កាលពីសប្ដាហ៍ នៅពេលកំពុងជជែកគ្នាលែងជាមួយមិត្តភក្ដិអំពីការស្លៀកពាក់របស់មនុស្សប្រុស និងមនុស្សស្រី យើងក៏បានចងក្រងជាប្រយោគគួរឲ្យអស្ចារ្យមួយ ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួរថា «តើបុរស និងស្ត្រីខុសគ្នាត្រង់ណា ?» ។ ចម្លើយដ៏សាមញ្ញគឺ «បុរសពាក់អាវទ្រាប់ ខោទ្រ រីឯស្ត្រីវិញ ពាក់អាវទ្រ ខោទ្រាប់» ។
«ញឹកពេក លេចដំរី» សុភាសិតនេះពន្យល់ពីការតឹងតែង រឹតត្បិតនៃបទបញ្ជា ឬច្បាប់វិន័យ ដែលជនណាម្នាក់ដាក់កំហិតឲ្យគេធ្វើតាម ឲ្យបានម៉ត់ចត់ ជាច្បាប់ដែលពិបាកអនុវត្ត (តឹងហួស) ។
បទបញ្ញត្តិដែលតឹងពេកក្នុងរឿងអ្វីមួយ ឧទាហរណ៍ ហាមមិនឲ្យលេងល្បែងស៊ីសង ហាមសុរា ហាមអំពើពេស្យា ។ល។ អាចឲ្យអំពើទាំងនោះ លេចឡើងមានទំហំប៉ុនដំរី (ធំ) នៅកន្លែងលួចលាក់ណាមួយដែលអាជ្ញាធរមិនងាយនឹងចាប់បានឡើយ ។
នៅក្នុងគ្រួសារនីមួយៗក៏អាចមានរឿងបែបនេះកើតឡើងបានដែរ ប្រសិនបើមាតាបិតារឹតត្បិតកូនហួសហេតុ (បង្ខំ) ឲ្យកូនស្ដាប់បង្គាប់ខ្លួនខុសឆន្ទៈរបស់ពួកគេ ។
បទបញ្ជាណាដែលមិនស្របនឹងឆន្ទៈនៃមនុស្សភាគច្រើន ហើយខុសដំណើរធម្មជាតិ ច្រើននាំឲ្យ «លេចដំរី» គឺថា នាំឲ្យមានការរំលោភយ៉ាងធំ ។
ដោយ ម៉ែន រៀម សៀវភៅរសជាតិភាសាខ្មែរ
និយមន័យៈ អំពើគុណ និងទោសនៃកម្លាំងចិត្ត ។
ចិត្តតិច នៅពេលនេះ លោកសំដៅយកមនុស្សណាដែលមានចិត្តត្រជាក់ ចិត្តស្ងប់ មានខន្តីអំណត់អត់ទ្រាំ មិនក្ដៅក្រហាយ ឆាប់ច្រឡោត តោតតូង ។ មនុស្សនេះ កាលបើធ្វើការងារអ្វីតែងប្រកបដោយចិត្តអំណត់ តស៊ូមោះមុត ព្យាយាមធ្វើការនោះទាល់តែបានសម្រេច ។
ម្យ៉ាងទៀត មនុស្សនេះ បើមានការស្ដីបន្ទោសពីនាយចៅហ្វាយ ឬពីមិត្តភក្តិខ្លះ ក៏ចេះអត់ធ្មត់សង្កត់ចិត្តមិនតបតវិញទេ ។ ដោយសារគេមានចិត្តធ្ងន់ ឬចិត្តតិចនេះហើយ ធ្វើឲ្យគេទទួលបាននូវការស្រលាញ់រាប់អានពីអ្នកផងទាំងពួង ។
និស្ស័យមនុស្សចិត្តខ្លាំង ឬចិត្តច្រើន កាលបើមានអ្នកណាធ្វើឲ្យទាស់ចិត្តតែបន្តិច តែងក្ដៅក្រហាយ រម៉ាំងរម៉ោកជានិច្ច ។ បើគេធ្វើការងារអ្វីក៏មិនបានស្អាតល្អដែរ ។ ព្រោះបើទាស់ចិត្តតែបន្តិច គេបោកប្រាស់ខូចខ្ទេចខ្ទីអស់ ។
ម្យ៉ាងទៀត មនុស្សនេះ បើមានការស្ដីបន្ទោសពីនាយចៅហ្វាយ ឬពីមិត្តភក្តិខ្លះ ទោះក្នុងន័យអប់រំកែលម្អក៏ដោយ ក៏គេមានចិត្តខ្លាំងខេងក្រេវក្រោធ រហូតដល់ហ៊ានតបតពាក្យសម្ដីដោយឥតកោតក្រែងទៀតផង ។ ជួនកាល មេកោយអត់ទ្រាំមិនបានក៏ដកចេញ ឬផ្លាស់ចេញក៏មាន ។ ពេលនេះ គេត្រូវស៊ីអំបិលហើយ ។
«កាំ» (ន.) អ្វីៗដែលរៀបជាជាន់ ជាថ្នាក់សម្រាប់ទល់ សម្រាប់ទ្រ សម្រាប់រង ឧ. កាំជណ្ដើរ កាំរទេះ កាំជ្រួច កាំរន្ទះ កាំភ្លើង កាំភ្លោះ ។
«កម្ម» (ន. បា.) អំពើ ទោះអំពើល្អក្ដី អាក្រក់ក្ដីក៏ហៅថាកម្ម ឧ. កម្មជាកុសល កម្មជាអកុសល ទទួលរងកម្ម តាមកម្មចុះ គឺទទួលរងតាមអំពើដែលខ្លួនបានធ្វើ បានសន្សំមកហើយ ។
ចំណាំ «កម្មករ» (ន. បា.) អ្នកស៊ីឈ្នួល ។
«កម្មក្ខ័យ» (ន. បា.) ដំណើរអស់កម្ម ឧ. គាត់ស្លាប់ដោយកម្មក្ខ័យរបស់គាត់ ។
«កម្មន្តរាយ» (ន.) អន្តរាយខូចខាតការងារ ។
«កម្មជ្ជវាត» (ន.) ខ្យល់កើតអំពើកម្ម គឺខ្យល់ដែលបក់ក្នុងឧទរមាតាកាលប្រសូតបុត្រ ។
«កម្មន្តសាល» (ន.) រោងសម្រាប់ធ្វើការរបរផ្សេងៗ ។
«កម្មសិទ្ធិ» (ន.) វត្ថុដែលសម្រេចតាមអំណាចច្បាប់ថាជារបស់ខ្លួនដាច់ស្រេចហើយ ។ល។
កម្មវត្ថុ - កម្មបថ - កម្មវិធី - កម្មវាចា - កម្មវិបាក - កម្មស្សទ្ធា - កម្មវាចក - កម្មយតនៈ
«ខ្វោកខ្វាក» តាមវចនានុក្រមបានសេចក្ដីថា សូរឮដោយនិយាយខ្លាំងកោកកាកឥតសំចៃ ឬសូរ ដោយហែកសំពត់ ឬស្លឹកឈើផ្សេងៗ ។ បរិវារស័ព្ទ «ខ្វាក» អាចគន្លាស់បានជាពាក្យ «ខ្វាកដោយសូរសំឡេងកាកកោក» គឺ «ខ្វោកដោយសូរសំឡេងកោកកាក» ។
ដើម្បីបង្ហាញនូវសេចក្តីកោតសរសើរ និងដឹងគុណចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំជាតិ ដែលមានបុគ្គលភាពថ្លៃថ្នូរល្អប្រសើរ និងមានមគ្គុទេសក៍ដឹកនាំដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ប្រកបដោយសេចក្តីថ្កុំថ្កើង ល្បីល្បាញ ហើយស័ក្តិសមជាឥស្សរជនឆ្នើមជាន់ខ្ពស់របស់ជាតិ និងដើម្បីជាគំរូប្រពៃថ្លៃថ្លាដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រីរាជការ ក៏ដូចជា ប្រជារាស្ត្រទូទាំងប្រទេស ក្នុងការបណ្តុះនូវស្មារតី និងឆន្ទៈស្រឡាញ់ការពារទឹកដី និងសន្តិភាពឱ្យបានជាភិយ្យោភាពនោះ ក្រុមសមាជិកពេញសិទ្ធិ ឬ បណ្ឌិតសភាចារ្យ (Academician) បានសម្រេច និងឯកភាពស្នើថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ដើម្បីទ្រង់ប្រោសប្រទាននូវគោរមងារដល់លោកជំទាវ ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ប្រធានកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ជាកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិតនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ។
គោរមងារ «កិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត (Kittipritthbindit)» ជាគោរមងារដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម របស់រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ។ គោរមងារនេះស្នើប្រគល់ជូនវរជនខ្មែរដែលមានគុណបំណាច់ និងស្នាដៃធំធេងចំពោះប្រទេសជាតិ ក្នុងការធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញ និងអភិវឌ្ឍនូវសង្គម វប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ព្រមទាំងបានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិលើវិស័យមនុស្សធម៌ និងសង្គមធម៌ទៀតផង ។ គោរមងារនេះត្រូវបានសម្រេចជ្រើសរើសដោយសមាជិកបណ្ឌិតសភាពេញសិទ្ធិ ឬបណ្ឌិតសភាចារ្យ (Academician) នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាតាមការស្នើសុំរបស់ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និងដោយមានការឯកភាពពាក្យពេចន៍ពីក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរផងដែរ ព្រមទាំងត្រូវបានត្រាស់បង្គាប់ប្រគល់ជូនដោយព្រះមហាក្សត្រព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទៀតផង ។
កិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត បានផ្សំបង្កើតពីពាក្យ កិត្តិ + ព្រឹទ្ធ + បណ្ឌិត ៖
លោកជំទាវ ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ជាឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់មួយរូបរបស់ជាតិ ដែលពោរពេញទៅដោយបទពិសោធន៍ និងទេពកោសល្យទូលំទូលាយ ។ លោកជំទាវបានចូលរួមចលនាកងកម្លាំងតស៊ូរំដោះជាតិមាតុភូមិតាំងពីក្នុងវ័យ១៦ឆ្នាំ ហើយរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន លោកជំទាវបានបង្កើតស្នាដៃឧត្តុង្គឧត្តម ជូនជាតិមាតុភូមិទាំងក្នុងវិស័យមនុស្សធម៌ និងសង្គម-វប្បធម៌ ។ លោកជំទាវ ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ជាឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់មួយរូបដែលមានកិត្តិយសខ្ពង់ខ្ពស់ដោយបានទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយស «ជាតូបការ» ពីព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី និងគ្រឿងឥស្សរិយយសថ្នាក់ខ្ពស់បំផុត «សម្តេចព្រះមហាក្សត្រីយានី ព្រះស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្សកុសុមៈនារីរ័ត្ន» ពីព្រះវររាជបិតាជាតិខ្មែរ ។ លើសពីនេះ លោកជំទាវជាឥស្សរជនមួយរូបដែលមានការទទួលស្គាល់ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ៖
ថ្ងៃទី០១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១០: សញ្ញាបត្របណ្ឌិតកិតិ្តយស ផ្នែកអប់រំ ពីសាកលវិទ្យាល័យ ស៊ីឡា សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ។
ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៩: ពានរង្វាន់វេទិកាភាពជាអ្នកដឹកនាំ តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍ និងការអភិវឌ្ឍ ប្រគល់ដោយអគ្គលេខាធិការរងអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅក្នុងនាមជាវេទិកាភាពជាអ្នកដឹកនាំ តំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក និងយូអិនអេដ ។
ថ្ងៃទី០៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩: សញ្ញាបត្របណ្ឌិតកិតិ្តយស ផ្នែកអក្សរសាស្រ្ត ពីសាកលវិទ្យាល័យ ជេជូរ សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ទទួលស្គាល់នូវសេវាកម្ម ដែលជាភ្លើងបំភ្លឺដ៏មហិមា ដែលបានផ្តល់ជូនជាតិមាតុភូមិ នៅក្នុងការស្វែងរកសន្តិភាព និងក្តីស្រឡាញ់អាណិតអាសូរដល់មនុស្សជាតិ ។
ថ្ងែទី០៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៩: សញ្ញាបត្របណ្ឌិតកិត្តិយស ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពីសាកលវិទ្យាល័យស្រ្តីសេអ៊ូល ទទួលស្គាល់ពីស្នាដៃនៃការចូលរួមដ៏វិសេសវិសាលនៅក្នុងការងារកាកបាទក្រហមកម្ពុជា និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោកជំទាវទៅលើកិច្ចការ និងសិទ្ធិស្រ្តី ។
ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨: សញ្ញាបត្របណ្ឌិតកិត្តិយស ផ្នែកមនុស្សធម៌ ពីសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា ទទួលស្គាល់ស្នាដៃពីការបេ្តជ្ញាចិត្ត និងភក្តីភាពចំពោះសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ។
ឆ្នាំ២០០៤: មេដៃកិត្តិយស កាកបាទក្រហមថេហ្គូន (Red Cross Grand Order of Taegung) ពីកាកបាទក្រហមជាតិនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ។
ផ្អែកតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយទាំងក្នុងវិស័យមនុស្សធម៌ សង្គម វប្បធម៌ និងការដឹកនាំរបស់លោកជំទាវ ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ដូចបានលើកឡើងខាងលើ ក្រុមសមាជិកពេញសិទ្ធិ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានសម្រេចជាឯកច្ឆ័ន្ទថា លោកជំទាវ ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ពិតជាមានគុណសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទទួលបាននូវគោរមងារ «កិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត» នេះណាស់ ៕
ប្រភពៈ អង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស នៃទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី
ដូចពីឆ្នាំទៅដែរ បិណ្ឌមួយឆ្នាំនេះ នាយកដ្ឋានរបស់ខ្ញុំបានប្រារព្ធពិធីកាន់បិណ្ឌនៅវត្តពូនភ្នំ ស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវទំនប់កប់ស្រូវ ខណ្ឌសែនសុខ ។ ពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តនៅភូមិសែនសុខក៏បានមកចូលរួមផងដែរ ។
ទិដ្ឋភាព និងរបៀបរបបនៅក្នុងវត្តហាក់ពុំមានអ្វីខុសប្លែកធំដុំអំពីឆ្នាំទៅប៉ុន្មានទេ ក្រៅពីផ្លូវកម្រាលបេតុក្នុងវត្តមុខព្រះវិហារ និងសំណង់ធម្មសាលាដែលកំពុងសាងសង់ពុំទាន់រួចរាល់ បានប្រមាណ ៧០% ។ តាមព្រះចៅអធិការវត្តមានថេរដីកាថា ធម្មសាលានេះនៅជំពាក់ថវិកាគេប្រហែល ២ម៉ឺនដុល្លា ហើយលោកសង្ឃឹមថានឹងអាចរកបច្ច័យគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីសងគេនៅក្នុងរយៈពេលនៃការកាន់បិណ្ឌចំនួន ១៥ ថ្ងៃបន្តបន្ទាប់ទៅនេះ ។
ចំណុចមួយគួរពិចារណា តាមរយៈធម្មទេសនាដែលសំដែងដោយព្រះចៅអធិការវត្ត នៅរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១១ គឺទំនៀមទម្លាប់នៃការបោះបាយបិណ្ឌរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ជាពិសេសក្រុមយុវជន ។ លោកមានថេរដីកាថា ក្នុងចំណោមប្រទេសកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាដូចគ្នា មានតែប្រទេសកម្ពុជាយើងទេដែលបានប្រារព្ធពិធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌនេះ ដែលបានកាត់បន្ថយពីរយៈពេល ៣ ខែពេញ មកត្រឹម ១៥ ថ្ងៃ តាមការវិវត្តជាបន្តបន្ទាប់មកទល់បច្ចុប្បន្ន ។
លោកបានចោទជាសំណួរថា តើគួរបន្តពិធីបោះបាយបិណ្ឌទៀតឬទេ ? ព្រោះធ្វើដូចនេះ នឹងមានការខាតបង់ គិតជាថវិកាសម្បើមណាស់ ។ ដោយគិតតែត្រួសៗ ក្នុងវត្តមួយចំណាយបាយទៅលើការបោះបាយបិណ្ឌ ១ តៅ អង្ករ ចុះបើគិតសរុបទូទាំងប្រទេសដែលមានវត្តចំនួន ៤០០០ ប្លាយ ?
ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើយើងគិតអំពីផ្លូវធម៌ ការបោះបាយបិណ្ឌមានប្រយោជន៍ណាស់ ព្រោះថា ប្រែត ឬសត្វតិរច្ឆានដទៃទៀត ដែលគ្មានសាច់ញាតិ ឬសាច់ញាតិមិនបានដាក់បិណ្ឌឧទ្ទិសឲ្យ នឹងទទួលបានអាហារយកទៅបរិភោគ ។ ក្នុងនោះទៀតសោត ក៏ប្រហែលជាមានបងប្អូនញាតិផៅរបស់យើងផងក៏មិនដឹង !
ម្យ៉ាងទៀត បើគិតគូរអំពីប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ដែលជាអត្តសញ្ញាណជាតិ ពិធីបោះបាយបិណ្ឌគួរត្រូវបានរក្សាទុក ដោយមានការអប់រំ កែប្រែទឹកចិត្តរបស់យុវជនពីការចោលបាយទៅលើបុគ្គលដែលខ្លួនដៅថាពេញចិត្ត ទៅបណ្ដុះទឹកចិត្តស្មោះសរគោរពដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធដូនតា ទឹកចិត្តស្នេហាជាតិរួមជាធ្លុងមួយ ។
សរុបមក តាមយោបល់ខ្ញុំ ការរួបរួមគ្នានៅជុំវិញជំនឿមួយ ធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិយើងរឹងមាំ ប្រកបទៅដោយការស្រុះស្រួលចិត្តគ្នា និងការអភិវឌ្ឍរីកចម្រើនរួម ដូចជាសម័យមហានគរដែលបានចម្រើនរុងរឿងដល់កំពូលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ គឺតាមរយៈការវេញគ្នាជាធ្លុងមួយនៅជុំវិញជំនឿទេវរាជ ឬពុទ្ធរាជអញ្ចឹងដែរ ៕
ទិដ្ឋភាពក្នុងព្រះវិហារវត្តពូនភ្នំ និងសកម្មភាពឡើងដាក់ផ្កាម្លិះបូជាថ្វាយពុទ្ធបដិមា
ពុទ្ធបដិមាក្នុងព្រះវិហារវត្តពូនភ្នំ
បាត្រតម្រៀបជួររង់ចាំពុទ្ធបរិស័ទមករាប់បាត្រ
រោងពិធីពូនភ្នំខ្សាច់
ភ្នំខ្សាច់នៅចំកណ្ដាលរោងពិធី
សកម្មភាពពូនភ្នំខ្សាច់របស់ពុទ្ធបរិស័ទ
ទូកដូនតា
បូជាព្រះពុទ្ធទ្រង់បាត្រ
រូបសំណាកតំណាងឆ្នាំកំណើតរបស់ខ្ញុំ
ធុងបូជាឆ្នាំកំណើតរបស់ខ្ញុំ
និយមន័យៈ វិធីសាស្ត្ររកគុណសម្បត្តិ ។
ពាក្យ អាចារ្យ មានន័យថា អ្នកដឹកនាំ ឬអ្នកបង្ហាត់បង្រៀន ។ ធម្មតាអ្នកដឹកនាំតែងរមែងមានផ្លូវពីរគឺ ផ្លូវល្អ និងផ្លូវអាក្រក់ ។ អាចារ្យនៅពេលនេះ លោកសំដៅយកអាចារ្យដឹកនាំទៅរកផ្លូវអាក្រក់ ។
ទាក់ទងនឹងពាក្យសុភាសិតខាងលើនេះ លោកបានលើករឿងមួយមកនិទានដូចតទៅ ៖
នៅក្នុងសម័យពុទ្ធកាល មានមាណពម្នាក់បានលាចាកគ្រួសារដើម្បីចេញទៅស្វែងរកវិជ្ជា ក៏បានជួបនឹងថេរៈមួយអង្គ ។ ក្រោយពីបានដឹងនូវគោលបំណងរបស់ចៅមាណពហើយ ព្រះថេរៈក៏សួរថា «មុននឹងចៅមាណពឯងមកស្វែងរករៀនវិជ្ជានេះ តើឯងបានសម្លាប់អាចារ្យរបស់ឯងរួចហើយឬនៅ ?» ។ ទោះបីព្រះថេរៈដណ្ដឹងសួរពីរបីដង ក៏ចៅមាណពនៅតែមិនយល់ពីសំណួរនេះដដែល ទើបព្រះអង្គមានព្រះថេរៈដីកាថា «ម្នាលចៅមាណព អាចារ្យរបស់ឯងគឺអ្នកដឹកនាំដែលមានឈ្មោះថា “កោសជ្ជៈ” គឺសេចក្ដីខ្ជិលច្រអូសដែលតែងតែដឹកនាំអ្នកឯងឲ្យខ្ជិល ស្ពឹកស្រពន់ មិនចង់រៀនសូត្រ» ។ មាណពឆ្លើយថា «នៅទេ» ។ ព្រះថេរៈមានដីកាថា «មិនកើតទេ ត្រូវតែសម្លាប់អាចារ្យរបស់ឯងចោលជាមុនសិនទៅ កុំឲ្យវាមកដឹកនាំអ្នកឯងឲ្យខ្ជិលច្រអូស ទើបអ្នកឯងរៀនសូត្របាន» ។
ត្រង់នេះហើយដែលលោកពោលថា បើចង់ចេះឲ្យសម្លាប់អាចារ្យ កោសជ្ជៈ ឬ មានៈ នេះជាមុនសិន ។
គល់ នៅទីនេះ លោកសំដៅយកភាវៈដែលនៅក្រោម នៅខ្ចី នៅតូច ឬអ្វីដែលកើតមុនគេ ។ កូនចៅដែលនៅតូចៗក៏លោកប្រៀបទុកដូចជា គល់ ដែរ ។ កាលណាគេចង់បានអនាគតភ្លឺស្វាង មានតម្លាភាព មានរស្មីត្រចះត្រចង់សម្រាប់កូនចៅប្រុសស្រីដែលលោកទុកជាផ្លែផ្កានោះ លោកឲ្យពត់លត់ដំតម្រង់ទិសតាំងពីវានៅខ្ចីតូចៗ ឲ្យវាមានអត្តចរិត គំនិតមារយាទប្រកបដោយគន្លងធម៌ ។ លោកប្រៀបប្រដូចជាតួយ៉ាងដូចតទៅ ៖
ដូច្នេះការអប់រំកូនចៅប្រុសស្រីឲ្យបានល្អ តែងតែមានការលត់ដំខ្លះជាមិនខាន ។ ត្រង់នេះហើយដែលលោកពោលថា ចង់បានផ្លែផ្កាឲ្យយកភ្លើងដុតគល់ ។
«កាប់» (កិ.) ប្រហារដោយគ្រឿងអាវុធមានមុខមុត មានដាវ និងកាំបិតជាដើម ឧ. កាប់ឈើ កាប់ដី កាប់មួយដាវ ។
«កប្ប» (បា.) ឬ «កល្ប» (សំ.) កាលដែលតាំងនៅយូរអង្វែង ឧ. អស់មួយកប្ប ឬមួយកល្ប ដើមកប្បព្រឹក្ស ឬដើមកល្បព្រឹក្ស ជាឈ្មោះឈើវិសេសរបស់ព្រះឥន្ទនៅជាន់តាវតឹង្ស ។
follow Chouk Khmer on Facebook
ប្រភពៈ The Prey Nokor News
សិល្បៈបុរាណខ្មែរ
អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ព្យញ្ជនៈឡាតាំងត្រូវនឹងខ្មែរ
ឈ្មោះប្រទេសនិងរាជធានី/រដ្ឋធានី
បញ្ជីរាយឈ្មោះភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
ឯកសារកសិកម្ម
លក្ខណៈរូបសាស្ត្រនៃដំណាំស្រូវ
វិធីធ្វើប្រហុក ត្រីងៀត ប្រហិតត្រី
យល់ដឹងពីអ្នកជិតខាង
Get free blog up and running in minutes with Blogsome
Theme designed by Helga Cleve
