​ថា​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ​ទីតាំង​នេះ​នៅ​តែ​រក្សា​បាន​អត្ថិភាព​ដើម​របស់​ខ្លួន​គឺ​ជា​កំពង់ផែ​ដឹក​ជញ្ជូន​ និង​ផ្ទុក​ឥវ៉ាន់​យ៉ាង​សំខាន់​បំផុត​សម្រាប់​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាតិ​ និង​អន្ដរជាតិ​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​តំបន់​ឆ្លងកាត់ ។ ទាក់ទិន​នឹង​កំពង់ផែ​ខាងលើ​លោក​សាស្ដ្រាចារ្យ​បាន​រំលឹក​ថា ​ការ​ដែល​ព្រះបាទ​អង្គឌួង​ (១៨៤០-១៨៥៦) បាន​បន្ដ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ជាតិ​តាម​រយៈ​ការ​ស្ដារ​កំពង់ផែ​ទាំង​សមុទ្រ ដូច​ជា​កំពង់ផែ​កំពត ទាំង​ទន្លេសាប​ដូច​ជា​កំពង់ហ្លួង​នៅ​ភ្នំពេញ​ឡើង​ក៏​ស្ថិត​ក្នុង​មូលហេតុ​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ​ដែរ ៕

(ដកស្រង់​ពី​សារព័ត៌មាន​រស្មីកម្ពុជា ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០០៩)

កុលាលភាជន៍​គ្រប់​ប្រភេទ​ទាំងនេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សារមន្ទីរ​របស់​លោក​បណ្ឌិត មីសែល ត្រាណេ

កុលាលភាជន៍​គ្រប់​ប្រភេទ​ទាំងនេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សារមន្ទីរ​របស់​លោក​បណ្ឌិត មីសែល ត្រាណេ

 អត្ថបទ​ពាក់ព័ន្ធៈ

រាជធានី​ភ្នំពេញ​បែរមុខ​ទៅ​ចំណុច​ប្រសព្វ​ទន្លេ​ចតុមុខ​មាន​អាយុ​៥៧៥​ឆ្នាំ

សំណល់​ប្រាសាទ​បុរេអង្គរ​នៅ​វត្ត​ជើងឯក

 

June 23, 2009

ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ អតីត​ទីក្រុង​ជ័យស្រី

គោបុរៈ​ទី​១​ទិស​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

គោបុរៈ​ទី​១​ទិស​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ប្រាសាទ​វង់​ធំ​ក្នុង​ទឹក​ដី​នៃ​ខេត្ដ​សៀមរាប​ មាន​ចម្ងាយ​៣​គម ពី​ប្រាសាទ​បាយ័ន និង​១,៥​គម ពី​ទ្វារ​ដីឆ្នាំង​(ទ្វារ​អង្គរធំ​ទិស​ខាង​ជើង) ។ ឈ្មោះ​នៃ​ប្រាសាទ​នេះ​មាន​ន័យ​ថា​ ​“ដាវ” ។ តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​គេ​យល់​ថា​ ​កាលពី​អតីតកាល​សំណង់​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ គឺ​ជា​កន្លែង​ដាក់​គ្រឿង​សឹក​សង្គ្រាម ។​ ​ដូច្នេះ​ព្រះ​ខ័ន​ជា​ឈ្មោះ​សម័យ​ទំនើប​នៅ​រក្សា​ឈ្មោះ​ទីក្រុង​ពី​បុរាណ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា “ជ័យស្រី”​ មាន​ន័យ​ថា​“ព្រះខ័ន”​ និង​មាន​ន័យ​ម្យ៉ាងទៀត​ថា​ ​“ម្លូ” ។

ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​កសាង​ឡើង​ដោយ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ នៅ​ចុង​សតវត្សរ៍​ទី​១២​ ​ក្នុង​គ.ស​១១៩១​ ​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ចំពោះ​លទ្ធិ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​មហាយាន ។ ព្រះអង្គ​បាន​កសាង​ព្រះ​បរម​រូប​ព្រះបាទ​ធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន​ទី​២​ជា​ព្រះ​វរបិតា ជា​ទេវរាជ​តំណាង​ព្រះ​ពោធិសត្វ​លោកេស្វរៈ ដូចគ្នា​នឹង​ប្រាសាទ​តាព្រហ្ម ដែល​ព្រះអង្គ​បាន​កសាង​ព្រះ​បរម​រូប​ព្រះ​វរមាតា ជ័យរាជ​ចូឌាមណី ជា​ទេវរាជ​តំណាង​ព្រះនាង​ប្រាជ្ញាបារមីតា ។

ប្លង់​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ប្លង់​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ប្លង់​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​មាន​រាង​៤​ជ្រុង​ទ្រវែង​ បណ្ដោយ​៨០០​ម៉ែត្រ​ ​និង​ទទឹង​៧០០​ម៉ែត្រ ដែល​មាន​ស្រះបោក្ខរណី (គូទឹក) ​ទ័ព​ជុំវិញ​ ​ស្ថិត​នៅ​លើ​ផ្ទៃដី​ចំនួន​៥៦​ហិកតា ។ ប្រាសាទ​នេះ​មាន​កំពែង​​បួន​ជាន់ មាន​គោបុរៈ​ចូល​ប្រាសាទ​តាម​ទិស​ទាំង​បួន ប្រកប​ដោយ​បង្កាន់​ដៃ​អសុរ និង​ទេពតា​ទាញ​ព្រ័ត្រ (តំណាង​ឲ្យ​ការ​កូរ​សមុទ្រ​ទឹកដោះ) និង​មាន​បង្គោល​សីមា​ពីរ​ជួរ​អម​ផ្លូវ​ចូល​ផង ។ គោបុរៈ​នៃ​កំពែង​ខាងក្រៅ​ទាំងអស់ សុទ្ធ​តែ​មាន​ទ្វារ​បី ទ្វារ​មួយៗ​មាន​កំពូល​ខ្ពស់​ប្រដាប់​ដោយ​ត្របក​ផ្កា​ឈូក ។ នៅ​សង​ខាង​គោបុរៈ​ខាងក្រៅ​មាន​ចម្លាក់​គ្រុឌ​ជាន់​នាគ​ឆ្លាក់​ភ្ជាប់​នៅ​ជញ្ជាំង​កំពែង ។

តាម​ឯកសារ​ដើម​កំណើត​អង្គរ លោក​ម៉ារ​ ​បូ​ ​បាន​សរសេរ​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​មាន​ភិនភាគ​ និង​លំនាំ​ជា​ច្រើន​ដូច​ទៅ​នឹង​ប្រាសាទ​តាព្រហ្ម​ ​ដែល​សំណង់​ជា​ច្រើន​កសាង​ជាប់ៗ​គ្នា​ពី​មួយ​ទៅ​មួយ​នៅ​សល់​តែ​ចន្លោះ​តូចៗ​ប៉ុណ្ណោះ ។ លោក​ក៏​បាន​សរសេរ​ឱ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា​ ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ពុំ​មាន​ទម្រង់​មុខ​គុហារ (មុខ​បួន) ​ដូច​ប្រាសាទ​បាយ័ន​ កំផែង​ខាងក្រៅ​នៃ​ប្រាសាទ​តាព្រហ្ម​ ​បន្ទាយក្ដី​ ​តាសោម​ ​និង​អង្គរធំ​នោះ​ទេ​ ​ព្រោះ​ប្រាសាទ​នេះ​សាង​មុន​គេ​ ​ហើយ​ជា​ព្រះ​រាជនិវេសន៍​បណ្ដោះ​អាសន្ន​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​កំពុង​ស្ថាបនា​ទីក្រុង​អង្គរធំ​ឡើង​វិញ​ បន្ទាប់​ពី​រាជធានី​អង្គរ​រង​ការ​ខូចខាត​ដោយ​ពួក​ចាម​ចូល​លុក​លុយ​កាលពី​គ.ស​១១៧៧ ។

ផ្អែក​តាម​សិលាចារឹក​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​បាន​បង្ហាញ​ថា​ ​នៅ​ក្នុង​ទី​នៃ​ប្រាសាទ​នេះ​មាន​រូបសំណាក​ចំនួន​៥១៥​រូប​ ​មាន​មន្ទីរ​ព្យាបាល​រោគ​ចំនួន​១០២​ក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​ ​តែ​ពុំ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​សាង​នៅ​ត្រង់​ណា​ខ្លះ​ឡើយ​ ​ព្រមទាំង​មាន​គេហដ្ឋាន​មួយ​ជា​កន្លែង​ឈប់​សម្រាក ។​ ​ចំណែក​កម្មករ​ និង​អ្នកបម្រើ​ក្នុង​ការ​កសាង​ប្រាសាទ​មាន​ចំនួន​៩៧.៨៤០​នាក់ ដែល​ក្នុង​ចំនួន​នេះ​មាន​ស្ដ្រី​របាំ​ចំនួន​១.០០០​នាក់​ផង​ដែរ ។​ ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​មាន​រៀបចំ​ពិធី​បុណ្យ​ទាន​ធំ​ចំនួន​១០​ដង​ ​ហើយ​ក្នុង​មួយ​ខែ​មាន​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ចំនួន​១០​ថ្ងៃ​ដែល​ជា​ថ្ងៃ​សម្ដែង​នូវ​ទឹក​ចិត្ដ​របស់​ខ្មែរ​ក្នុង​បុណ្យ​តាម​ប្រពៃណី​សាសនា​ ​និង​តាម​ពេល​សម្រាក​លំហែ ។

តាម​ឯកសារ​ផ្សេង​ទៀត​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​គឺ​ជា​មណ្ឌល​ពុទ្ធសាសនា​ដ៏​ធំ​មាន​ព្រះសង្ឃ​ប្រមាណ​១.០០០​អង្គ​គង់​នៅ​សំណាក់​ធម៌ និង​មាន​សាកលវិទ្យាល័យ​មួយ​កសាង​ដោយ​ព្រះនាង​ជ័យរាជទេវី ជា​មហេសី​ទី​១​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ។

ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ក៏​ដូចជា​ប្រាសាទ​ដទៃ​ទៀត​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ដែរ ចម្លាក់​ពុទ្ធរូប​ត្រូវ​ទទួល​រង​នូវ​ការ​ដាប់​បំផ្លាញ​ចោល ឬ​កែច្នៃ​ទៅ​ជា​រូប​ផ្សេងៗ ដូចជា ឥសី លិង្គ ឬ​ផ្កា ​ជាដើម នៅ​ក្នុង​រាជ្យ​របស់​ក្សត្រ​​បន្ត​ក្រោយ​មក​ទៀត (ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៨ ឥន្ទ្រជ័យវរ្ម័ន និង​ជ័យវរ្ម័ន​បរមឥស្វរៈ) ដែល​បាន​ប្ដូរ​ផ្លាស់​ទៅ​កាន់​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា​វិញ និង​បាន​បណ្ដោយ​ឲ្យ​មាន​ប្រតិកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​ពុទ្ធសាសនា ។

សំណង់​មន្ទីរ​មាន​សរសរ​មូលៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

សំណង់​មន្ទីរ​មាន​សរសរ​មូលៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

មាន​ចំណុច​ពិសេស​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ចំនួន​២​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ខុស​ប្លែក​ពី​ប្រាសាទ​នានា​ដទៃ​ទៀត ។ ទី​១ គឺ​សំណង់​មន្ទីរ​ពីរ​ជាន់​នៅ​ក្បែរ​គោបុរៈ​ខាងកើត​នៃ​កំពែង​ទី​២ (រាប់​ពី​ខាង​ក្រៅ​ទី​១) ។ សំណង់​មន្ទីរ​​នេះ​មាន​សរសរ​មូលៗ មាន​លក្ខណៈ​ដូចគ្នា​ទៅ​នឹង​សំណង់​បុរាណ​នៃ​អរិយធម៌​ធំៗ​នៅ​តំបន់​សមុទ្ទ​មេឌីទែរ៉ានេ​ដែរ ។ ទី​២​ គឺ​ចេតិយ​ស្តូប​ថ្ម​នៅ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​កណ្ដាល ។ បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​ប្រវត្ដិវិទូ​ខ្លះ​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ ​ចេតិយ​ស្តូប​នេះ​គឺ​ជា​ការ​កសាង​នៅ​សម័យ​ក្រោយ​អង្គរ​ តាម​លំនាំ​នៃ​សិល្បៈ​សៀម​នៅ​ខេត្ដ​សុខោទ័យ ។​ ព្រោះ​ចេតិយ​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​ទៅ​នឹង​ចេតិយ​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​សៀម​បច្ចុប្បន្ន​ក្នុង​អំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី​១៥-១៦​នៃ​គ្រិស្ដ​សករាជ ។ ។​ ​ឯ​អ្នក​ប្រវត្ដិវិទូ​ខ្លះ​ទៀត​បាន​អះអាង​ថា​ ​ស្ដូប​ថ្ម​នេះ​កសាង​ឡើង​តាម​លំនាំ​នៃ​ឥទ្ធិពល​ប្រទេស​ស្រីលង្កា ​ព្រោះ​ចេតិយ​ថ្ម​នេះ​ជា​សិល្បៈ​របស់​ខ្មែរ​ដែល​គ្រាន់​តែ​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ប្រទេស​ស្រីលង្កា ។

ចេតិយ​ស្តូប​ថ្ម​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចេតិយ​ស្តូប​ថ្ម​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

មាន​សម្មតិកម្ម​មួយ​ចំនួន​លើក​ឡើង​ដើម្បី​គាំទ្រ​មតិ​ដែល​ថា​ ស្តូប​ខាងលើ​នេះ​ជា​សិល្បៈ​ដែល​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ស្រីលង្កា ។​ ​ទី​១​ មាត់​ច្រក​ទ្វារ​ចូល​ទៅ​កាន់​ព្រះ​ស្ដូប​មាន​ទំហំ​តូច​ ​ចេតិយ​មាន​កម្ពស់​ខ្ពស់​ជាង​ប្រអប់​ទ្វារ​ក្នុង​ប្រាសាទ ។​ ​កត្ដា​នេះ​ហើយ​ដែល​បញ្ជាក់​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ ​ស្ដូប​នេះ​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នឹង​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ ​គឺ​ធ្វើ​មុន​គ្រោង​ទ្វារ​ និង​ជញ្ជាំង ។​ តាម​វិធីសាស្ដ្រ​សាងសង់​ពី​ប្រពៃណី​ គឺ​ការ​សាងសង់​បល្ល័ង្ក​តម្កល់​ទេវរូប​ ​ឬ​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​គេ​មិន​ធ្វើ​ក្រោយ​បន្ទាប់​ពី​អគារ​នៃ​ប្រាសាទ​សង់​រួច​នោះ​ទេ ។​ ​បើ​តាម​ការ​សន្និដ្ឋាន​ថា​ ​ស្ដូប​ត្រូវ​នាំ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​នៅ​ក្រោយ​ពេល​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​បាន​កសាង​រួច​នោះ​ គឺ​ជា​ការ​ខុស​ឆ្គង ។​ ​ទី​២​ ​បើ​តាម​ទំព័រ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​អង្គរ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ ​គឺ​ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​តមិន្ទ​ ​បាន​យាង​ទៅ​កោះ​ស្រីលង្កា​ដើម្បី​មូលហេតុ​សាសនា ។​ ​បើ​យោង​តាម​ឯកសារ​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ខ្មែរ​និង​ស្រីលង្កា​ ​មាន​ចំណង​ជាមួយ​គ្នា​ពុំ​អាច​ផ្ដាច់​ចេញ​បាន​ឡើយ​នា​សម័យ​បុរាណ ។​ កត្ដា​នេះ​ហើយ​អាច​បញ្ជាក់​អំពី​ឥទ្ធិពល​នៃ​សិល្បៈ​បែប​ពុទ្ធសាសនា​និយម​ថេរវាទ​ ​(ស្រីលង្កា) មក​លើ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ។​ ​ទី​៣​ តាម​បរិបទ​នយោបាយ​ក្នុង​សម័យ​នោះ​ពុំ​អាច​ឱ្យ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ស្ថាបនា​ព្រះ​ចេតិយ​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​តាម​លំនាំ​សិល្បៈ​សៀម​ដែល​ជា​គូបដិបក្ខ​វិវាទ​ក្រោយ​ពី​សង្គ្រាម​ស៊ី​សាច់​ហុត​ឈាម​ដែល​ផ្សែង​មិន​ទាន់​រលត់​នៅ​ឡើយ​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ក្នុង​ព្រឹត្ដិការណ៍​ដែល​បន្ទាប់​ពី​កងទ័ព​សៀម​បាន​រុករាន​ដុត​បំផ្លាញ​ទីក្រុង​អង្គរ​ឱ្យ​ខ្ទេចខ្ទាំ​រួច​ហើយ​នោះ​ឡើយ ។​ ​ដូច្នេះ ​ការ​សន្និដ្ឋាន​ជា​រួម​ថា​ ​ភាព​ស្រដៀង​គ្នា​រវាង​ចេតិយ​សៀម​ ​និង​ខ្មែរ​ ពុំ​មែន​មាន​ន័យ​ថា​ ខ្មែរ​ចម្លង​ពី​សៀម​ ​ឬ​សៀម​ចម្លង​ពី​ខ្មែរ​ឡើយ​ ហើយ​ប្រភព​ចេតិយ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​មាន​លំនាំ​ចេញ​មក​ពី​ប្រទេស​ស្រីលង្កា​ទើប​ជា​ «ការ​ត្រឹមត្រូវ» ៕

(យោង​ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា សៀវភៅ​មគ្គុទេសក៍ និង​សារព័ត៌មាន​ក្នុង​ស្រុក)

ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ពីទិស​ខាងកើត មើល​ពី​គោបុរៈ​ទី​១

ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ពីទិស​ខាងកើត មើល​ពី​គោបុរៈ​ទី​១

បង្គោល​សីមា​អម​ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ពី​ទិស​ខាងកើត

បង្គោល​សីមា​អម​ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ពី​ទិស​ខាងកើត

ចម្លាក់​ពុទ្ធរូប​នៅ​បង្គោល​សីមា​អម​ផ្លូវ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ពី​ទិស​ខាង​កើត ត្រូវ​បាន​គេ​ដាប់​បំផ្លាញ​ចោល​អស់ លើក​លែង​តែ​ពុទ្ធរូប​មួយ​អង្គ​នេះ​គត់​ដែល​នៅ​សល់​មក​ទល់​បច្ចុប្បន្ន

ចម្លាក់​ពុទ្ធរូប​នៅ​បង្គោល​សីមា​អម​ផ្លូវ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ពី​ទិស​ខាង​កើត ត្រូវ​បាន​គេ​ដាប់​បំផ្លាញ​ចោល​អស់ លើក​លែង​តែ​ពុទ្ធរូប​មួយ​អង្គ​នេះ​គត់​ដែល​នៅ​សល់​មក​ទល់​បច្ចុប្បន្ន

ចម្លាក់​គ្រុឌ​ជាន់​នាគ​នៅ​សង​ខាង​គោបុរៈ​នៃ​កំពែង​ទី​១​ខាង​ក្រៅ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​គ្រុឌ​ជាន់​នាគ​នៅ​សង​ខាង​គោបុរៈ​នៃ​កំពែង​ទី​១​ខាង​ក្រៅ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ធម្មមន្ទីរ​នៅ​មុខ​គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​កើត​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន ។ នៅ​ទី​នេះ​មាន​តម្កល់​រូប​ចម្លាក់​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ប្រាជ្ញាបារមិតា​លុត​ ជង្គង់ (បច្ចុប្បន្ន​រក្សា​ទុក​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ភ្នំពេញ) ដែល​តាម​លោក S. Karpelès ប្រហែល​ជា​រូប​តំណាង​ឲ្យ​ព្រះនាង​ជ័យរាជទេវី មហេសី​ទី​១​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ដែល​បាន​កសាង​សាកលវិទ្យាល័យ​មួយ​នៅ​ទី​នេះ និង​ដែល​បាន​សោយ​ទីវង្គត​ទាំង​វ័យ​ក្មេង ដោយសារ​ការ​ព្រួយ​ចិត្ត ការ​នឹក​ស្វាមី​ដែល​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​សឹក និង​ដោយសារ​ការ​គោរព​បូជា​ព្រះធម៌​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​ដើម្បី​បន់​ស្រន់​ឲ្យ​ ស្វាមី​បាន​ទទួល​ជ័យជំនះ

ធម្មមន្ទីរ​នៅ​មុខ​គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​កើត​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន ។ នៅ​ទី​នេះ​មាន​តម្កល់​រូប​ចម្លាក់​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ប្រាជ្ញាបារមិតា​លុត​ជង្គង់ (បច្ចុប្បន្ន​រក្សា​ទុក​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ភ្នំពេញ) ដែល​តាម​លោកស្រី S. Karpelès ប្រហែល​ជា​រូប​តំណាង​ឲ្យ​ព្រះនាង​ជ័យរាជទេវី មហេសី​ទី​១​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ដែល​បាន​កសាង​សាកលវិទ្យាល័យ​មួយ​នៅ​ទី​នេះ និង​ដែល​បាន​សោយ​ទីវង្គត​ទាំង​វ័យ​ក្មេង ដោយសារ​ការ​ព្រួយ​ចិត្ត ការ​នឹក​ស្វាមី​ដែល​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​សឹក និង​ដោយសារ​ការ​គោរព​បូជា​ព្រះធម៌​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​ដើម្បី​បន់​ស្រន់​ឲ្យ​ស្វាមី​បាន​ទទួល​ជ័យជំនះ

គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​កើត មើល​ពី​មុខ

គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​កើត មើល​ពី​មុខ

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ដែល​មាន​ដើម​ស្ពង់​ដុះ​គ្រប​ពី​លើ

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​ដែល​មាន​ដើម​ស្ពង់​ដុះ​គ្រប​ពី​លើ

គំហើញ​ដើម​ស្ពង់​ដុះ​គ្រប​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​តាម​រយៈ​ដំបូល​ធ្លុះ

គំហើញ​ដើម​ស្ពង់​ដុះ​គ្រប​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​តាម​រយៈ​ដំបូល​ធ្លុះ

ជញ្ជាំង​កំពែង​ទី​៣​ពី​ថ្ម​បាយក្រៀម​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ជញ្ជាំង​កំពែង​ទី​៣​ពី​ថ្ម​បាយក្រៀម​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​កំពែង​ទី​៤

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​កំពែង​ទី​៤

សំណង់​មន្ទីរ​មាន​សរសរ​មូលៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន មើល​ពី​ទិស​ខាង​លិច

សំណង់​មន្ទីរ​មាន​សរសរ​មូលៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន មើល​ពី​ទិស​ខាង​លិច

សំណង់​មន្ទីរ​មាន​សរសរ​មូលៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន មើល​ពី​ទិស​និរតី

សំណង់​មន្ទីរ​មាន​សរសរ​មូលៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន មើល​ពី​ទិស​និរតី

សំណង់​មន្ទីរ​មាន​សរសរ​មូលៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន មើល​ពី​ទិស​ខាង​ត្បូង

សំណង់​មន្ទីរ​មាន​សរសរ​មូលៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន មើល​ពី​ទិស​ខាង​ត្បូង

រូប​ចម្លាក់​តោ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

រូប​ចម្លាក់​តោ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ទ្វារបាល (ទេពតា) នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ទ្វារបាល (ទេពតា) នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ទ្វារបាល (អសុរ) នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ទ្វារបាល (អសុរ) នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចេតិយ​ស្តូប​ថ្ម​ស្ថិត​នៅ​ប្រាង្គ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចេតិយ​ស្តូប​ថ្ម​ស្ថិត​នៅ​ប្រាង្គ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

មើល​តាម​ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន​ និង​តាម​ឯកសារ ចេតិយ​ស្តូប​នេះ​ធ្លាប់​បាក់​បែក​ជា​បំណែក ហើយ​ក្រោយ​មក​ត្រូវ​បាន​គេ​តម្រៀប​ជួសជុល​ឡើង​វិញ

មើល​តាម​ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន​ និង​តាម​ឯកសារ ចេតិយ​ស្តូប​នេះ​ធ្លាប់​បាក់​បែក​ជា​បំណែក ហើយ​ក្រោយ​មក​ត្រូវ​បាន​គេ​តម្រៀប​ជួសជុល​ឡើង​វិញ

លិង្គ​ព្រះឥសូរ និង​យោនី​នាង​ឧមា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

លិង្គ​ព្រះឥសូរ និង​យោនី​នាង​ឧមា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ទិដ្ឋភាព​មួយ​នៃ​សំណង់​ជាប់ៗ​គ្នា​ពី​មួយ​ទៅ​មួយ​នៅ​សល់​តែ​ចន្លោះ​តូចៗ

ទិដ្ឋភាព​មួយ​នៃ​សំណង់​ជាប់ៗ​គ្នា​ពី​មួយ​ទៅ​មួយ​នៅ​សល់​តែ​ចន្លោះ​តូចៗ

ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​លើ​ខ្លោងទ្វារ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​ស្នាម​ព្រះពុទ្ធរូប​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាប់​បំផ្លាញ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នៃ​ការ​ប្រែប្ដូរ​សាសនា

ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​លើ​ខ្លោងទ្វារ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​ស្នាម​ព្រះពុទ្ធរូប​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាប់​បំផ្លាញ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នៃ​ការ​ប្រែប្ដូរ​សាសនា

ចម្លាក់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​លើ​សរសរ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​រូបចម្លាក់​ដែល​ពី​មុន​ប្រហែល​ជា​ពុទ្ធរូប ហើយ​បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​គេ​ដាប់​ច្នៃ​ទៅ​ជា​បែប​នេះ​វិញ

ចម្លាក់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​លើ​សរសរ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​រូបចម្លាក់​ដែល​ពី​មុន​ប្រហែល​ជា​ពុទ្ធរូប ហើយ​បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​គេ​ដាប់​ច្នៃ​ទៅ​ជា​បែប​នេះ​វិញ

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​លម្អ​ប្រាសាទ

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន និង​ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​លម្អ​ប្រាសាទ

ចម្លាក់​ព្រះឥសូរ​នៅ​លើ​សរសរ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ព្រះឥសូរ​នៅ​លើ​សរសរ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នៅ​លើ​សរសរ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នៅ​លើ​សរសរ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​ដែល​មាន​គ្រឿង​លម្អ​ផ្សេងៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​ដែល​មាន​គ្រឿង​លម្អ​ផ្សេងៗ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​មួយ​នេះ ស្ថិត​នៅ​ចំ​កន្លែង​ដែល​មាន​ទឹក​ជ្រាប​សើម ធ្វើ​ឲ្យ​ដុះ​ស្លែ​ប្រែ​ជា​ពណ៌​ខៀវ

ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​មួយ​នេះ ស្ថិត​នៅ​ចំ​កន្លែង​ដែល​មាន​ទឹក​ជ្រាប​សើម ធ្វើ​ឲ្យ​ដុះ​ស្លែ​ប្រែ​ជា​ពណ៌​ខៀវ

ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​មួយ​នេះ ស្ថិត​នៅ​ចំ​កន្លែង​ដែល​មាន​ទឹក​ជ្រាប​សើម ធ្វើ​ឲ្យ​ដុះ​ស្លែ​ប្រែ​ជា​ពណ៌​ខៀវ

ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​មួយ​នេះ ស្ថិត​នៅ​ចំ​កន្លែង​ដែល​មាន​ទឹក​ជ្រាប​សើម ធ្វើ​ឲ្យ​ដុះ​ស្លែ​ប្រែ​ជា​ពណ៌​ខៀវ

បំណែក​ផ្ដែរ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

បំណែក​ផ្ដែរ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​សកម្មភាព​ចាប់​ក្រពើ និង​អ្នក​ត្រូវ​ក្រពើ​ខាំ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​សកម្មភាព​ចាប់​ក្រពើ និង​អ្នក​ត្រូវ​ក្រពើ​ខាំ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​គ្រុឌ​បន្តុប​ពី​លើ​ក្បាល​នាគ (មើល​ពី​មុខ) ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​គ្រុឌ​បន្តុប​ពី​លើ​ក្បាល​នាគ (មើល​ពី​មុខ) ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​គ្រុឌ​បន្តុប​ពី​លើ​ក្បាល​នាគ (មើល​ពី​ក្រោយ) ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

ចម្លាក់​គ្រុឌ​បន្តុប​ពី​លើ​ក្បាល​នាគ (មើល​ពី​ក្រោយ) ​នៅ​ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន

 

June 7, 2009

ប្រាសាទ​បឹងមាលា ឬ បេងមាលា

នាគ​នៅ​អម​ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ពី​ទិស​ខាងត្បូង

នាគ​នៅ​អម​ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ពី​ទិស​ខាងត្បូង

ប្រាសាទ​បឹងមាលា (ឈ្មោះ​មាន​សរសេរ​ក្នុង​ឯកសារ​អរិយធម៌​ខ្មែរ) ឬ បេងមាលា (ឈ្មោះ​មាន​សរេសរ​នៅ​តាម​បង្គោល​គីឡូម៉ែត្រ​នៅ​តាម​ផ្លូវ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ប្រាសាទ) មាន​ន័យ​ថា “បឹងឈូក” ។ តាម​សៀវភៅ​អរិយធម៌​ខ្មែរ​របស់​សាស្ត្រាចារ្យ​ត្រឹង ងា បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា មុន​នឹង​កសាង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​ប្រកប​ដោយ​ប្លង់​ដ៏​ល្អ​វិចិត្រ ស្ថាបត្យករ​ខ្មែរ​បាន​សាកល្បង​សាង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ដែល​មាន​ប្លង់​ដូច​អង្គវត្ត​ដែរ ក៏ប៉ុន្តែ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​នេះ​សង់​នៅ​លើ​ដីរាប​ស្មើ ។

ខ្ញុំ​តែង​តែ​មាន​បំណង​ទៅ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ដោយ​ផ្ទាល់​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​ពី​ភាព​ដូចគ្នា​នៃ​ប្រាសាទ​នេះ​ទៅ​នឹង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត ។ ប៉ុន្តែ​ កម្រ​នឹង​មាន​ឱកាស​ណាស់​ព្រោះ​ប្រាសាទ​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ទីរួម​ខេត្ត​សៀមរាប​ពេក ។ លុះ​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០០៩ ខ្ញុំ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ជិះ​ម៉ូតូ​ប្រមាណ​ជាង​៧០​គីឡូម៉ែត្រ​ដើម្បី​ទៅ​កាន់​ទី​ប្រាសាទ ដោយ​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៦​ពី​សៀមរាប​ទៅ​ភ្នំពេញ និង​បត់​ឆ្វេង​តាម​ផ្លូវ​មួយ​នៅ​ជាប់​នឹង​ផ្សារ​ដំដែក ។

ផែនទី​ផ្លូវ​ទៅ​កាន់​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ផែនទី​ផ្លូវ​ទៅ​កាន់​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ប្លង់​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា (បែរ​មុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត)

ប្លង់​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា (បែរ​មុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត)

ប្លង់​នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត (បែរ​មុខ​ទៅ​ទិស​ខាង​លិច)

ប្លង់​នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត (បែរ​មុខ​ទៅ​ទិស​ខាង​លិច)

ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ត្រូវ​បាន​សាង់សង់​នៅ​លើ​ផ្ទៃដី​ប្រមាណ​១​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ (ទំហំ​ប្រាសាទ​ ១៨១​ x ១៥២​ ម៉ែត្រ) មាន​គូទឹក​ព័ទ្ធ​ជុំ​វិញ បច្ចុប្បន្ន គេ​អាច​ចូល​ទៅ​កាន់​តួ​ប្រាសាទ​តាម​ឃ្លោង​ទ្វារ​ទិសខាងត្បួង ។ នៅ​ពេល​ចូល​ទៅ​ដល់ ​ខ្ញុំ​មាន​ការ​ស្រងាក​ចិត្ត​ជា​ខ្លាំង​ដោយ​បាន​ឃើញ​ប្រាសាទ​ទាំង​មូល​រលំ​បាក់​បែក​អស់​ស្ទើរ​តែ​១០០​ភាគរយ និង​មាន​ដើម​ឈើ និង​វល្លិ៍​ដុះ​ពាសពេញ រក​មើល​រូបរាង និង​ទ្រង់ទ្រាយ​ពុំ​យល់ ខុស​ស្រឡះ​ពី​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​រំពឹង​ទុក ។ កុំ​តែ​បាន​ក្មេងៗ​នៅ​ទី​នោះ​នាំ​ចូល ឱន​ លូន តាម​ប្រហោង​ប្រគាបប្រគង​នៃ​ថ្មសិលា​បាក់​ធ្លាក់ ខ្ញុំ​ប្រាកដ​ជា​មិន​ហ៊ាន​ចូល​ឡើយ គឺ​ប្រហែល​បាន​ត្រឹមតែ​ដើរ​តាម​ស្ពាន​ឈើ​ដែល​គេ​សាង​ឡើង​ដើម្បី​ឲ្យ​ដើរ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។

ប្រាសាទ​បឹងមាលា ឬ បេងមាលា

តាម​ការ​ចុះ​ផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន​រស្មីកម្ពុជា​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​១៥ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០០៣ ប្រាសាទ​បឹងមាលា ឬ បេងមាលា​ដែល​ស្ថិតនៅ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​៤០​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ព្រះរាជធានី​សៀមរាប​អង្គរ គឺ​ទី​នោះ​ហើយ​ដែល​ជា​លំនៅ​ស្ថាន​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​របស់​ព្រះបាទ​សុរិយាវរ្ម័ន​ទី​២ នៅ​មុន​ពេល​ព្រះអង្គ​សោយទីវង្គត ។ ប្រាសាទ​នេះ​ឯង​ដែល​មាន​តម្កល់​មឈូស​មួយ ​បែរ​មុខ​ទៅ​ទិសខាងកើត ។

លោក ហ្សកសេដេស ដែល​ជា​ប្រវត្តិវិទូ​ជនជាតិ​បារាំង​ម្នាក់​ដ៏​ចំណាន​បាន​បង្ហាញ​ពី​ជីវចល​និយម​នៃ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ខ្មែរ​ជាច្រើន ។ ប៉ុន្តែ​រាល់​ស្នាដៃ​របស់​ប្រវត្តិវិទូ​នេះ បាន​សរសេរ​ជា​ភាសា​បារាំង​មាន​រយៈ​ពេល​៧០​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​ហើយ ។ ដោយសារ​អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជាជនជាតិ​បរទេស និង​សរេសេរ​ជា​ភាសា​បរទេស​អំពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បុរាណ​ខ្មែរ​ដូចនេះ​ហើយ​ដែល​នាំ​ដល់​ភាព​ស្រពេចស្រពិល​ចំពោះ​មហាជន​ខ្មែរ ។ ការ​ពន្យល់​បកស្រាយ​ពុំ​មែន​ជា​អក្សរសាស្ត្រ​ជាតិ​ខ្មែរ​នេះ​ហើយ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ប្រសាទ​ខ្មែរ​នៅ​តែ​បង្កប់​ភាព​អាថ៌កំបាំង​នៅ​ឡើយ ។

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៣៣​ លោក​ហ្សកសេដេស​បាន​បោះពុម្ព​លើក​ឡើង​នូវ​វត្ថុតាង​ជាច្រើន​ដែល​ក្នុង​នេះ​ការ​រក​ឃើញ​ក្ដារ​មឈូស​ថ្ម​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ។ តាមហេតុផល​ដ៏​ត្រឹមត្រូវ​នៃ​ការ​ស្រាវជា្រវ​យ៉ាងយូរ​ និង​ល្អិតល្អន់​ លោក​បាន​សន្និដ្ឋាន​ថា ដោយសារ​ការ​គោរពសក្ការៈ​បូជា​ដល់​បុព្វការីជន​ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​រូបភាព​ព្រះអាទិទេព​ ទើប​ជាមូលហេតុ​នៃ​ការ​សាងសង់​ប្រាសាទ​តូច‑ធំ​ជាច្រើន​នៅ​ក្នុង​អតីត​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ។

ទោះបី​ជា​មាន​លទ្ធផល​ល្អ​ក្នុង​ការ​សរសេរ​ដោយការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​អ្នកប្រាជ្ញ​ជនជាតិ​បារាំង​ខាងលើ​ក៏​ដោយ ក៏​មហាជន​ខ្មែរ​ជាច្រើន​នៅ​តែ​ពុំ​បាន​យល់​ដឹង​ទេ ។ ដោយហេតុ​ថា រាល់​អត្ថបទ​ស្រាវជ្រាវ​គឺ​ជា​ភាសា​បារាំង​ដែល​មិន​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មហាជន​ខ្មែរ​បាន​យល់​ដឹង​ពី​ប្រភព​ប្រាសាទ​ឲ្យ​បាន​ស៊ីជម្រៅ ។

ក្នុង​ន័យ​ខាងលើ​នេះ លោក​បណ្ឌិត​មីសែល​ ត្រាណេ អ្នកស្រាវជ្រាវ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា យើង​រម្លឹក​ការ​ជួប​ប្រទះ​ជាថ្មី​ឡើង​វិញ​នូវ​តួនាទី​សំខាន់​នៃ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ខ្មែរ ពិសេស​ប្រាសាទ​បេងមាលា ឬ​បឹង​មាលា ។

លោក​បណ្ឌិត​បាន​ឲ្យ​ដឹង​បន្ត​ថា តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បេងមាលា​ដែល​សាងសង់​ឡើង​ដោយ​ព្រះបាទ​សុរិយាវរ្ម័ន​ទី​២ បាន​រក​ឃើញ​មឈូស​ថ្ម​មួយ ។ ប្រាសាទ​នេះ​មាន​មុខ​បែរ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​ផ្លូវ​បំបែក​ទៅ​កាន់​រាជធានី​កោះកេរ និង​ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ ។

ការ​ប្រទះ​ឃើញ​មឈូស​ថ្ម​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បេងមាលា​នេះ​ និង​តាម​អត្ថន័យ​ចុង​ក្រោយ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ដឹង​ថា ប្រាសាទ​បេងមាលា​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​៤០​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​រាជធានី​អង្គរ ជា​លំនៅ​ស្ថាន​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​នៃ​ការ​ចូល​ទីវង្គត​របស់​ព្រះបាទ​សុរិយវរ្ម័ន​ទី​២ ។ ហេតុ​នេះ មឈូស​ថ្ម​នៅ​ប្រាសាទ​បេងមាលា គឺ​មឈូស​សម្រាប់​តម្កល់​ព្រះសព​ព្រះបាទ​សរិយាវរ្ម័ន​ទី​២ ៕

​រូប​ព្រះគោ​មួយ​កំណាត់​ខ្លួន​ខាង​លើ

រូបចម្លាក់​អណ្ដើក

ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ជិត​ដល់​ផ្លូវ​បំបែក​ទៅ​ប្រាសាទ​កោះកេរ ពេល​ក្រឡេក​ទៅ​ខាង​ឆ្វេង​ដៃ គេ​នឹង​ឃើញ​សំណល់​គ្រឹះ​ថ្មបាយក្រៀម ហើយ​នៅ​ពីមុខ​នោះ​មាន​រូប​ព្រះគោ​មួយ​កំណាត់​ខ្លួន​ខាង​លើ និង​នៅ​ក្នុង​ថ្លុក​ក្បែរ​នោះ មាន​បំណែក​ថ្ម​ភក់​២​ដុំ​ដែល​១​ដុំ​មាន​រូបចម្លាក់​អណ្ដើក

នាគ​នៅ​មុខ​ស្ពាន​ឆ្លង​គូទឹក​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ឬ​បេងមាលា ពី​ទិស​ខាងត្បូង

នាគ​នៅ​មុខ​ស្ពាន​ឆ្លង​គូទឹក​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ឬ​បេងមាលា ពី​ទិស​ខាងត្បូង

ស្ពាន​ឆ្លង​គូទឹក​ទិស​ខាងត្បូង មើល​ពី​ខាងជើង​​ឆៀង​ខាងលិច

ស្ពាន​ឆ្លង​គូទឹក​ទិស​ខាងត្បូង មើល​ពី​ខាងជើង​​ឆៀង​ខាងលិច

គូទឹក​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងលិច

គូទឹក​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងលិច

គូទឹក​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងកើត

គូទឹក​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងកើត

តោ​នៅ​ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ទិសខាងត្បូង ។ ធម្មតា តោ​មាន​១​គូ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​សល់​តែ​១​នេះ​ទេ

តោ​នៅ​ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ទិសខាងត្បូង ។ ធម្មតា តោ​មាន​១​គូ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​សល់​តែ​១​នេះ​ទេ

ផ្ទាំង​ព័ត៌មាន​នៅ​ភាគ​ខាងត្បូង​នេះ​មាន​បញ្ជាក់​ពី​ផែនទី និង​ផ្ទៃក្រឡា​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ទាំងមូល​ដែល​បាន​បោសសម្អាត​មីន ​រួចរាល់​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​ស៊ីម៉ាក់

ផ្ទាំង​ព័ត៌មាន​នៅ​ភាគ​ខាងត្បូង​នេះ​មាន​បញ្ជាក់​ពី​ផែនទី និង​ផ្ទៃក្រឡា​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ទាំងមូល​ដែល​បាន​បោសសម្អាត​មីន​រួចរាល់​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​ស៊ីម៉ាក់

នាគ​អម​សង​ខាងផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​នៅ​ទិស​ខាងត្បូង

នាគ​អម​សង​ខាងផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​នៅ​ទិស​ខាងត្បូង

នាគ​អម​សង​ខាងផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​នៅ​ទិស​ខាងត្បូង

នាគ​អម​សង​ខាងផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​នៅ​ទិស​ខាងត្បូង

ចម្លាក់​នាគ​មួយ​ចំនួន​បាន​បាក់​ធ្លាក់​ និង​កប់​ក្នុង​ដី​ជាយូរ​មក​ហើយ ទើប​តែ​ត្រូវ​បាន​គេ​គាស់​យក​មក​រៀប​បន្តុប​ឡើង​វិញ

ចម្លាក់​នាគ​មួយ​ចំនួន​បាន​បាក់​ធ្លាក់​ និង​កប់​ក្នុង​ដី​ជាយូរ​មក​ហើយ ទើប​តែ​ត្រូវ​បាន​គេ​គាស់​យក​មក​រៀប​បន្តុប​ឡើង​វិញ

កំណាត់​ខ្លួន​នាគ និង​កំណល់​ទ្រ​នាគ​ដែល​គេ​ទើប​តែ​គាល់​យក​ពី​ក្នុង​ដី​មក​វិញ

កំណាត់​ខ្លួន​នាគ និង​កំណល់​ទ្រ​នាគ​ដែល​គេ​ទើប​តែ​គាល់​យក​ពី​ក្នុង​ដី​មក​វិញ

គោបុរៈ​ខាងត្បូង​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

គោបុរៈ​ខាងត្បូង​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

គោបុរៈ​ខាង​ត្បូង​នេះ បាក់រលំ​ធ្លាក់​ថ្ម​បិទ​ផ្លូវ​ចេញ​ចូល ដែល​គេ​មិន​អាច​ប្រើ​សម្រាប់​ចូល​ប្រាសាទ​បាន​ទៀត​ទេ

គោបុរៈ​ខាង​ត្បូង​នេះ បាក់រលំ​ធ្លាក់​ថ្ម​បិទ​ផ្លូវ​ចេញ​ចូល ដែល​គេ​មិន​អាច​ប្រើ​សម្រាប់​ចូល​ប្រាសាទ​បាន​ទៀត​ទេ

គោបុរៈ​ខាងត្បូង​មើល​ពី​ទិសខាងជើង

គោបុរៈ​ខាងត្បូង​មើល​ពី​ទិសខាងជើង

រោងទង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ទិសខាងត្បូង ភាគ​ខាងកើត

រោងទង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ទិសខាងត្បូង ភាគ​ខាងកើត

ទ្វារ​ដំរី​ខាងត្បូង​ភាគ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា មើល​ពី​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងលិច

ប្រាង្គ​ស្ថិត​នៅ​ជ្រុង​ទិស​​ខាងត្បូង​ភាគ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា មើល​ពី​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងលិច

ជណ្ដើរ​ឈើ​នៅ​ទិសខាងត្បូង​ត្រូវ​គេ​សង់​ឡើង​ដើម​ចូល​ទស្សនា​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ជណ្ដើរ​ឈើ​នៅ​ទិសខាងត្បូង​ត្រូវ​គេ​សង់​ឡើង​ដើម​ចូល​ទស្សនា​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

បណ្ណាល័យ​ខាងកើត​ភាគ​ខាងត្បូង​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

បណ្ណាល័យ​ខាងកើត​ភាគ​ខាងត្បូង​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

រោងទង​ទី​២​បន្ទាប់​ពី​រោងទង​ជាប់​នឹង​គោបុរៈ​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

រោងទង​ទី​២​បន្ទាប់​ពី​រោងទង​ជាប់​នឹង​គោបុរៈ​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ចម្លាក់​នៅ​លើ​ផ្ដែរ និង​ហោជាង​នៅ​លើ​ទ្វារ​នៃ​រោងទង​ទី​២​ខាងកើត​ភាគ​ខាងលិច

ចម្លាក់​នៅ​លើ​ផ្ដែរ និង​ហោជាង​នៅ​លើ​ទ្វារ​នៃ​រោងទង​ទី​២​ខាងកើត​ភាគ​ខាងលិច

ទិដ្ឋភាព​ថ្ម​បាក់​រលំ​ធ្លាក់​បិទ​ផ្លូវ​ចេញ​ចូល​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ទិដ្ឋភាព​ថ្ម​បាក់​រលំ​ធ្លាក់​បិទ​ផ្លូវ​ចេញ​ចូល​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ទិដ្ឋភាព​ថ្ម​បាក់​រលំ​ធ្លាក់​បិទ​ផ្លូវ​ចេញ​ចូល​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ទិដ្ឋភាព​ថ្ម​បាក់​រលំ​ធ្លាក់​បិទ​ផ្លូវ​ចេញ​ចូល​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ឫស​ឈើ និង​វល្លិ៍​តោង​ព័ទ្ធ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ឫស​ឈើ និង​វល្លិ៍​តោង​ព័ទ្ធ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ជ្រុង​មួយ​នៃ​រោងទង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ជ្រុង​មួយ​នៃ​រោងទង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​គ្របដណ្ដប់​ដោយ​វល្លិ៍ និង​រុក្ខជាតិ​នានា

ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​គ្របដណ្ដប់​ដោយ​វល្លិ៍ និង​រុក្ខជាតិ​នានា

ផ្នែក​មួយ​ខាងក្នុង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ។ ប្រសិនបើ​គ្មាន​ជណ្ដើរ​ឈើ​ដូចនេះ​ទេ គេ​ពិបាក​នឹង​ដើរ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ណាស់ ព្រោះ​មាន​បំណែក​ថ្ម​រលំ​បាក់​បែក​នៅ​ពាសពេញ

ផ្នែក​មួយ​ខាងក្នុង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ។ ប្រសិនបើ​គ្មាន​ជណ្ដើរ​ឈើ​ដូចនេះ​ទេ គេ​ពិបាក​នឹង​ដើរ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ណាស់ ព្រោះ​មាន​បំណែក​ថ្ម​រលំ​បាក់​បែក​នៅ​ពាសពេញ

ប្រាង្គ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា មើល​ពី​ទិស​ខាងលិច ។ គេ​ពិបាក​នឹង​ពណ៌នា​ថា​ប្រាង្គ​នេះ​មាន​រូបរាង​ដូចម្ដេច​ណាស់ ឃើញ​តែ​ថ្ម​បាក់​រលំ​គរ​លើ​គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ

ប្រាង្គ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា មើល​ពី​ទិស​ខាងលិច ។ គេ​ពិបាក​នឹង​ពណ៌នា​ថា​ប្រាង្គ​នេះ​មាន​រូបរាង​ដូចម្ដេច​ណាស់ ឃើញ​តែ​ថ្ម​បាក់​រលំ​គរ​លើ​គ្នា​ប៉ុណ្ណោះ

ទិដ្ឋភាព​មួយ​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​ប្រាសាទ​ដោយ​រុក្ខជាតិ

ទិដ្ឋភាព​មួយ​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​ប្រាសាទ​ដោយ​រុក្ខជាតិ

សំណល់​គ្រឹះ (ប្រហែល​ជា​បណ្ណាល័យ) នៅ​ខាងកើត​មុខ​ប្រាង្គប្រាសាទ​កណ្ដាល

សំណល់​គ្រឹះ (ប្រហែល​ជា​បណ្ណាល័យ) នៅ​ខាងកើត​មុខ​ប្រាង្គប្រាសាទ​កណ្ដាល

ទ្វារ​បញ្ឆោត​មួយ​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ទ្វារ​បញ្ឆោត​មួយ​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ទ្វារ​បញ្ឆោត​មួយ​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ទ្វារ​បញ្ឆោត​មួយ​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ពី​ទិសខាងជើង មើល​ពី​គោបុរៈ​ខាងជើង

ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ពី​ទិសខាងជើង មើល​ពី​គោបុរៈ​ខាងជើង

គោបុរៈ​ខាងជើង​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា មើល​ពី​មុខ ។ ដូច​គោបុរៈ​ខាងត្បូង​ដែរ គេ​មិន​អាច​ចេញ​ចូល​បាន​ទេ ដោយសារ​ថ្ម​បាក់​ធ្លាក់​បិទ​ផ្លូវ​ជិត​អស់

គោបុរៈ​ខាងជើង​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា មើល​ពី​មុខ ។ ដូច​គោបុរៈ​ខាងត្បូង​ដែរ គេ​មិន​អាច​ចេញ​ចូល​បាន​ទេ ដោយសារ​ថ្ម​បាក់​ធ្លាក់​បិទ​ផ្លូវ​ជិត​អស់

បំណែក​ផ្ដែរ​នៅ​គោបុរៈ​ខាងជើង​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

បំណែក​ផ្ដែរ​នៅ​គោបុរៈ​ខាងជើង​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ទ្វារ​ដំរី​ខាង​ជើង​ភាគ​ខាង​លិច មើល​ពី​ខាងជើង​ភាគ​ខាងកើត

ទ្វារ​ដំរី​ខាង​ជើង​ភាគ​ខាង​លិច មើល​ពី​ខាងជើង​ភាគ​ខាងកើត

បណ្ណាល័យ​ខាងកើត​ភាគ​ខាងជើង​​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

បណ្ណាល័យ​ខាងកើត​ភាគ​ខាងជើង​​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

គោបុរៈ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា មើល​ពី​មុខ

គោបុរៈ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា មើល​ពី​មុខ

ផ្លូវ​ចូល​គោបុរៈ​ខាងកើត មើល​ពី​គោបុរៈ​ខាងកើត

ផ្លូវ​ចូល​គោបុរៈ​ខាងកើត មើល​ពី​គោបុរៈ​ខាងកើត

នាគ​នៅ​មុខ​គោបុរៈ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

នាគ​នៅ​មុខ​គោបុរៈ​ខាងកើត​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

គោបុរៈ​ខាងលិច​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ មើល​ពី​ខាងមុខ

គោបុរៈ​ខាងលិច​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ មើល​ពី​ខាងមុខ

ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ពី​ខាងលិច មើល​ពី​គោបុរៈ​ខាងលិច

ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​បឹងមាលា​ពី​ខាងលិច មើល​ពី​គោបុរៈ​ខាងលិច

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ។ អប្សរា​មួយ​នេះ​កប់​ខ្លួន​បាត់​ពាក់​កណ្ដាល​ពំនូក​ដី​ដុះ​ឡើង​ខ្ពស់​លុប​ពី​លើ

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ។ អប្សរា​មួយ​នេះ​កប់​ខ្លួន​បាត់​ពាក់​កណ្ដាល​ពំនូក​ដី​ដុះ​ឡើង​ខ្ពស់​លុប​ពី​លើ

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ប្លែក​ពី​អប្សរា​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ប្លែក​ពី​អប្សរា​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ប្លែក​ពី​អប្សរា​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ប្លែក​ពី​អប្សរា​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ប្លែក​ពី​អប្សរា​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ប្លែក​ពី​អប្សរា​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ដូច​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ដូច​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ដូច​នៅ​អង្គរវត្ត

រូប​ចម្លាក់​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា ដែល​មាន​ការ​តុបតែង​សក់​ដូច​នៅ​អង្គរវត្ត

ចម្លាក់​កូរ​សមុទ្ទ​ទឹកដោះ​នៅ​លើ​បំណែក​ផ្ដែរ​បាក់​ធ្លាក់​នៅ​មុខ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​កណ្ដាល

ចម្លាក់​កូរ​សមុទ្ទ​ទឹកដោះ​នៅ​លើ​បំណែក​ផ្ដែរ​បាក់​ធ្លាក់​នៅ​មុខ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​កណ្ដាល

ចម្លាក់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ចម្លាក់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ពិធី​បន់ស្រន់​របស់​អ្នក​មាន​ជំនឿ​នៅ​លើ​គំនរ​ថ្ម​បាក់រលំ​នៅ​ពីមុខ​ប្រាង្គប្រាសាទ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ពិធី​បន់ស្រន់​របស់​អ្នក​មាន​ជំនឿ​នៅ​លើ​គំនរ​ថ្ម​បាក់រលំ​នៅ​ពីមុខ​ប្រាង្គប្រាសាទ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ខ្ទម​អ្នកតា​នៅ​ទិស​ខាងត្បូង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

ខ្ទម​អ្នកតា​នៅ​ទិស​ខាងត្បូង​ប្រាសាទ​បឹងមាលា

 

May 20, 2009

កោះ​សំពៅមាស​នៅ​ខេត្ដពោធិ៍សាត់

 កោះ​សំពៅមាស​ ​មើល​ពី​ស្ពានថ្ម​ខាងត្បូង

កោះ​សំពៅមាស​ ​មើល​ពី​ស្ពានថ្ម​ខាងត្បូង

ដី​មួយ​ដុំ​ដែល​ដុះ​កណ្ដាល​ស្ទឹង​នៅ​ផ្នែក​ខាងកើត​ឆៀង​ខាងជើង​ដែល​មាន​សណ្ឋាន​ដី​ទទឹង​៥០​ម៉ែត្រ​ ​បណ្ដោយ​ជាង​២០០​ម៉ែត្រ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​ខេត្ដពោធិ៍សាត់​ឱ្យឈ្មោះ​ថា​ “កោះ​សំពៅមាស” ។

កោះ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ច្នៃប្រឌិត​ចាក់​បេតុង​ជុំវិញ​ ​ហើយ​នៅ​ផ្នែក​ខាងលើ​កោះ​បាន​ធ្វើ​សួនច្បារ​ដាំ​ដើមឈើ​ធ្វើ​ជា​រោង​វេទិកា​ដាក់​ដងក្ដោង​ ដងទង់​ជាតិ​ ហើយ​រចនា​ផ្នែក​ជុំវិញ​លាបថ្នាំ​ចម្រុះ​ពណ៌​ និង​ដាំ​បង្គោល​ភ្លើង​យ៉ាងច្រើន​ ដែល​មើលទៅ​ដូច​ជា​សំពៅ​ដ៏​ថ្មី​សន្លាង​កំពុង​បើក​កណ្ដាល​ស្ទឹង​បញ្ច្រាស​ទឹក​ហូរ​មក​ជាប់​នៅ​មុខ​សាលាខេត្ដ​ក្នុង​ទីប្រជុំជន​យ៉ាងដូច​នេះ​ដែរ ។

មន្ដ្រី​សាលាខេត្ដ​ពោធិ៍សាត់​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ ការ​ធ្វើ​កោះ​សំពៅមាស​ដោយ​រចនា​ដូច​សំពៅ​បេះបិទ​នោះ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ធ្វើ​ឡើង​ទន្ទឹម​គ្នា​ជាមួយនឹង​ស្ពាន​ថ្មី​មួយ​ដែល​ឆ្លង​ពី​ថ្នល់​ខាង​លិច​ទៅ​លើ​កោះ​សំពៅមាស​កាលពី​ដើមឆ្នាំ​២០០៨ ។ ដី​កោះ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ដូច​សំពៅ​នោះ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​សម្ពោធ​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ជា​ផ្លូវការ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១០​ ខែ​មករា​ ​ឆ្នាំ​២០០៩ ។

ស្ពានថ្ម​ចូល​ទៅ​កាន់​កោះ​សំពៅមាស

ស្ពានថ្ម​ចូល​ទៅ​កាន់​កោះ​សំពៅមាស

ប្រវត្ដិ​ខ្លះៗ​ទាក់ទង​នឹង​កោះ​សំពៅមាស

កោះ​សំពៅមាស​នេះ​មិន​មាន​ឯកសារ​ណា​ច្បាស់លាស់​ទេ​ គ្រាន់តែ​ឮ​គេ​តំណាល​តៗ​គ្នា​ពី​មនុស្ស​ជំនាន់​មួយ​ទៅ​ជំនាន់​មួយ ។ តាម​ចាស់ៗ​និយាយ​ថា​ មាន​សំពៅ​មួយ​ដែល​មក​ពី​ស្រុក​ចិន​បាន​ចូល​មក​ដឹក​ទំនិញ​នៅ​ម្ដុំ​ផ្សារ​ក្រោម​ខេត្ដពោធិ៍សាត់​នេះ​តែ​បាន​លិច​ ហើយដោយ​មិន​អាច​ស្រង់​វិញ​បាន ។​ ​ទឹក​ដែល​ហូរ​បាន​នាំ​ល្បាប់​ដី​មក​ព័ទ្ធ​ជុំ​ជិត​ទីនោះ​ហើយ​ក៏​បាន​ក្លាយទៅជា​កោះ ។ រឿង​នេះ​មិនដឹង​កើតឡើង​កាលពី​ប៉ុន្មាន​រយ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នោះ​ទេ ។ តែ​អ្នកខ្លះ​បាន​តំណាល​ថា​ កោះ​សំពៅមាស​នោះ​ ​គឺជា​កន្លែង​ដែល​នាង​ពេញ​ជា​បាវបម្រើ​លោក​ជំទាវ​ខាន់​ ​ខៀវ​ ​ប្រពន្ធ​លោក​ឧកញ៉ា​ឃ្លាំង​ ​មឿង​ ​បាន​ទៅ​លោតទឹក​សម្លាប់​ខ្លួន​តាម​ចៅហ្វាយ​ ​ហើយ​នឹង​កូន​ពីរ​នាក់​ទៀត​របស់​លោក​ឧកញ៉ា​មឿង ​ដែល​បាន​លោត​ចូល​ទៅ​ក្នុង​រណ្ដៅ​មួយ​ ​ដើម្បី​ទៅ​កេណ្ឌ​ទ័ព​ខ្មោច​មក​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​សត្រូវ​ដែល​កាល​ណោះ​មាន​ស្ដេច​អង្គ​ចន្ទរាជា​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយនឹង​សៀម ។ ប៉ុន្តែ បើ​តាម​សៀវភៅ​ “ព្រះស្ដេច​កន”​ របស់​លោកបណ្ឌិត រស់ ចន្ត្រាបុត្រ អ្នកម្នាង ខៀវ ជា​ស្នំ​ឯក​របស់​ព្រះអង្គ​ចន្ទរាជា ហើយ​នាង​ពេញ​ជាអ្នកបម្រើ​របស់​អ្នកម្នាង ។ រីឯ​​ចម្បាំង​កាលណោះ​ គឺ​រវាង​ព្រះអង្គ​ចន្ទរាជា និង​ឃុនហ្លួង​ព្រះស្ដេច​កន ។

នាង​ពេញ​ ​ពេល​លោតទឹក​នោះ​បាន​បួងសួង​ថា​ “ខ្ញុំ​សូម​ឱ្យ​បាន​ទៅ​ជួបនឹង​ចៅហ្វាយ​ខ្ញុំ​ ​ហើយ​បានឱ្យ​កើតជា​បិសាច​នៅ​ស្រុក​នេះ” ។ ពេល​បួងសួង​ហើយ​នាង​ពេញ​ក៏​ទៅ​លោតទឹក​ស្ទឹង​ពោធិ៍សាត់​ជិត​ផ្សារ​ក្រោម​នោះ​ ហើយ​បាន​កើតជា​បិសាច​ដែល​កើត​បាន​ទៅ​ជា​ដំបូក ។

ប្រផ្នូល​ដំបូក​នាង​ពេញ​

កន្លែង​ដែល​នាង​ពេញ​លោតទឹក​ស្ទឹង​សម្លាប់​ខ្លួន​នោះ​ទំនាយ​ទាយ​ថា បើ​ច្រាំង​ស្ទឹង​ដុះ​លូតលាស់​ល្អ​ ​ទំនាយ​ថា​ចៅហ្វាយស្រុក​នឹង​ក្សេមក្សាន្ដ ។ បើ​បាក់​ច្រាំង​រេចរឹល​ ​ទំនាយ​ថា​ចៅហ្វាយស្រុក​នេះ​មានទុក្ខ​ក្នុងផ្ទះ​ ​ឬ​មានទុក្ខ​ពី​រាជការ ។ បើ​ច្រាំង​ស្ទឹង​នេះ​បាក់ ទំនាយ​ថា​ចៅហ្វាយស្រុក​នឹង​អស់បុណ្យ ។

លោក​ អ៊ី​ ​សារ៉ូ​ ​អនុប្រធាន​មន្ទីរ​ធម្មការ​ខេត្ដពោធិ៍សាត់​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ កាលពី​ជាង​៦០​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​ហើយ​នោះ​ ទីកន្លែង​កោះ​សំពៅមាស​នេះ​មាន​គេ​រើស​បាន​រូប​បដិមា​ធ្វើ​ពី​ឈើ​មួយ​អង្គ​ តែ​ព្រះ​អង្គ​ឈើ​នោះ​ពុក​បាក់​ខ្លះ​ ​តែ​រចនាបថ​គេ​យល់​ថា​ជា​ព្រះ​អង្គ​ចៅសែន ។ ហើយ​ពុទ្ធបដិមា​នោះ​ក៏​យក​ទៅ​តម្កល់​ទុក​នៅ​មុខ​សាលាខេត្ដ​ពោធិ៍សាត់ ។ បច្ចុប្បន្ន​កន្លែង​នោះ​ត្រូវ​បាន​ឯកឧត្ដម ​ឆាយ​ ​សារ៉េត​ ​អភិបាលខេត្ដ​ពោធិ៍សាត់​ធ្វើ​ជា​អាស្រម​សម្រាប់​តម្កល់​ព្រះ​អង្គ​ចៅសែន​ឱ្យ​គត់មត់​ផង​ដែរ ។

អត្ថបទ​ពាក់ព័ន្ធៈ អ្នកតា​ឃ្លាំង​មឿង

 

April 22, 2009

ទស្សនៈ​អំពី​ការ​បែរ​មុខ​ទៅ​ទិស​ខាង​លិច​នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ

ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ 

ទិស​ខាងកើត​ថ្ងៃ​រះ​ ​និង​ទិស​ខាងលិច​ថ្ងៃ​លិច ។​ ​ចំពោះ​សំណង់​ដែល​ទុក​ជាទី​គោរព​សក្ការៈ​ទាំងឡាយ​មាន​ ប្រាសាទ​ ព្រះវិហារ​ ​កុដិ​ ​សាលា​ រាជវាំង​ ​ផ្ទះ​ ​ឬ​ភូមិ​គ្រឹះ​របស់​មន្ដ្រី​សំខាន់ៗ​តែងតែ​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត​ ។ ប៉ុន្ដែ​គេ​ឃើញ​មាន​តែ​ព្រះ​វិហារ​អដ្ឋរស​នៅ​ភ្នំ​ឧត្ដុង្គ​ទេ​ដែល​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត​ និង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងលិច ។​​

ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ជា​ស្នា​ព្រះ​ហស្ដ​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី​២​(គ.ស​១១១៣-១១៥២) ។ ប្រាសាទ​នេះ​សាងសង់​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ដី​១៩០​ហិកតា ​មាន​រាង​ចតុកោណ​កែង​ស្ទើរ​ស្មើ​ជ្រុង​ ​គឺ​មាន​បណ្ដោយ​ប្រវែង​១៥០០​ម៉ែត្រ​ ​និង​ទទឹង​ប្រហែល​១៣០០​ម៉ែត្រ និង​មាន​​កម្ពស់​៦៥​ម៉ែត្រ ។ ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​មាន​រូប​ចម្លាក់​ទេពអប្សរា​សរុប​ចំនួន​១៥០០​រូប ។​ ​បរិវេណ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ដោយ​គូ​ទឹក​យ៉ាង​ធំ​ដែល​មាន​ទទឹង​១៩០​ម៉ែត្រ ។​ ​បន្ទាប់​ពី​គូ​ គឺ​កំផែង​ថ្ម​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ដែល​មាន​បណ្ដោយ​១០២៥​ម៉ែត្រ​ ​និង​ទទឹង​៨០០​ម៉ែត្រ ។ គេ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​ពី​ទិស​ខាងលិច​នៃ​ប្រាសាទ​តាម​ផ្លូវ​ដែល​ក្រាល​ដោយ​ថ្មភក់​របៀប​ដូច​ជា​ស្ពាន​ឆ្លងកាត់​គូ ។​ ​លុះ​ដើរ​ទៅ​ជិត​ខ្លោង​ទ្វារ​ធំ​នោះ​ គេ​នឹង​ឃើញ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ទាំងមូល​ស្ថិត​នៅ​ពេញ​ប្រឡោះ​ខ្លោងទ្វារ​សំដៅ​តួ​ប្រាសាទ​ដែល​អម​ដោយ​បង្កាន់ដៃ​មាន​រាង​ជា​នាគ​ក្បាល​ប្រាំពីរ ។​

ដោយ​មាន​ការ​សំគាល់​ផ្លូវ​ចូល​ពី​ទិស​ខាងលិច​យ៉ាងនេះ​ទើប​មាន​ទស្សនៈ​ជា​ច្រើន​យល់​ថា​ អង្គរវត្ដ​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងលិច​ រីឯ​នៅ​ផ្នែក​ខាងកើត​ពុំ​មាន​ស្ថាបនា​ផ្លូវ​ឱ្យ​ល្អ​សក្ដិ​សម​ដូច​ផ្លូវ​នៅ​ទិស​ខាងលិច​នោះ​ឡើយ ។​ ​ប៉ុន្ដែ​នៅ​ក្នុង​តួ​ប្រាសាទ​ទាំងអស់​នៅ​អង្គរវត្ដ​គេ​ឃើញ​បដិមា​បែរ​ព្រះ​ភ័ក្ដ្រ​ទៅ​ទិស​ខាង​កើត​ជា​ធម្មតា ។​

បាន​ជា​គេ​ឱ្យ​ឈ្មោះ​ថា​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ គឺ​ពាក្យ​ថា​ «វត្ដ»​ ​ក៏​ដូច​ជា​វត្ដ​នៅ​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​យើង​បច្ចុប្បន្ន​ដែរ ។​ ​«វត្ដ»​ ប្រែ​ថា​ជាទី​គោរព​ប្រណិប័តន៍​ ​ឯ​អង្គរ​ហៅ​ថា​នគរ​ ឬ​ប្រទេស​ ឬ​ផែនដី​ដែល​គួរ​គោរព​ប្រណិប័តន៍ ។​ ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ជា​តំណាង​ផែនដី​នៃ​ព្រះ​សុមេរុ៍ ។​ ​បើ​និយាយ​អំពី​វត្ដ​ គឺ​គេ​អាច​ធ្វើ​ផ្លូវ​ចូល​ពី​ទិស​ខាង​ណា​ក៏​បាន​ដែរ​ ​ឱ្យ​តែ​កុដិ​សាលា​ និង​ព្រះ​វិហារ​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត​នោះ​ពិតជា​ត្រឹមត្រូវ​ហើយ ។​

ចំពោះ​ទស្សនៈ​ខ្លះ​ដែល​គេ​ឃើញ​ផ្លូវ​ចូល​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ពី​ទិស​ខាងលិច​ គេ​បាន​យល់​ថា ៖​

  1. បើ​សង់​ប្រាសាទ​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត​ (បើកផ្លូវ​) នោះ​វា​ជិត​ស្ទឹង​សៀមរាប​ពេក​ គ្មាន​ទីធ្លា​ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន​ ​ឯ​ផ្លូវ​ទៅ​កាន់​អង្គរធំ​នៅ​ទិស​ខាងលិច​ស្រាប់ ។​ ​នេះ​បើ​តាម​កត្ដា​ភូមិសាស្ដ្រ ។​ប៉ុន្ដែ​បើ​តាម​ជំនឿ​គេ​យល់​ថា​ ស្ទឹង​សៀមរាប​ហូរ​នាំ​ទឹក​ដ៏​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​ប្រៀប​ដូច​ទឹក​អង្គ​បំពង់​ខ្ចី​ស្រោចស្រព​ខាងកើត​ប្រាសាទ​ គឺ​ជា​សេរី​មង្គល​ជា​អមតៈ​របស់​ប្រាសាទ ។​ ​ម្យ៉ាងទៀត​ស្ទឹង​សៀមរាប​ដែល​ហូរ​នៅ​ខាងកើត​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ គឺ​ជា​កំពង់​ចម្លង​ថ្មភក់​ដែល​ដឹក​ជញ្ជូន​មក​ពី​ភ្នំ​គូលែន​សម្រាប់​កសាង​ប្រាសាទ​ ម្ល៉ោះហើយ​ទីនោះ​មិន​អាច​ទុក​ឱ្យ​នៅ​ទំនេរ​ទេ​គឺជា​កន្លែង​គំនរ​ថ្ម​សម្រាប់​បន្ដ​យក​ទៅ​កសាង​ប្រាសាទ ។​
  2. ខ្លះ​ទៀត​យល់​ថា បើ​សង់​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត​នោះ​ ហាក់ដូចជា​បែរខ្នង​ឱ្យ​ប្រាសាទ​សំខាន់ៗ​ឯទៀត ។​
  3. ខ្លះ​ទៀត​យល់​ថា​ ការ​សង់​ប្រាសាទ​បែរ​ទៅ​ទិស​ខាងលិច​គឺ​ជា​ផ្នូរ​របស់​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័ន​ទី​២ ព្រោះ​ខាងលិច​ជា​និម្មិតរូប​នៃ​សេចក្ដី​ស្លាប់​ ឬ​មរណភាព ។ លក្ខណៈ​ពិសេស​ម្យ៉ាងទៀត​គឺ​ការ​ដើរ​ទស្សនា​ប្រាសាទ​តាម​រយៈ​រូបចម្លាក់​ដែល​ឆ្លាក់​លើ​ជញ្ជាំង​ទី​១​នៃ​ប្រាសាទ​ដ៏​អស្ចារ្យ​នេះ​ក៏​ត្រូវ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញពី​ឆ្វេង​ទៅ​ស្ដាំ​ ​ដូច​ទៅ​នឹង​ការ​ដើរ​ហែ​ក្បួន​សព​ជុំវិញ​ឈាបនដ្ឋាន​ដែរ ។​ហេតុនេះ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ជា​កន្លែង​សម្រាប់​តម្កល់​ព្រះ​សព​របស់​មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ព្រះ​នាម​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី​២​ព្រោះ​គេ​ឃើញ​មាន​បន្សល់​មឈូស​ថ្ម​ជា​ភស្ដុតាង​ស្រាប់ ។​ ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ជា​វិមាន​ទេវៈ​ ឬ​ហៅ​ថា​ទេវស្ថាន​ផង​ដែរ​ព្រោះ​មហាក្សត្រ​ព្រះ​នាម​សូរ្យវរ្ម័ន​ទី​២​ក្រោយ​ពី​ព្រះ​អង្គ​សោយ​ទីវង្គត​ទៅ​ព្រះ​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​សណ្ឋិត​ជា​ទេវៈ​ក្នុង​ទេវស្ថាន​ដ៏​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​នេះ ។

កំណត់​សម្គាល់ៈ

មាន​សម្មតិកម្ម​មួយ​ចម្លែក​​ជាង​គេ​ ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ កេង វ៉ាន់សាក់ ។ ​លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​ថា ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​ត្រូវ​បាន​សង់​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាង​លិច​ពីព្រោះ​ប្រាសាទ​នេះ​គឺ​ជា​ប្រាសាទ​មន្តអាគម ប្រាសាទ​បណ្ដាសា​ឲ្យ​រលំ​រលាយ រលត់ ស្លាប់ ដោយ​ក្រុម​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខ្មែរ​ដើម​ ហៅ​ថា «ក្រុម​បាគូរ» ដែល​គោរព​យ៉ាង​ខ្ជាប់ខ្ជូន​នូវ​គ្រូ​ទាំង​ប្រាំ គឺ មេ បា ព្រះ តា ចៅ ។ ខ្មែរ​ដើម​ប្រកាន់​ចំនួន​ប្រាំ​ថា​ល្អ ដូចជា ការ​រាប់​លេខ ការ​ថ្វាយ​គ្រូ​ខ្មែរ​ដោយ​ស្លា​ប្រាំ​ ម្លូ​ប្រាំ ធូប​ប្រាំ បារី​ប្រាំ ប្រុស​ទ្រូង​ប្រាំ​ហស្ត បាយសី​ប្រាំ​ជាន់ ជាដើម ហើយ​ដាក់​បណ្ដាសា​ចំនួន​បី​ឲ្យ​វិនាស​អន្តរាយ ដូចជា​ ថតរូប​បី​នាក់​ជាដើម ។ លោក​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា ក្រុម​បាគូរ​បាន​រចនា​ប្លង់​ឡើង​ដោយ​បង្វែរ​កំពូល​បី​ក្នុង​ចំណោម​​កំពូល​ប្រាំ​ទៅ​ទិស​ខាងលិច គឺ​ក្នុង​គោលបំណង​សម្លាប់​អ្វី​ដែល​ជា​បីៗ​ដែល​ជា​បាត​ឫស​គល់​នៃ​ទស្សនៈ​ឥណ្ឌា ។ ក្នុង​ទស្សនៈ​​ឥណ្ឌា​ទោះជា​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ឬ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ក្ដី​គឺ​គោរព​ចំនួន​បីៗ ដូចជា ព្រហ្មញ្ញសាសនា​គោរព​អាទិទេព​បី មាន​ព្រះព្រហ្ម ព្រះនរាយណ៍ និង​ព្រះឥសូរ ត្រៃ​ភព (ភព​ទាំង​បី) ត្រៃ​វេទ (វេទ​ទាំង​បី) រីឯ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​មាន​ត្រៃ​រតន៍ ទាន​បី​ធូប​បី សំពះ​បី​ដង ប្រទក្សិណ​បី​ជុំ ។ ចំពោះ​ខ្មែរ ចំនួន​បី គឺ​អាក្រក់ ស្លាប់ អន្ដរធាន ចង្រៃ ដូចជា ឡេវអាវ​បី​ជា​ឡេវអាវ​ខ្មោច ទៅ​ព្រៃ​កាប់​ឧស​មិន​ឲ្យ​ចង​បី​កំណាត់​គឺ​ចង​ខ្មោច យក​ខ្មោច​ទៅ​កប់​ត្រូវ​ប្រទក្សិណ​បី​ជុំ​ជាដើម (ស្វែង​យល់​បន្ថែម) ៕

ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​មើល​ពី​អាកាស តាមរយៈ Google Earth

ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​មើល​ពី​អាកាស តាមរយៈ Google Earth

ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត មើល​ពី​ត្រើយ​ម្ខាង​នៃ​គូទឹក​ខាង​លិច

 ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត មើល​ពី​ត្រើយ​ម្ខាង​នៃ​គូទឹក​ខាង​លិច

 គោបុរៈ​ខាង​ជើង​នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 គោបុរៈ​ខាង​ជើង​នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នានា​នៅ​លើ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

ចម្លាក់​ទេព​អប្សរា​នានា​នៅ​លើ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

ចម្លាក់​អប្សរា​តែ​មួយ​គត់​នៅ​អង្គរវត្ត​ដែល​ញញឹម​ចេញ​ធ្មេញ

 ចម្លាក់​អប្សរា​តែ​មួយ​គត់​នៅ​អង្គរវត្ត​ដែល​ញញឹម​ចេញ​ធ្មេញ

 ចម្លាក់​អប្សរ​តិចតួច​​នៅ​អង្គរវត្ត​ដែល​មាន​ស្លៀកពាក់​របៀប​ជា​ខោ​ខ្លី​ដូចនេះ

 ចម្លាក់​អប្សរ​តិចតួច​​នៅ​អង្គរវត្ត​ដែល​មាន​ស្លៀកពាក់​របៀប​ជា​ខោ​ខ្លី​ដូចនេះ

ចម្លាក់​អប្សរា​ឱប​ចង្កេះ​គ្នា

 ចម្លាក់​អប្សរា​ឱប​ចង្កេះ​គ្នា

 ចម្លាក់​អប្សរា​ចាប់​ដៃ​គ្នា

 ចម្លាក់​អប្សរា​ចាប់​ដៃ​គ្នា

 ចម្លាក់​អប្សរា​កៀក​ក​គ្នា

 ចម្លាក់​អប្សរា​កៀក​ក​គ្នា

 ចម្លាក់​ដើម​រកា​ដែក​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 ចម្លាក់​ដើម​រកា​ដែក​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 ចម្លាក់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 ចម្លាក់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 ចម្លាក់​ផ្កា​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 ចម្លាក់​ផ្កា​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 ចម្លាក់​មនុស្ស​ផុស​ចេញ​ពី​ផ្កា​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 ចម្លាក់​មនុស្ស​ផុស​ចេញ​ពី​ផ្កា​នៅ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត

 

April 2, 2009

ប្រាសាទបន្ទាយស្រីដំដែក

ប្រាសាទបន្ទាយស្រីដំដែក 

ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ភូមិ​បន្ទាយស្រី​ ​ឃុំ​ដំដែក​ ​ស្រុក​សូទ្រនិគម​ ​ក្នុង​បរិវេណ​វត្ដ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ ចម្ងាយ​ប្រមាណ ​៣៤ ​គីឡូម៉ែត្រ នៅ​ទិស​ខាងកើត​ទីរួមខេត្ដ​សៀមរាប​ ​និង​មាន​ទី​តាំង​នៅ​ចំណុច​ ​UTM (X: 131521, Y: 10407207) ។ ប្រាសាទ​នេះ​ជា​សំណង់​ទោល​បែរ​មុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត​ និង​មាន​ហោត្រៃ (មន្ទីរ​តម្កល់​គម្ពីរ​ផ្សេងៗ, បណ្ណាល័យ) ​ពីរ​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងលិច ដែល​បច្ចុប្បន្ន​រលំ​បាក់​បែក​អស់​ហើយ ។ សម្ភារៈ​សំណង់​មាន​ថ្មភក់​ ​ថ្ម​បាយក្រៀម​ ​និង​ឥដ្ឋ​ ​ហើយ​មាន​ភាព​ទ្រុឌទ្រោម​ខ្លាំង​បណ្ដាល​មក​ពី​ធម្មជាតិ​ ​និង​មនុស្ស​ជីក​កកាយ​រក​វត្ថុ​បុរាណ​ និង​ការ​បោះបង់​ចោល​មិន​មាន​ថែរក្សា​ឱ្យ​បាន​ដិត​ដល់​ជា​យូរ​មក​ហើយ ។ ប្លង់​តូប​ប៉ម​កណ្ដាល​មាន​រាង​ការ៉េ​មាន​ទ្វារ​ចូល​បួន​ទិស​ ​និង​រានហាល​រាង​កាកបាទ​ ​សង់​នៅ​ទី​ទម្រ​ពីរ​ជាន់​ ​និង​មាន​កំពែង​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​បី​ជាន់ ។ អត្ថបទ​លោក​ ​Lunet​ ​de​ ​La​ ​jonqiére​ ​បាន​រៀបរាប់​ត្រឹមតែ​កំពែង​ទី​១​ ​និង​ទី​២​ប៉ុណ្ណោះ ។ នេះ​ប្រហែលជា​លោក​មិន​បាន​សង្កេត​ឃើញ​ស្នាម​ទាំងនោះ​ទេ ។

ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ពុំ​មាន​សិលាចារឹក​ប្រាប់​អំពី​កាលបរិច្ឆេទ​អ្វី​ទាំងអស់ ។ ហេតុនេះ​ឆ្លង​តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​កន្លង​មក​ ​និង​ការ​ប្រៀបធៀប​លើ​សំណង់​ស្ថាបត្យកម្ម​ ​និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​ប្រាសាទ​ ​គឺ​ប្រាសាទ​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​ប្រាសាទ​តាកែវ​ ​ភិមានអាកាស​ ​ភ្នំ​ជីសូរ​ ​ឯកភ្នំ​ ដែល​ជា​សំណង់​សាង​ឡើង​នៅ​សតវត្ស​ទី​១១​ ​ក្នុង​រចនាប័ទ្ម​ឃ្លាំង​រាជ្យ​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័ន​ទី​១ ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​បើ​យោង​តាម​អ្នកស្រី​ ​Coral​ ​Rémusat​ ​ដែល​បាន​ធ្វើការ​សិក្សា​ទៅ​លើ​សំណង់​ស្ថាបត្យកម្ម​ ​និង​ការ​តុបតែង​លម្អ​បាន​ចាត់​ចូល​ប្រាសាទ​នេះ​ទៅ​ក្នុង​រចនាប័ទ្ម​ឃ្លាំង​ ​ដោយ​សម្អាង​លើ​ហោជាង​ ​ផ្ដែរ​ ​ទ្វារ​ ​សសរ​ពេជ្រ​ ​សសរ​ផ្អោប​ ​និង​បដិមា​សាស្ដ្រ ។

សព្វថ្ងៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក​ ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​ និង​ទទួល​ខុសត្រូវ​របស់​នាយកដ្ឋាន​អភិរក្ស​ប្រាសាទ​ក្រៅ​ឧទ្យាន​អង្គរ​នៃ​អាជ្ញាធរ​អប្សរា ។ ក្រុមការងារ​របស់​នាយកដ្ឋាន​បាន​រៀបចំ​គំរោង​យុទ្ធសាស្ដ្រ​តាម​ដំណាក់កាល​នីមួយៗ​ ​ដើម្បី​សង្គ្រោះ​ប្រាសាទ​នេះ​ពី​ការ​បំផ្លាញ​ដោយ​ដើម​ឈើ​តូច​ ​ធំ​ ​សត្វ​ ​និង​សកម្មភាព​ទុច្ចរិត​របស់​មនុស្ស ៕

ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​លើ​ផ្លូវ​ចូល​វត្ត​បន្ទាយស្រី​ផ្នែក​ខាង​ត្បូង

ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​លើ​ផ្លូវ​ចូល​វត្ត​បន្ទាយស្រី​ផ្នែក​ខាង​ត្បូង

 ស្លាក​សញ្ញា​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចង​ព្យួរ​លើ​របង​ក្បែរ​ផ្លូវ​ចូល​ទៅ​កាន់​ប្រាសាទ​ពី​ទិស​ខាង​កើត

ស្លាក​សញ្ញា​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចង​ព្យួរ​លើ​របង​ក្បែរ​ផ្លូវ​ចូល​ទៅ​កាន់​ប្រាសាទ​ពី​ទិស​ខាង​កើត

 គោបុរៈ​ទី​១ និង​តួប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ទិស​ខាង​កើត

គោបុរៈ​ទី​១ និង​តួប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ទិស​ខាង​កើត

 ខ្ទម​អ្នក​តា​នេះ ជា​ខ្ទម​អ្នក​តា​ចិន ស្ថិត​នៅ​ទិស​ឥសាន​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ខ្ទម​អ្នក​តា​នេះ ជា​ខ្ទម​អ្នក​តា​ចិន ស្ថិត​នៅ​ទិស​ឥសាន​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 តួ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ទិស​ខាង​កើត

តួ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ទិស​ខាង​កើត

 តួ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ទិស​នីរតី

តួ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ទិស​នីរតី

 ដើម​ឈើ​ដុះ​នៅ​លើ​តួ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក (ថ្ងៃ​ទី​២២ ​មីនា ២០០៩)

ដើម​ឈើ​ដុះ​នៅ​លើ​តួ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក (ថ្ងៃ​ទី​២២ ​មីនា ២០០៩)

តួ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ទិស​ខាង​លិច 

តួ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ទិស​ខាង​លិច

 ទួល​គ្រឹះ​បណ្ណាល័យ​ខាង​ជើង

ទួល​គ្រឹះ​បណ្ណាល័យ​ខាង​ជើង

 ជ្រុង​មួយ​នៃ​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ខាង​លិច

ជ្រុង​មួយ​នៃ​បរិវេណ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ខាង​លិច

 គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​កើត​ មើល​ពី​ទិស​ខាង​កើត

គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​កើត​ មើល​ពី​ទិស​ខាង​កើត

 គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​កើត មើល​ពី​ទិស​ខាង​លិច

គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​កើត មើល​ពី​ទិស​ខាង​លិច

 គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​ជើង មើល​ពី​ទិស​ខាង​ត្បូង

គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​ជើង មើល​ពី​ទិស​ខាង​ត្បូង

 ដើម​ឈើ​នៅ​គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​ជើង​នេះ​ ត្រូវ​បាន​គេ​កាប់ និង​លូតលាស់​ឡើង​វិញ​ច្រើន​ដង ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​មាន​ពក និង​មាន​រូប​រាង​ចម្លែក

ដើម​ឈើ​នៅ​គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​ជើង​នេះ​ ត្រូវ​បាន​គេ​កាប់ និង​លូតលាស់​ឡើង​វិញ​ច្រើន​ដង ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​មាន​ពក និង​មាន​រូប​រាង​ចម្លែក

 គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​លិច មើល​ពី​ទិស​ខាង​លិច

គោបុរៈ​ទី​១​ខាង​លិច មើល​ពី​ទិស​ខាង​លិច

កំពែង​ទី​១​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ខាង​ត្បូង​ឆៀង​ខាង​លិច 

កំពែង​ទី​១​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក មើល​ពី​ខាង​ត្បូង​ឆៀង​ខាង​លិច

 គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​លិច មើល​ពី​ទិស​ខាង​កើត

គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​លិច មើល​ពី​ទិស​ខាង​កើត

 បំណែក​សេសសល់​នៃ​សំណង់​គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​លិច

បំណែក​សេសសល់​នៃ​សំណង់​គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​លិច

 ចម្លាក់​មិន​ទាន់​រួចរាល់​នៅ​គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​លិច​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ចម្លាក់​មិន​ទាន់​រួចរាល់​នៅ​គោបុរៈ​ទី​២​ខាង​លិច​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

បំណែក​ចម្លាក់​សត្វ​តោ​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក 

បំណែក​ចម្លាក់​សត្វ​តោ​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 បំណែក​ហោជាង​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

បំណែក​ហោជាង​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 ចម្លាក់​នៅ​លើ​ផ្ដែ​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ចម្លាក់​នៅ​លើ​ផ្ដែ​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក 

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក 

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី​ដំដែក

 

 

March 18, 2009

ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង

ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង 

ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ស្ថិត​នៅ​កណ្ដាល​ព្រៃស្រោង​ខាង​ឆ្វេង​ផ្លូវ​ ​និង​ខាង​ជើង​ភ្នំ​បាខែង​ ​ប្រហែល​១៥០​ ​ម៉ែត្រ​ ​មាន​កាំជណ្ដើរ​ស្ថាបនា​ដោយ​ថ្ម​បាយក្រៀម​ ​និង​ឥដ្ឋ​ពណ៌​ក្រហម ។ នៅ​ម្ដុំ​ប្រាសាទ​នេះ​ក៏​មាន​ប្រាសាទ​តូចៗ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​កសាង​អំពី​ឥដ្ឋ​ ​ដែល​ខ្លះ​បាំង​បាត់​ដោយ​រុក្ខជាតិ​ ដែល​នៅ​ឆៀង​ខាង​ជើង មាន​ប្រាសាទ​ពីរ​បី ដូចជា ​ប្រាសាទ​បាយក្អែក និង​ប្រាសាទ​បី ជាដើម ។​

ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​មាន​កំពស់ ២៧ ម៉ែត្រ គិត​ពី​បាត​ដល់​កំពូល មាន​​រាង​ជា​សាជី​ ​មាន​ថ្នាក់ៗ​ ​ធ្វើ​ពី​ឥដ្ឋ​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងកើត ។​ ​ប្រាសាទ​នេះ​មាន​ ៤​ ​ថ្នាក់​ ​កសាង​ពី​ថ្ម​បាយក្រៀម​បន្ដុប​ ​ប្រាសាទ​ឥដ្ឋ​ខាងលើ​ ​មាន​ជណ្ដើរ​គ្រប់​ទាំង​បួន​ទិស​ ​ទ្វារ​បញ្ឆោត​បី​ទិស​ តែ​ក្បាច់​រចនា​សម្រាប់​បិទ​ពី​ក្រៅ​បាត់បង់​អស់​ហើយ​នៅ​សល់​តែ​ក្បាច់​ផ្ដែ​រលើ​ខ្លោងទ្វារ​នៅ​ល្អ​ ​មាន​ព្រះឥន្ទ្រ​គង់​លើ​ដំរី​ឰរាវ័ណ​ ​ឯ​ចុង​ទាំង​សង​ខាង​មាន​គណេស​ និង​មាត់ទ្វារ​ខាងកើត​មាន​សិលាចារឹក ។

តាម​ឯកសារ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ កាលពី​ជំនាន់​កសាង​ប្រាសាទ​នេះ​ពុំ​មាន​សិលា​ចារឹក​អ្វី​ឡើយ​ លុះដល់​ព្រះបាទ​រាជេន្ទ្រ​វរ្ម័ន​ទី២ (៩៤៤​‑​៩៦៨ គ.ស)​ នាំ​រាជធានី​ពី​កោះកេរ​មក​តាំង​នៅ​អង្គរ​សា​ថ្មី​វិញ​នៅ​គ្រិស្ដ​សករាជ​ ៩៤៨​ ​ទើប​ព្រះ​អង្គ​ឱ្យ​គេ​ចារឹក​កាព្យ​សំស្ក្រឹត​នៅ​លើ​មេ​ទ្វារ​គួរ​ជាទី​ចាប់អារម្មណ៍​ក្រៃ​លែង​ ព្រោះ​មាន​និទាន​អំពី​បុព្វការី​ជន​ដំបូង​បង្អស់​នៃ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ក្នុង​លំនាំ​រឿង​ព្រេង​ដែល​បាន​និយាយ​ថា​ ខ្មែរ​មាន​តំណ​ពូជ​ពង្ស​មក​ពី​ឥសី​មួយ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ ​“កម្ពុ​” ដែល​បង្កើត​ដោយ​ឯកឯង​ ​(ស្វាយម្ភូ) ។ ឥសី​នោះ​ទៅ​ភព​ប្រសព្វ​នឹង​ទេពកញ្ញា​ឈ្មោះ​ ​“មេរា” ទើប​បង្កើត​ជា​កូន​ចៅ​តរៀង​មក ។ សិលា​ចារឹក​ក៏​បាន​រៀបរាប់​ដោយ​ដឹង​ថា ព្រះបាទ​រាជេន្ទ្រ​វរ្ម័ន​ទី២ បាន​សាង​រូប​ព្រះ​ឥសូរ​ដោយ​មាស​សុទ្ធ ដំកល់​ទុក​ក្នុង​ប្រាសាទ​នេះ តែ​ឥឡូវ​នេះ មិន​ឃើញ​រូប​ព្រះ​ឥសូរ​នោះ​ទេ ឃើញ​តែ​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ចូល​និព្វាន​វិញ ។ កាល​ពី​ដើម​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ប្រហែល​ជា​មាន​កំពែង​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ ព្រោះ​ឃើញ​មាន​សំណល់​ខ្លះ ។​ ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​កសាង​នៅ​លើ​ស្ថានីយ​បុរេប្រវត្ដិ​មួយ​នៃ​យុគ​សំរឹទ្ធិ ៕​

ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​មើល​ពី​ជាន់​ទី៣ ពី​ទិស​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាង​លិច

ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​មើល​ពី​ជាន់​ទី៣ ពី​ទិស​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាង​លិច

 ទ្វារ​ខាង​កើត​នៃ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង

ទ្វារ​ខាង​កើត​នៃ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង

សិលា​ចារឹក​នៅ​ទ្វារ​ខាងកើត​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង 

សិលា​ចារឹក​នៅ​ទ្វារ​ខាងកើត​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង

ឃ្លា​នៃ​សិលា​ចារឹក​បក្សីចាំក្រុង ដែល​បង្ហាញ​ពី​ការ​ភព​ប្រសព្វ​រវាង​ឥសី “ស្វាយម្ភូ” និង​ទេពអប្សរ “មេរា” 

ឃ្លា​នៃ​សិលា​ចារឹក​បក្សីចាំក្រុង ដែល​បង្ហាញ​ពី​ការ​ភព​ប្រសព្វ​រវាង​ឥសី “ស្វាយម្ភូ” និង​ទេពអប្សរ “មេរា”

 ពុទ្ធរូប​ចូល​និព្វាន​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០០៧) ពុំ​មាន​គ្រង​ជីវរ

ពុទ្ធរូប​ចូល​និព្វាន​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០០៧) ពុំ​មាន​គ្រង​ជីវរ

 ពុទ្ធរូប​ចូល​និព្វាន​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០០៩) មាន​គ្រង​ជីវរ និង​គ្រឿង​សក្ការៈ

ពុទ្ធរូប​ចូល​និព្វាន​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០០៩) មាន​គ្រង​ជីវរ និង​គ្រឿង​សក្ការៈ

បរិវេណ​មុខ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខាង​កើត) បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ក្រហូង​ដី​ដែល​ជា​សំណល់​នៃ​កំណាយ​ស្ថានីយ​បុរេប្រវត្តិ​នៃ​យុគសំរឹទ្ធិ 

បរិវេណ​មុខ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខាង​កើត) បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ក្រហូង​ដី​ដែល​ជា​សំណល់​នៃ​កំណាយ​ស្ថានីយ​បុរេប្រវត្តិ​នៃ​យុគសំរឹទ្ធិ

រូប​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដែល​របេះ​ក្បាច់​រចនា​បិទ​ពី​លើ​អស់​ហើយ 

រូប​អប្សរា​នៅ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដែល​របេះ​ក្បាច់​រចនា​បិទ​ពី​លើ​អស់​ហើយ

ចម្លាក់​នៅ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០០៧) 

ចម្លាក់​នៅ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០០៧)

 ចម្លាក់​នៅ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០០៩)

ចម្លាក់​នៅ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង (ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០០៩)

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​​នៅ​លើ​ទ្វារ​បញ្ឆោត​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង 

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​​នៅ​លើ​ទ្វារ​បញ្ឆោត​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​​នៅ​លើ​ទ្វារ​បញ្ឆោត​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង 

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​​នៅ​លើ​ទ្វារ​បញ្ឆោត​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង

 ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​លើ​សសរ​ពេជ្រ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​លើ​សសរ​ពេជ្រ​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង

ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​នៃ​ទ្វារ​បញ្ឆោត​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដាច់​បាក់​បែក​ដោយ​សារ​វ័យ​ចំណាស់ និង​អាកាសធាតុ 

ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​នៃ​ទ្វារ​បញ្ឆោត​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដាច់​បាក់​បែក​ដោយ​សារ​វ័យ​ចំណាស់ និង​អាកាសធាតុ

 ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​នៃ​សសរ​ពេជ្រ​​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដាច់​បាក់​បែក​ដោយ​សារ​វ័យ​ចំណាស់ និង​អាកាសធាតុ

ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​នៃ​សសរ​ពេជ្រ​​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដាច់​បាក់​បែក​ដោយ​សារ​វ័យ​ចំណាស់ និង​អាកាសធាតុ

 ក្បាច់​ចម្លាក់​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដាច់​បាក់​បែក​ដោយ​សារ​វ័យ​ចំណាស់ និង​អាកាសធាតុ

ក្បាច់​ចម្លាក់​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដាច់​បាក់​បែក​ដោយ​សារ​វ័យ​ចំណាស់ និង​អាកាសធាតុ

 ក្បាច់​ចម្លាក់​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដាច់​បាក់​បែក​ដោយ​សារ​វ័យ​ចំណាស់ និង​អាកាសធាតុ

ក្បាច់​ចម្លាក់​ប្រាសាទ​បក្សីចាំក្រុង​ដាច់​បាក់​បែក​ដោយ​សារ​វ័យ​ចំណាស់ និង​អាកាសធាតុ

 សំណល់​ប្រាសាទ​បាយក្អែក ដែល​បាក់​បែក​អស់​ហើយ នៅ​សល់​តែ​គ្រឹះ (ខឿន) ទ្វារ​ប្រាសាទ​ខាង​កើត និង​លិង្គ​ព្រះ​ឥសូរ

សំណល់​ប្រាសាទ​បាយក្អែក ដែល​បាក់​បែក​អស់​ហើយ នៅ​សល់​តែ​គ្រឹះ (ខឿន) ទ្វារ​ប្រាសាទ​ខាង​កើត និង​លិង្គ​ព្រះ​ឥសូរ

 ក្បាច់​ចម្លាក់​នៅ​លើ​ផ្ដែរ​ប្រាសាទ​បាយក្អែក

ក្បាច់​ចម្លាក់​នៅ​លើ​ផ្ដែរ​ប្រាសាទ​បាយក្អែក

 លិង្គ​ព្រះ​ឥសូរ​នៅ​ប្រាសាទ​បាយក្អែក ។ ពីទីនេះ​ទៅ គេ​អាច​មើល​ឃើញ​ប្រាសាទ​បី ។

លិង្គ​ព្រះ​ឥសូរ​នៅ​ប្រាសាទ​បាយក្អែក ។ ពីទីនេះ​ទៅ គេ​អាច​មើល​ឃើញ​ប្រាសាទ​បី ។

 ប្រាសាទ​បី​ មើល​ពី​ទិស​ឥសាន

ប្រាសាទ​បី​ មើល​ពី​ទិស​ឥសាន

 ទ្វារ​ខាង​កើត​នៃ​​ប្រាង្គ​កណ្ដាល​នៅ​​ប្រាសាទ​បី

ទ្វារ​ខាង​កើត​នៃ​​ប្រាង្គ​កណ្ដាល​នៅ​​ប្រាសាទ​បី

 យោនី​នាង​ឧមា​ដំកល់​នៅ​ប្រាង្គ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រាសាទ​បី

យោនី​នាង​ឧមា​ដំកល់​នៅ​ប្រាង្គ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រាសាទ​បី

 ទ្វារ​បញ្ឆោត​នៅ​ប្រាសាទ​បី

ទ្វារ​បញ្ឆោត​នៅ​ប្រាសាទ​បី

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​លើ​សសរ​ពេជ្រ​នៅ​ប្រាសាទ​បី 

ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៅ​លើ​សសរ​ពេជ្រ​នៅ​ប្រាសាទ​បី

 គ្រឹះ (ខឿន) ​នៃ​ប្រាសាទ​??? (មិន​ស្គាល់​ឈ្មោះ) ​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី

គ្រឹះ (ខឿន) ​នៃ​ប្រាសាទ​??? (មិន​ស្គាល់​ឈ្មោះ) ​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី

 បំណែក​ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៃ​ប្រាសាទ​???​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី

បំណែក​ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៃ​ប្រាសាទ​???​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី

បំណែក​ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៃ​ប្រាសាទ​???​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី 

បំណែក​ក្បាច់​ផ្កា​ភ្ញី​នៃ​ប្រាសាទ​???​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី

បំណែក​រូប​ចម្លាក់​​នៃ​ប្រាសាទ​???​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី 

បំណែក​រូប​ចម្លាក់​​នៃ​ប្រាសាទ​???​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី

 បំណែក​រូប​ចម្លាក់​​នៃ​ប្រាសាទ​???​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី

បំណែក​រូប​ចម្លាក់​​នៃ​ប្រាសាទ​???​នៅ​ខាង​លិច​ប្រាសាទ​បី

 

March 3, 2009

ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុក​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម

ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុក 

សែម​ ​ណម​ អាយុ​៤៥​ឆ្នាំ​ ​គឺជា​អ្នក​អភិរក្ស​ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុក​តំណ​តាំងពី​ឪពុក​របស់​គាត់​នៅ​រស់​ ​កាល​ពី​សង្គម​រាស្ដ្រនិយម​មក​ម្ល៉េះ ។​ ​នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម ​ប្រាសាទ​សំបូរ​ត្រូវ​ពួក​វា​បញ្ជា​ឱ្យ​គាស់​យក​ឥដ្ឋ​ទៅ​ធ្វើ​គុក​រម្ងាស់​ស្ករ​ បញ្ជា​ឱ្យ​គាស់​យក​ផ្ទាំង​ថ្ម​បាយក្រៀម​ជា​ខឿន​ប្រាសាទ​ទៅ​ក្រាល​ថ្នល់​ ទៅ​ធ្វើ​លូ​ទឹក​ ​ហើយ​បញ្ជា​ឱ្យ​វាយ​យក​ដែក​សរសៃ​នៅ​អភិរក្ស​ដ្ឋាន​(ផ្ទះ​បារាំង) ទៅ​ធ្វើ​ស្ពាន ។

លោក​ សែម​ ​ណម​ ​សព្វថ្ងៃ​គឺ​ជា​ប្រធាន​អភិរក្ស​ ​និង​ជា​ប្រធាន​សហគមន៍​អភិរក្ស​ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុក​​បាន​និយាយ​ថា​ ​ឪពុក​របស់​គាត់​ឈ្មោះ​ មួក​ ​សែម​ ​គឺ​ជា​មន្ដ្រី​អភិរក្ស​ប្រាសាទ​សំបូរ​តាំងពី​សង្គម​រាស្ដ្រនិយម ។ សែម​ ​ណម​ ​និយាយ​ថា​ ​តាំងពី​កើត​មក​ឃើញ​ឪពុក​របស់​គាត់​ និង​គ្រួសារ​របស់​គាត់​រស់​នៅ​អភិរក្ស​ដ្ឋាន​ដែល​គេ​ហៅ​ថា​ ផ្ទះ​បារាំង​រហូត ។​ ​ក្នុង​អំឡុង​ទសវត្ស​ទី​៦០​មាន​បុគ្គលិក​ខ្មែរ​អភិរក្ស​ប្រាសាទ​តែ​៤​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​មាន​ជនជាតិ​បារាំង​ជួយ​មើល​ផង ។ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៧០​ ​តំបន់​ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុក​គឺជា​តំបន់​រំដោះ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ទាហាន​ខ្មែរ​ក្រហម​ ពួក​វា​ចាប់ផ្ដើម​ជម្លៀស​គ្រ​សារ​របស់​គាត់​ និង​បុគ្គលិក​ទាំងអស់​ចេញពី​អភិរក្ស​ដ្ឋាន ។​ ​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​គាត់​ត្រូវ​ខ្មែរក្រហម​យក​ទៅ​ឱ្យ​រស់​នៅ​ភូមិ​ជាំស្វាយ​ជា​ភូមិ​កណ្ដាល​ព្រៃ​ ​ក្នុង​ស្រុក​សណ្ដាន់ ។ ចំណែក​គ្រួសារ​ផ្សេង​ទៀត​ត្រូវ​ជម្លៀស​ទៅ​នៅ​ភូមិ​សំបូរ​ ​ដែល​ឆ្ងាយ​ពី​ប្រាសាទ​១,៥​គីឡូម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ ។

សែម​ ​ណម​ ​និយាយ​ថា​ ​ពេល​នោះ​ពួក​ខ្មែរក្រហម​បាន​យក​អភិរក្ស​ដ្ឋាន​ដែល​ជា​លំនៅ​សម្រាប់​អ្នក​អភិរក្ស​ស្នាក់​នៅ​ការពារ​ប្រាសាទ​ ​ទៅ​ធ្វើ​ជា​កន្លែង​ច្នៃ​គ្រាប់​ធ្វើ​មីន​សម្រាប់​វាយ​ទាហាន​លន់​ ​នល់​ នៅ​កំពង់ធំ ។

នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៧២-១៩៧៣ យន្ដហោះ​អាមេរិក​បាន​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​ ​បណ្ដាល​ឱ្យ​ខូច​​ខាត​អភិរក្ស​ដ្ឋា​ន​តែ​មួយ​ជ្រុង​ប៉ុណ្ណោះ ។​ ​រហូត​ដល់​ក្រោយ​ថ្ងៃ​រំដោះ​១៧​ ខែ​មេសា​ ឆ្នាំ​១៩៧៥​ គ្រួសារ​របស់​គាត់​ត្រូវ​ពួក​ខ្មែរក្រហម​បញ្ជូន​ត្រឡប់​មក​រស់នៅ​ភូមិ​សំបូរ​វិញ​ ​ប៉ុន្ដែ​មិន​មាន​ភារកិច្ច​អ្វី​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ប្រាសាទ​ទៀត​ទេ ។ លោក​ ​សែម​ ​ណម​ ​និយាយ​ទៀត​ថា​ ​ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៧៦-១៩៧៧ និង​ឆ្នាំ​១៩៧៨​ ​ពួក​ខ្មែរក្រហម​បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​ប្រជាជន​បរ​រទេះ​គោ​ ​រទេះ​ក្របី​ទៅ​ដឹក​យក​ឥដ្ឋ​បុរាណ​ក្នុង​ប្រាសាទ​ទៅ​ធ្វើ​គុក​រម្ងាស់​ស្ករ​ ​បន្ទាប់​មក​ទៀត​ពួក​ខ្មែរក្រហម​បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​ប្រជាជន​យក​រទេះ​គោ​ ​រទេះក្របី​មក​ដឹក​យក​ផ្ទាំង​ថ្ម​បាយក្រៀម​ដែល​ជា​ខឿន​ របង​ហ៊ុម​ព័ទ្ធ​ប្រាសាទ​ ​ទៅ​ក្រាល​ថ្នល់​ យក​ទៅ​ធ្វើ​លូ​ទឹក​ ​ដោយ​គ្មាន​ស្ដាយស្រណោះ​ ឬ​យល់​ពី​តម្លៃ​នៃ​ថ្ម​ប្រាសាទ​ទាំង​អស់នោះ​ឡើយ ។ បន្ទាប់​មក​ពួក​ខ្មែរក្រហម​បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​ប្រជាជន​វាយ​កំទេច​អភិរក្ស​ដ្ឋាន​ដើម្បី​យក​ដែក​សរសៃ​ទៅ​កាត់​ធ្វើ​ដែកគោល​ដើម្បី​ធ្វើ​ស្ពាន ។​ ក្រៅពី​បំផ្លាញ​ដោយ​មនុស្ស​ ប្រាសាទ​នៅ​បាន​បំផ្លាញ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដោយ​ពួក​អាមេរិក​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​ក្នុង​អំឡុង​សង្គ្រាម​ឆ្នាំ​១៩៧០​ផង​ដែរ ។

សែម​ ​ណម​ ​បាន​និយាយ​ទៀត​ថា​ ​នៅ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​១៩៧៩​ បន្ទាប់​របប​ខ្មែរក្រហម​បាន​ដួល​រលំ​ទៅ​ ​ឪពុក​របស់​គាត់​ មួក​ ​សែម​ ​បាន​ឡើង​ជា​មេឃុំ​សំបូរ​ ​កាល​ណោះ​នៅ​ស្រុក​កំពង់ស្វាយ ។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៤​ ​គាត់​ (មួក​ ​សែម) ត្រូវ​ក្រសួង​វប្បធម៌​ហៅ​គាត់​មក​ធ្វើ​ជា​អភិរក្ស​ប្រាសាទ​សំបូរ​វិញ ។ ប៉ុន្ដែ​គាត់​បាន​ស្លាប់​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ឆ្នាំ​១៩៩៤​ ​ហើយ​គាត់​(សែម​ ​ណម) ជា​កូន​បាន​បន្ដ​វេន​ឪពុក​ ​ហើយ​ដឹកនាំ​ក្រុម​អភិរក្ស​រហូត​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ។

នេះ​គឺជា​ស្នាដៃ​របស់​ពួក​ខ្មែរក្រហម​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​បង​ធំ​ ប៉ុល​ ពត​ ដែល​មិន​ត្រឹម​តែ​សម្លាប់​មនុស្ស​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​អ្វីៗ​ទាំងអស់​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ​សូម្បី​ប្រាសាទ​ដែល​ចាត់​ទុក​ជា​ព្រលឹង​ជាតិ​ក៏​ត្រូវ​បំផ្លាញ​ដែរ ៕

(អត្ថបទ​ដកស្រង់​ពី​សារព័ត៌មាន​រស្មីកម្ពុជា​)

 

«« Older Posts |




















Get free blog up and running in minutes with Blogsome
Theme designed by Helga Cleve