មិនមានការចុះផ្សាយនៅលើទំព័រកាសែតជាផ្លូវការអំពីវត្តមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀមនៅស្រុកខ្មែរពេលត្រឡប់ទៅវិញអស់អំណាចនោះទេ ប៉ុន្តែកំណត់ត្រាជាឯកជនរបស់អ្នកកាសែតសៀមម្នាក់បានមើលឃើញថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀមមកស្រុកខ្មែរពេលត្រឡប់ទៅវិញត្រូវអស់អំណាច ។ រឿងនេះត្រូវគេមើលឃើញថា បារមីម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី ឬក៏អង្គរវត្តរបស់ខ្មែរ មានតេជៈមហិទ្ធិឫទិ្ធដែលធ្វើឲ្យមេដឹកនាំសៀមត្រូវអស់បុណ្យនោះ ។
កំណត់ត្រាក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រសិនបើមេដឹកនាំសៀមមកស្រុកខ្មែរក្នុងបំណងល្អ មិនមានបញ្ហាទេ តែបើមកក្នុងបំណងអាក្រក់ ត្រឡប់ទៅវិញត្រូវតែអស់បុណ្យតែម្ដង ។ តាមការកត់សម្គាល់នាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀមដែលមកស្រុកខ្មែរអស់បុណ្យមាន០៦នាក់ហើយ ដូចជាៈ
ទី១‑ សុចិន្ដា ក្រាប្រាយុង ដែលមកស្រុកខ្មែរកាលសម័យអ៊ុនតាក់ក្នុងដើមទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ៩០នោះ ។ ឧត្ដមសេនីយ៍សុចិន្ដា ក្រាប្រាយុង ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធា ដែលចូលមកស្រុកខ្មែរប្រគល់ជនភៀសខ្លួននៅតាមព្រំដែនសៀមឲ្យក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ឲ្យអ៊ុនតាក់ ដែលកាលនោះព្រះមហាក្សត្រខ្មែរសម្ដេចព្រះនរោត្ដម សីហនុ គង់ជាព្រះប្រធានឧត្ដមក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ។ វត្តមានសុចិន្ដា ក្រាប្រាយុង មកស្រុកខ្មែរត្រូវបានអ្នកការទូតរិះគន់ជាខ្លាំងព្រោះតែអត្តចរិតច្រឡោងខាមមើលងាយខ្មែរ ។ ហេតុនេះបានជាគ្រាន់តែសុចិន្ដា ក្រាប្រាយុង ត្រឡប់ទៅវិញក៏មានការបង្ហូរឈាមនៅប្រទេសសៀម មនុស្សរាប់រយនាក់ស្លាប់ សុចិន្ដា ក្រាប្រាយុង ក៏ត្រូវបានគេនិរទេសចេញពីប្រទេសសៀមភ្លាម ។
ទី២‑ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀម ឆាតឆៃ ឈុនហាវ៉ាន់ មកស្រុកខ្មែរទៅវិញក៏អស់អំណាច ។ ឆាតឆែ ឈុនហាវ៉ាន់ សម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន តាំងពីសម័យកុម្មុយនីសម៉្លេះ ដែលមេដឹកនាំទាំងពីរនេះបានសន្យាថា ធ្វើព្រំដែនសង្គ្រាមឲ្យទៅជាសន្តិភាព ប៉ុន្តែមិនទាន់បានធ្វើផង ឆាតឆៃ ឈុនហាវ៉ាន់ ក៏អស់អំណាច និងទទួលមរណភាពទៅ ។
ទី៣‑ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀមស៊ីលប៉ាអាចារ មកស្រុកខ្មែរទៅវិញក៏អស់អំណាច ដែលស៊ីលប៉ាអាចារនេះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាចខ្លីជាងគេបំផុតនៅប្រទេសសៀម ។ តាមរបាយការណ៍ព័ត៌មានខ្លះបានអះអាងថា ទាំងពាណិជ្ជការបរទេស និងពាណិជ្ជករក្នុងស្រុកនៅប្រទេសសៀម គ្មាននរណាម្នាក់ពេញចិត្តស៊ីប៉ាអាចារឡើយ ។
ទី៤‑ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឈួន លឹកផៃ ដែលជាឥស្សរជនល្អបំផុតនៅប្រទេសសៀមនោះ ។ ឈួន លឹកផៃ នៅប្រទេសសៀមជាមនុស្សកសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ មិនពុករលួយ ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគាត់មកស្រុកខ្មែរ ពេលទៅវិញអស់អំណាចដោយសារតែគាត់បានបំពានលើខ្មែរនូវកិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួន ពិសេសព្រំដែនសមុទ្រដែលគាត់បានធ្វើជាមួយយួននោះ ។
ទី៥‑ ឆាវលីត យុងឆៃយុទ្ធ ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដ៏អាក្រក់បំផុត ឬដើមហេតុដែលនាំឲ្យប្រទេសខ្មែរមានបញ្ហា ។ ឆាវលីត យុងឆៃយុទ្ធចេះនិយាយភាសាខ្មែរបន្តិចបន្តួច ពេលធ្វើយុទ្ធនាការសម្លេងឆ្នោតនៅតំបន់អតីតតំបន់ខ្មែររស់នៅ ដូចជាខេត្តសុរិន្ទ ស៊ីសាកេត ជាដើម គាត់បានប្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅសុរិន្ទថា គាត់ជាខ្មែរ ដូច្នេះនៅពេលបោះឆ្នោតម្ដងៗនៅតំបន់ខ្មែរ ឆាវលីតទទួលបានសម្លេងឆ្នោតច្រើនជាងគេ ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគាត់បំពានទៅលើខ្មែរខ្លាំងនោះ ពេលមកស្រុកខ្មែរ ត្រឡប់ទៅវិញក៏អំណាច ដោយសារតែកម្លាំងប្រជាជនបណ្ដេញឲ្យចេញនោះ ។
ទី៦‑ ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា នាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀមដែលមានលុយច្រើនជាងគេ ក្នុងកេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនសូវល្អ ពិសេសរឿងអាស្រូវពុករលួយ ។ ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា បានចុះហត្ថលេខារកស៊ីប្រេងជាមួយប្រទេសកម្ពុជា ដែលទទួលបានផលឯកជនច្រើនបង្គួរដែរ ប៉ុន្តែពេលត្រឡប់ទៅវិញត្រូវបានគេធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ពីអំណាច ។
ចំណែកសូរ៉ាយុទ្ធ ជូឡានន្ន នាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀមបណ្ដោះអាសន្ន គឺជាមេទ័ពដែលក្ដាប់អំណាចក្នុងរដ្ឋាភិបាល ។ សូរ៉ាយុទ្ធ ជូឡានន្ននៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នមែន តែគណបក្សគាត់ក៏ចូលរួមបោះឆ្នោតដែរ ប៉ុន្តែដោយសារតែរដ្ឋភិបាលគាត់អាក្រក់ជាមួយខ្មែរនោះ ទើបគាត់មិនអាចជាប់ឆ្លោតធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រី ។
ឥឡូវនេះនៅពេលដែលសាម៉ាក ស៊ុនដារ៉ាវិច បានឡើងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី តាមរយៈការបោះឆ្នោតនៅប្រទេសសៀម គាត់គឺមនុស្សរបស់ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ។ នៅពេលដែលសាម៉ាក ស៊ុនដារ៉ាវិច បានធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីសៀមភ្លាម ក៏បានមកស្រុកខ្មែរមុនគេ ដើម្បីមកធ្វើការឲ្យថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា កំពុងតែជាប់ចោទ ។ ឥឡូវនេះនៅប្រទេសសៀម គេរងចាំមើលវាសនាលោកសាម៉ាក ស៊ុនដារ៉ាវិច ប្រសិនបើគាត់ត្រឡប់ទៅវិញ ត្រូវអស់អំណាចមែន បានន័យថា បារមីម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី និងបារមីអង្គរខ្លាំងណាស់ មេដឹកនាំសៀមមិនអាចប្រមាថបានទេ បើប្រមាថ មកដល់ស្រុកខ្មែរ ពេលទៅវិញត្រូវតែអស់អំណាចតែម្ដង ។
ហេតុនេះបានជានៅប្រទេសសៀម គេរងចាំមើលវាសនារបស់លោកសាម៉ាក ស៊ុនដារ៉ាវិច មួយទៀត បើលោកសាម៉ាក ស៊ុនដារ៉ាវិច អស់អំណាចទៀតនោះ សៀមគេជឿខ្លាំងណាស់ អំពីបារមីតេជៈនៅស្រុកខ្មែរ ។
ដកស្រង់ពីៈ កាសែតខេមរា ចេញផ្សាយថ្ងៃទី០៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៨
