ទេពធីតាឆ្នាំថ្មីស្លៀកពាក់ខ្មៅ សោយលោហិត គង់លើសត្វសេះ
គោឧសភរាជដែលខ្មែរបុរាណគោរពបូជានៅប្រាសាទព្រះគោ
ឆ្នាំថ្មីដែលនឹងចូលមកដល់នាសប្ដាហ៍ខាងមុខនេះ គឺឆ្នាំឆ្លូវ ដែលតំណាងដោយសត្វគោ ។ តាមការគន់គូរ ឆ្នាំឆ្លូវនឹងចូលមកដល់នៅវេលាម៉ោង១និង៣៦នាទីរំលងអាធ្រាត្រថ្ងៃទី១៣ ខែមេសាឈានចូលថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ។
ឆ្នាំឆ្លូវនេះដោយសារសង្ក្រាន្ដចូលមកនៅថ្ងៃអង្គារទើបទេពធីតាដែលត្រូវយាងមកធ្វើជាអធិបតីគឺចំវេនបុត្រទី៣នៃកបិលមហាព្រហ្មព្រះនាមរាក្សសាទេវី ។ តាមក្បួនមហាសង្ក្រាន្ដដែលបោះពុម្ពផ្សាយដោយលោក អ៊ឹម បុរិណរ៍ សមាជិកគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវវិជ្ជាហោរាសាស្ដ្រ និងប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរបានចែងថា ព្រះនាងរាក្សសាទេវីទ្រង់អម្ពរ (ស្លៀកពាក់) ពណ៌ខ្មៅ លម្អនៅព្រះកាណ៌ (ត្រចៀក) ដោយផ្កាឈូករតន៍ អភរណ (គ្រឿងតែង) ទ្រង់ពាក់កែវមោរា (ត្បួងមួយប្រភេទពណ៌សម្បុរឡាយ) ភក្សាហារ ទ្រង់សោយលោហិត ព្រះហស្ដស្ដាំទ្រង់ត្រីសូល៍ ព្រះហស្ដឆ្វេងទ្រង់ធ្នូ ទ្រង់គង់ផ្លុំបិទព្រះនេត្រលើខ្នងសត្វអស្សតរ (សេះ) ជាពាហនៈ ។
គួរបញ្ជាក់ថា តាមក្បួនតម្រាខ្មែរបុរាណ ទេពធីតាបុត្រីកបិលមហាព្រហ្មដែលយាងចេញមកធ្វើជាអធិបតីក្នុងពេលចូលឆ្នាំ គឺផ្លាស់វេនគ្នារៀងរាល់ឆ្នាំហើយអាចសម្គាល់បានថាបើសង្ក្រាន្ដចូលមកដល់នៅថ្ងៃណា គឺទេពធីតាតាមលំដាប់លេខរៀងនឹងយាងមកធ្វើអធិបតីក្នុងថ្ងៃនោះ តួយ៉ាងដូចជាឆ្នាំឆ្លូវនេះសង្ក្រាន្ដចូលមកដល់នៅថ្ងៃអង្គារ ហេតុនេះហើយទើបបុត្រីទី៣យាងចូលមកព្រោះថា ខ្មែរមានប្រព័ន្ធរាប់ថ្ងៃក្នុងសប្ដាហ៍ដោយកំណត់ថា ថ្ងៃអាទិត្យគឺជាថ្ងៃទី១ក្នុងសប្ដាហ៍ ដូច្នេះថ្ងៃអង្គារគឺជាថ្ងៃទី៣ ។
ឆ្នាំឆ្លូវដែលនឹងចូលមកដល់ក្នុងប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខនេះ គឺជាឆ្នាំឆ្លូវ ឯកស័ក ចុល្លសករាជ១៣៧១ មហាសករាជ១៩៣១ ពុទ្ធសករាជ២៥៥៣ គ្រិស្ដសករាជ២០០៩ ។
គួរកត់សម្គាល់ថា ការចូលឆ្នាំថ្មីនេះមិនមែនបានន័យថាព្រះពុទ្ធសាសនាកើនថែមមួយឆ្នាំនោះទេ ។ ព្រះពុទ្ធសករាជកន្លងទៅហើយបាន២៥៥២ ត្រឹមថ្ងៃទី១៥កើត ខែពិសាខ លុះដល់ថ្ងៃ១រោច ខែពិសាខ ឆ្នាំឆ្លូវ ឯកស័កតទៅ ទើបចូលពុទ្ធសករាជ២៥៥៣ ។
៣ថ្ងៃនៃថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនេះរួមមានៈ ថ្ងៃអង្គារ ៥រោច ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា គ្រិស្ដសករាជ២០០៩ វេលាម៉ោង១និង៣៦នាទី ជាថ្ងៃចូលឆ្នាំឆ្លូវឯកស័ក ។ ថ្ងៃពុធ ៦រោច ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា គ្រិស្ដសករាជ២០០៩ ជាវារៈវនបត ។
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍៧រោច ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា គ្រិស្ដសករាជ២០០៩ នៅវេលាម៉ោង៥និង០៦នាទីជាវារៈឡើងស័កគម្រប់ជាសង្ក្រាន្ដបីថ្ងៃស្រេចបរិបូរណ៍ចូលជាសកលឆ្នាំឆ្លូវឯកស័កតទៅ ។
ខាងក្រោមនេះជាទំនាយមួយចំនួនដែលមានចុះផ្សាយក្នុងសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ដរបស់លោក អ៊ឹម បុរិណរ៍ ។
រណ្ដាប់ទទួលទេវតា
រណ្ដាប់ទទួលទេវតាតាមទំនៀមពីបុរាណរៀងរហូតមកមានរានទទួលទេវតាមួយសម្រាប់តាំងគ្រឿងពលីការផ្សេងៗ ត្រូវរៀបក្រាលសំពត់ពណ៌ក្រហម ហើយរៀបបាយសី៩ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៧ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៥ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៣ថ្នាក់មួយគូ បាយសីប៉ាឆាមមួយគូ ស្លាធម៌មួយគូ ទឹកអប់មួយគូ ទៀន៥ ធូប៥ លាច៥ ផ្កាដាក់លើជើងពានមួយគូ ចេកនួន ចេកណាំវ៉ាមួយគូ ផ្លែឈើ១១មុខរៀបដាក់ជើងពានជាគូរៗ ដូងឡៅមួយគូ ។ ឆ្នាំនេះ គួររកផ្កាពណ៌ក្រហម និងរូបសំណាកជ្រូក ឬសេះដាក់ទទួលទេវតាផង ។
ទំនាយប្រចាំឆ្នាំ
កេណ្ឌព្រះភិរុណសាស្ដ្រៈ ឆ្នាំនេះភពព្រះចន្ទជាអធិបតីនាំផ្លូវទៅសុំទឹកភ្លៀងពីស្ដេចនាគ ហើយបាននាគ៥បង្អុរទឹកភ្លៀង៥០០មេដែលចែកចេញជាៈ
- ចក្រវាល ២០០មេ
- ព្រៃហេមពាន្ដ ១៥០មេ
- មហាសមុទ្រ ១០០មេ
- និងជម្ពុទ្វីបមនុស្សលោកយើងមានចំនួន ៥០មេ ដើមឆ្នាំ កណ្ដាលឆ្នាំភ្លៀង និងចុងឆ្នាំស្មើល្អ ។
ទឹកជំនន់ និងទឹកទន្លេៈ ឆ្នាំនេះទឹកជំនន់ដោយភ្លៀង និងទឹកទន្លេមានជាមធ្យមគឺមានកម្រិត៨/១៦ គឺមានសំណល់ (៨) ទឹកមធ្យម ។
កេណ្ឌធញ្ញាហារៈ ឈ្មោះមជ្ឈិមទំនាយថា ស្រូវសំណាបស្រែចម្ការផលដំណាំបានតែពាក់កណ្ដាលខូចអស់ពាក់កណ្ដាលភោជនាហារបានជាមធ្យមប្រជានុរាស្ដ្របានសេចក្ដីសុខខ្លះ ទុក្ខខ្លះ ស្នើគ្នាធញ្ញាហារ មង្សាហារ ផល្លាហារ និងមានជាមធ្យម ។
ទំនាយការធ្វើស្រែ
ឆ្នាំនេះទឹកភ្លៀងអំណោយផលនៅដើមឆ្នាំកណ្ដាលឆ្នាំច្រើន ចុងឆ្នាំតិច ដូច្នេះការធ្វើស្រែទំនាបល្អ ឯស្រែដីទួលខ្ពស់ទទួលផលមិនសូវល្អឡើយ ។
កេណ្ឌព្រឹក្សា
ឆ្នាំនេះត្រូវដើមក្រកោះជាស្ដេចមានសេចក្ដីទំនាយថាៈ មនុស្សផងទាំងឡាយនៅកើតមានកលិយុគ ។
កេណ្ឌព្រះអាទិត្យឆ្នាំនេះព្រះអាទិត្យធ្វើដំណើរដោយជិះនាគរាជទំនាយថា មនុស្សផងទាំងឡាយនឹងត្រូវខ្វះខាតបាយទឹក មានសេចក្ដីខ្លាច និងមរណភ័យ (ភ័យព្រោះសេចក្ដីស្លាប់) ។
ទំនាយតាមថ្ងៃសង្ក្រាន្ដ
ទំនាយថ្ងៃមហាសង្ក្រាន្ដៈ ថ្ងៃចូលឆ្នាំត្រូវនឹងថ្ងៃអង្គារទំនាយថា ឆ្នាំនេះនឹងកើតអន្ដរាយកណ្ដាលទីក្រុងកើតមានភ្លើងឆេះយ៉ាងសាហាវកើតនូវចោរចិត្ដកាចច្រើនឡើង មនុស្សប្រែជាមានចិត្ដអាក្រក់ ហើយមាជម្ងឺតម្កាត់ច្រើនជាទីបំផុត ។ មនុស្សផងទាំងឡាយនឹងកើតទុក្ខសោករោគភ័យ ព្រោះមានជម្ងឺផែនដីនឹងស្ងួតហួតហែង ដើមឆ្នាំនឹងមានភ្លៀងបន្ដិចបន្ដួច ។ នឹងកើតកលិយុគសង្គ្រាមច្បាំងគ្នាមនុស្សផងទាំងឡាយទទួលនូវក្ដីលំបាកជាច្រើនអនេក ។
ទំនាយថ្ងៃវារៈវនបទៈ ថ្ងៃកណ្ដាលត្រូវនឹងថ្ងៃពុធទំនាយថា ឆ្នាំនេះស្រូវអង្ករផ្លែឈើនឹងថ្លៃ មនុស្សទាំងឡាយនឹងក្ដៅក្រហាយចិត្ដច្រើនជាទីបំផុត ស្ដ្រីទាំងឡាយនឹងត្រូវនិរាសព្រាត់ប្រាស់ពីទីកន្លែងរស់នៅ ទៅនៅជ្រកកោនទីដទៃផ្សេងៗ ។
ទំនាយថ្ងៃឡើងស័កៈ ថ្ងៃចូលឆ្នាំចុងក្រោយត្រូវនឹងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទំនាយថា ឆ្នាំនោះសមណព្រាហ្មណាចារ្យនិងប្រណិប័តន៍ចូលចិត្ដដោយធម្មដែលប្រសើរវិសេស ។ ភ្លៀងច្រើនស្រូវល្អ ។
ការកំណត់ប្រតិទិន
ឆ្នាំនេះមានអធិកវារៈខែជេស្ឋមាន៣០ថ្ងៃ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៨ មាន២៨ថ្ងៃ ។
ចូលព្រះវស្សាៈ នៅថ្ងៃពុធ១រោច ខែអាសាឍ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩ វារៈមហាធិកបានឬក្ស២០តិថី១៦ជាកាលវស្សានរដូវត្រូវតាមប្រពៃណីពីបុរាណ មានព្រះអាទិត្យព្រះចន្ទចរតាមចក្ររាសី ជាប្រធានឱ្យបានដឹងកំណត់ទ្វារទសមាសទើបធ្វើការសារពើទាំងពួងបានចម្រើននូវសិរីសួស្ដីជ័យមង្គលបរិបូណ៌ហោង ។
បាតុភូតលើផ្ទៃមេឃ
នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៩នេះមានគ្រាសចំនួន៦ដងដែលសូរ្យគ្រាសមាន២ដង និងចន្ទគ្រាស៤ដង តាមកាលបរិច្ឆេទដូចខាងក្រោមៈ
- នៅថ្ងៃចន្ទ១កើតខែមាឃ ឆ្នាំជូតសំរិទ្ធស័កចុល្លសករាជ១៣៧០ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៩ មានសូរ្យគ្រាសជាសារពើគ្រាសពិសេស (Annular Eclipse) មើលឃើញជាអឌ្ឍគ្រាសនៅអាហ្រិកខាងត្បូង សមុទ្រឥណ្ឌា អង់តាក់ទិក ឥណ្ឌា អាស៊ីខាងកើត និងខាងត្បូង ឥណ្ឌូនេស៊ី អូស្ដ្រាលី ឃើញជារូបចិញ្ចៀននៅឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និងហ្វ៊ីលីពីន ។ ភ្នំពេញនៃកម្ពុជាមើលឃើញពីម៉ោង១៥និង៤៩នាទីដល់ម៉ោង១៨មើលឃើញ៤៥ភាគរយនៃវេលាម៉ោង១៦និង៥៩នាទី ។
- នៅរាត្រីថ្ងៃចន្ទ១៥កើតខែមាឃឆ្នាំជូតសំរិទ្ធិស័ក ចុល្លសករាជ១៣៧០ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៩ មានចន្ទគ្រាសជា(ស្រមោល) (Penumbral Eclipse) ដែលមើល ឃើញនៅប៉ាស៊ីហ្វិក អាមេរិក អឺរ៉ុប អាហ្រិក កម្ពុជាមើលឃើញពីម៉ោង១៩ និង៣៧នាទីដល់ម៉ោង២៣និង៤០នាទី ។
- នៅថ្ងៃសៅរ៍១៥កើត ខែសាឍ ឆ្នាំឆ្លូវឯកស័កចុល្លសករាជ១៣៧១ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩ មានចន្ទគ្រាសជាស្រមោលព្រាលៗ(Penumbral Eclipse) ដែលមើលឃើញនៅអាមេរិក ប៉ាស៊ីហ្វិក អូស្ដ្រាលី កម្ពុជា មើលមិនឃើញទេ ។
- ថ្ងៃពុធ១៥រោច ខែអាសាឍឆ្នាំឆ្លូវ ឯកស័ក ចុល្លសករាជ១៣៧១ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩មានសូរ្យគ្រាសជាសារពើគ្រាស(Total Eclipse) មើលឃើញជាអឌ្ឍគ្រាសនៅអាស៊ី ប៉ូលីណេស៊ី និងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកឃើញជា Total នៅឥណ្ឌា នេប៉ាល់ បង់ក្លាដេស បូតាន ចិន ។ ភ្នំពេញនៃកម្ពុជាមើលឃើញជាអឌ្ឍគ្រាសពីម៉ោង៧និង១៤នាទី ដល់ម៉ោង៩និង១៣នាទីមើលឃើញ៣១ភាគរយនៅម៉ោង៨និង១០នាទី ។
- នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍១៥កើតខែស្រាពណ៍ឆ្នាំឆ្លូវឯកស័កចុល្លសករាជ១៣៧១ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៦ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៩ មានចន្ទគ្រាសជាស្រមោលព្រាលៗ(Penumbral Eclipse)ដែលមើលឃើញនៅអាមេរិក អឺរ៉ុប អាហ្រិក អាស៊ីខាងលិច ។ កម្ពុជាមើលមិនឃើញទេ ។
- នៅរាត្រីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍១៥កើតខែបុស្ស ឆ្នាំឆ្លូវ ឯកស័កចុល្លសករាជ១៣៧១ ត្រូវនឹងថ្ងៃ៣១ខែធ្នូឆ្នាំ២០១០ដែលមានចន្ទអឌ្ឍគ្រាស (Partial Eclipse) ដែលមើលឃើញនៅអឺរ៉ុប អាហ្វ្រិក អាស៊ី អូស្ដ្រាលី ។ កម្ពុជាមើលឃើញពីម៉ោង១និង៥៥នាទីដល់ម៉ោង២និង៤៥នាទីទៀបភ្លឺនៃថ្ងៃទី១ ខែមករា ២០១០ មើលឃើញតែ២ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ៕
(ដកស្រង់ពីសារព័ត៌មានរស្មីកម្ពុជា ថ្ងៃទី០១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩)