ចម្លាក់អុំទូកបេះផ្កាឈូកនៅប្រាសាទបាយ័ន
ប្រវត្តិប្លុក និងម្ចាស់ប្លុក
១‑អំពីប្លុក
ឈូកខ្មែរ ត្រូវបានជ្រើសរើសធ្វើជាឈ្មោះប្លុកនេះ ដោយសារខ្ញុំសង្កេតឃើញថា ឈូកជាផ្កាសក្ការៈ ជាផ្កាបរិសុទ្ធ ទោះជាដុះនៅក្នុងភក់ជ្រាំក៏នៅតែមិនចោលសារជាតិ និងបាននៅជិតស្និទនឹងជនជាតិខ្មែរយើងតាំងពីបុរាណរៀងមក ដែលស្ដែងឲ្យឃើញតាមរយៈការរៀបចំរណ្ដាប់គ្រឿងពលីការផ្សេងៗ រហូតដល់ក្បាច់រចនាចម្លាក់នៅលើប្រាង្គប្រាសាទនានា ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ឈូកជារុក្ខជាតិដែលសរីរាង្គទាំងអស់មានគុណប្រយោជន៍គ្រប់យ៉ាង រាប់បញ្ចូលតាំងពីឫស (ក្រអៅ) មើម ដើម ស្លឹក ផ្កា និងផ្លែ ។ សមនឹងកំណាព្យ «ផ្កាឈូក» របស់កវី ម៉ុក សំអោក ដែលបានពិពណ៌នាថា «បងអុំទូកទៅ ឮសូរគ្រូកៗ ទៅបេះផ្កាឈូក នៅក្នុងបឹងកក់ ឱផ្កាឈូកអើយ ដុះចេញពីភក់ គួរធុំអាក្រក់ ម្ដេចឡើយឈ្ងុយឈ្ងប់ ទាំងមើមក្រអៅ ទាំងម្សៅឈ្ងុយសព្វ ដុះក្នុងដីល្បប់ ត្រលប់ជាល្អ» ។ លើសពីនេះទៅទៀតគឺខ្ញុំចូលចិត្តញ៉ាំឆាក្រអៅឈូក និងម្សៅឈូកកូរទឹកក្ដៅ (ខ្សឹបៗ ជួយលាក់ផងកុំឲ្យគេដឹងអាថ៌កំបាំងនេះ) ។
បេសកកម្មរបស់ឈូកខ្មែរ គឺផ្ដល់ចំណេះដឹងសកលជាភាសាជាតិ «ខ្មែរ» ។ ប៉ុន្តែគួរសោកស្ដាយ ខ្ញុំមិនអាចចេះដឹងនូវអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់បានទេ ដូច្នេះហើយបានជាប្លុកនេះគ្របដណ្ដប់ភាគច្រើនដោយអត្ថបទផ្នែកវប្បធម៌‑អរិយធម៌ខ្មែរ (ជាមុខវិជ្ជាដែលខ្ញុំចូលចិត្តស្រាវជ្រាវ) និងផ្នែកវិស័យកសិកម្ម (ជាជំនាញបច្ចេកទេសរបស់ខ្ញុំ) ។ ដោយហេតុតែទឹកចិត្តស្រឡាញ់វិស័យអក្សរសាស្ត្រ និងដើម្បីចូលរួមចំណែកឲ្យធនធានឯកសារជាភាសាខ្មែរនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណិតមានភាពសម្បូរបែប ខ្ញុំក៏ចេះតែឆ្លៀតពេលប្រឹងប្រែងតាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើបាន ។ រីឯវិធីសាស្ត្រចែករំលែកនូវចំណេះដឹង ខ្ញុំធ្វើឡើងតាម៣រូបភាព ដូចខាងក្រោម ៖
- លើកយកឯកសារចាស់ៗដែលមានស្រាប់មកផ្សព្វផ្សាយឡើងវិញ ដោយមានភ្ជាប់មកជាមួយនូវរូបភាពដែលបានថតដោយផ្ទាល់ដៃ ឬបានតាមរយៈការស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ ឲ្យបានច្រើនបំផុតតាមដែលអាចធ្វើបាន ។ ខ្ញុំមានបទពិសោធន៍ខ្លួនឯងនៅពេលសិក្សាអត្ថបទប្រពៃណី វប្បធម៌ ភូមិសាស្ត្រ និងអត្ថបទផ្សេងៗទៀត គឺខ្ញុំបានអានតែជាអក្សរសុទ្ធសាធ និងធ្វើការនឹកស្រមៃព្រាលៗទៅលើរបស់នោះតាមការរៀបរាប់របស់អ្នកនិពន្ធប៉ុណ្ណោះ ឬជួនកាលមានរូបតែមួយសន្លឹកយកមកបង្ហាញតែប៉ុណ្ណោះ ដែលជាការមួយមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឲ្យបានយល់ជ្រួតជ្រាប ចងចាំបានយូរ និងអាចពន្យល់បន្តទៀតបាន ។ ដូចពាក្យបុណាចារ្យលោកពោលថា «អាន ឬឮ១០០ដង មិនស្មើនឹងឃើញ១ដង ឃើញ១០០ដង មិនស្មើនឹងប៉ះស្ទាប១ដង» ។
- ផ្ដល់នូវព័ត៌មានទាន់ហេតុការណ៍ថ្មីៗសំខាន់ៗដែលកើតមាននៅក្នុងប្រទេស និងបកប្រែនូវរបកគំហើញ និងការស្រាវជ្រាវថ្មីៗរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលភាគច្រើនជាអត្ថបទដែលទាក់ទងនឹងវប្បធម៌‑អរិយធម៌ខ្មែរ វិស័យកសិកម្ម និងជីវឧស្ម័ន ។
- ផ្ដល់ជូននូវកំណត់ហេតុ និងរឿងរ៉ាវផ្សេងៗដែលខ្ញុំជួបប្រទះប្រចាំថ្ងៃ ឬធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ ។
ចម្លាក់ដើមឈូកដុះចេញពីក្បាលនាគ នៅប្រាសាទព្រះខ័ន
២‑អំពីម្ចាស់ប្លុក
ខ្ញុំឈ្មោះ “ចៅ ស៊ិញ” ហៅ”ត្រា” កើតនៅឆ្នាំ១៩៨១ នៅភូមិ/ឃុំចំណោម ស្រុកមង្គលបូរី ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ជាប់ឈាមជ័រជាកូនចៅចិនកន្តាំង ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំមិនចេះនិយាយភាសាចិនទេ ទាំងកន្តាំង និងកុកងឺ (ស្ដាប់បានតិចតួចបំផុត) ព្រោះតាំងពីតូច ខ្ញុំមិនសូវបាននៅជាមួយឪពុកម្ដាយ (សាលារៀននៅឆ្ងាយពីផ្ទះ) និងបានចូលរៀនសាលាខ្មែររហូតមក ។ បច្ចុប្បន្ន ខ្ញុំជាមន្ត្រីបម្រើការនៅក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ។
«ចៅ» ជាត្រកូលរបស់ខ្ញុំ ដែលចិនកុកងឺហៅថា «ចូវ (Zhou, 周)» ដែលចិនៗ ឬអ្នកជាប់សែចិនភាគច្រើននៅបន្ទាយមានជ័យមានត្រកូលដូចនេះ ។ ខ្ញុំមិនដែលចាប់អារម្មណ៍ស្រាវជ្រាវពីប្រភពដើមនៃត្រកូលចៅនេះទេ ព្រោះគិតថាវាគ្រាន់តែជាសែត្រកូលមួយក្នុងចំណោមសែត្រកូលទាំង១០០របស់ចិនប៉ុណ្ណោះ ។ នៅពេលដែលខ្ញុំទៅបន្តការសិក្សានៅភ្នំពេញ គេឯងតែងតែសួរខ្ញុំថា “តើខ្ញុំជាខ្មែរកម្ពុជាក្រោមឬ ?” ចម្លើយរបស់ខ្ញុំគឺមិនមែនទេ ខ្ញុំជាកូនចៅសែចិននៅបន្ទាយមានជ័យ មិនមែនកូនចៅខ្មែរកម្ពុជាក្រោមទេ ។ នៅចុងឆ្នាំ២០០៧ ខ្ញុំបានចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលមួយនៅក្រៅប្រទេស ហើយបានជួបស្គាល់អ្នកស្រី ស៊ូ ឆិន (Zhu Chen) មកពីខេត្តសានទុង និងលោក លូ យ៉ុង (Luo Yong) មកពីទីក្រុងសៀងហៃ នៃប្រទេសចិន ។ នៅពេលនោះទើបខ្ញុំដឹងថា ត្រកូលចូវ (Zhou, 周) គឺជាសែត្រកូលនៃសន្តតិវង្សអធិរាជដែលសោយរាជ្យយូរអង្វែងជាងគេនៅប្រទេសចិន ចាប់ពីសតវត្សទី១១ ដល់សតវត្សទី៣ មុនគ្រិស្តសករាជ «Zhou Dynasty 周 (11th. cent.-221 BC)» ។ ចំណែកឯនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនពីឆ្នាំ១៩៤៩ ដល់១៩៧៦ ជូអ៊ិនឡាយ (Zhou Enlai, 周恩来) និងតារាចម្រៀងដ៏ល្បីល្បាញរបស់ហុងកុង ចូវ យុនហ្វាត (Chow Yun-Fat 周润发) ក៏មានត្រកូល«ចូវ» ដែរ ។ ការលើកឡើងនេះ មិនមែនមានបំណងចង់ភ្ជាប់ខ្សែស្រឡាយរបស់ខ្ញុំទៅនឹងរាជវង្សអធិរាជចិន ឬអ្នកល្បីឈ្មោះដទៃទៀតឡើយ គឺគ្រាន់តែលើកឡើងពីសែត្រកូលដូចគ្នាប៉ុណ្ណោះ ។ ខ្ញុំតែងតែចាត់ទុកខ្លួនឯងថាមានឈាមជ័រខ្មែរសុទ្ធ ព្រោះបានកើតនៅស្រុកស្រែលើដីខ្មែរ ធំធាត់នៅលើដីខ្មែរ ក្នុងបរិយាកាសសង្គមខ្មែរ បានរៀន និងស្រឡាញ់សិល្បៈវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រ អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ និងប្រហែលជាស្លាប់ទៅវិញក៏នៅលើដីខ្មែរផងដែរ ។ គឺថា “សូមធ្វើដូចត្នោត ដុះលើដីខ្មែរ លូតលាស់ពេញវ័យលើដីខ្មែរ បង្កបង្កើតផៅសណ្ដានលើដីខ្មែរ ស្លាប់លើដីខ្មែរ ប្រសិនបើអាចកើតឡើងវិញ សូមកើតលើដីខ្មែរ” ។
«ស៊ិញ» គឺជាឈ្មោះដែលម្ដាយរបស់ខ្ញុំដាក់ឲ្យ ដែលជាពាក្យរបស់ចិនកន្តាំងមានន័យថា «ស្លូត សប្បុរស រាបសា» មិនជាពាក្យខ្មែរថា «សិញ» ដែលមានន័យថា ញឹកញាប់រទេញ ឬសិញសុញនោះទេ ។ មូលហេតុនៃការដាក់ឈ្មោះនេះគឺ កាលពីតូចក្រូចឆ្មារ ខ្ញុំឧស្សាហ៍យំ និងកាចខ្លាំងណាស់ ដូច្នេះហើយបានជាម្ដាយខ្ញុំដាក់ឈ្មោះថា«ស៊ិញ» ដើម្បីឲ្យស្លូតដូចឈ្មោះ ។
តាមពិតទៅ ខ្ញុំមានឈ្មោះកណ្ដាលមួយទៀតគឺ «យង់» ដែលឈ្មោះពេញរបស់ខ្ញុំ «ចៅ យង់ស៊ិញ» ប៉ុន្តែនៅពេលដល់អាយុចូលរៀន ដោយខ្លាចឈ្មោះច្រើនមាត់កូនចាំមិនបាន ម្ដាយខ្ញុំដាក់ត្រឹមតែ២មាត់គឺ «យង់ ស៊ិញ» (កាលថ្នាក់មត្តេយ្យ និងថ្នាក់ទី១) និងក្រោយមក «ចៅ ស៊ិញ» (ចាប់ពីថ្នាក់ទី២រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន) ។
និយាយពីប្រវត្តិគ្រួសារ«ចៅ» នៅឃុំចំណោមរបស់ខ្ញុំវិញ ខ្ញុំក៏មិនអាចស្រាវជ្រាវឲ្យបានស៊ីជម្រៅ ច្បាស់លាស់ថា តើដូនតារបស់ខ្ញុំបានចាកចេញពីតំបន់ណានៃស្រុកចិន ហើយបានមករស់នៅក្នុងស្រុកខ្មែរពីពេលណាឡើយ ? ខ្ញុំគ្រាន់តែអាចតាមសួរចាស់ៗដឹងថា ខ្ញុំជាជំនាន់ទី៤ (ញាតិជាន់ទី៣) នៃលោកតាទួត «ចៅ ថៃ» ។ លោកតាទួត ចៅ ថៃ មានប្រពន្ធបីនាក់ (មិនចាំឈ្មោះ) ដែលក្នុងនោះ លោកតារបស់ខ្ញុំ «ចៅ សំ» ជាកូនច្បងរបស់ប្រពន្ធដើម ។ ដូច្នេះហើយបានជាខ្ញុំមានតាយាយក្រៅពីតាបង្កើត ប្រហែល១០នាក់ ។ លោកតាចៅ សំ មានកូនទាំងអស់ចំនួន ៧ នាក់ ៖
- ចៅ .... ប្រុស (រស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិច, ខ្ញុំហៅគាត់ថា «អាយៀអាមេរិច “អ៊ំខាងឪពុកនៅអាមេរិច”)
- ចៅ ... ប្រុស (ស្លាប់កាលពីខ្ញុំនៅតូចៗ, ខ្ញុំហៅគាត់ថា «អាយៀត្នោត “អ៊ំខាងឪពុកនៅភូមិត្នោត ឃុំសឿ)
- ចៅ ឡាង ស្រី (រស់នៅឃុំចំណោម)
- ចៅ ប៉ូង ប្រុស (ជាឪពុករបស់ខ្ញុំ, រស់នៅឃុំចំណោម, ឈ្មោះពេញរបស់គាត់គឺ ចៅ គិញប៉ូង)
- ចៅ លិញ ស្រី (នៅសហរដ្ឋអាមេរិច)
- ចៅ ខាន់ ប្រុស (ស្លាប់ក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម)
- ចៅ ណាយ ស្រី (ស្លាប់)
ឈ្មោះពិតរបស់តាយាយ និងអ៊ំៗមួយចំនួន ខ្ញុំមិនទាន់មានឱកាសសួររកឲ្យឃើញនៅឡើយទេ (មួយឆ្នាំខ្ញុំទៅលេងស្រុកកំណើតបានតែ២ដងគត់) ដោយសារតែពុំមានការកត់ត្រាត្រឹមត្រូវ ហើយតាមចិនគេច្រើនតែហៅបងប្អូនតាមឋានៈ ធ្វើឲ្យភ្លេចឈ្មោះដើមថាហៅដូចម្ដេច ។
តាមរយៈបទពិសោធន៍នេះ ខ្ញុំសម្គាល់ឃើញថា ចំពោះគ្រួសារខ្មែរសាមញ្ញទួទៅ ពិបាកនឹងរៀបរាប់អំពីតំណដូនតាលើសពី៥ជំនាន់ណាស់ គឺមិនដូចគ្រួសាររាជវង្ស ឬគ្រួសារនៅបស្ចឹមប្រទេស ឬប្រទេសជិតខាងខ្លះ ដែលមានកំណត់ត្រា ឬឯកសារតំណវង្សបានច្រើនជំនាន់ ។
ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ប្រិយមិត្តពិតបានស្គាល់ និងយល់អំពីប្រវត្តិប្លុកនេះ រួមទាំងប្រវត្តិរបស់ម្ចាស់វាបានច្បាស់លាស់ជាមិនខាន ។ សូមអរគុណដែលបានចូលមកលែង ។
ដោយសារខាង Blogsome ពុំទាន់មានចម្លើយទៅនឹងវិធីធ្វើឲ្យប្រិយមិត្តអាចផ្ដល់មតិនៅលើទំព័រនេះបាន សូមប្រិយមិត្តផ្ញើមតិនានាមកខ្ញុំតាមរយៈ chaosinh@yahoo.com ប្រសិនបើមាន ៕
អត្ថបទបន្ថែមៈ ការគោរពដូនតារបស់គ្រួសារត្រកូលចៅ
